"Ertuğrul Özkök" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Ertuğrul Özkök" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Ertuğrul Özkök

Öteki Başbakanlar ne yapıyor

DÜN sabah Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı Bülent Arınç aradı.<br><br>"Dünkü sohbetimizde size, elimizde öteki ülkelerde siyasetçilerin mal varlıklarını açıklama zorunluluklarıyla ilgili bir çalışma yok demiştim. Ama varmış" dedi.

TBMM Başkanlığı 1997 yılında böyle bir çalışma yaptırtmış.

Arınç bu çalışmanın bir kopyasını bana iletti.

Avrupa'da durum şöyle:

* * *

Belçika:

Parlamento üyelerinin hepsi, bütün randevularının ve mal varlıklarının listesini kapalı bir zarf içinde vermek zorunda.

Mal beyanı meclis kátibince saklanıyor ve dönem sonunda iade ediliyor.

Danimarka:

Mal bildiriminde bulunmak isteğe bağlı.

Açıklayan milletvekilleri sadece mal varlıklarını değil, 50 kronu aşan şirket hisselerini ve en önemlisi, şimdiki ve gelecekteki iş bağlantılarını da bildirmek zorunda.

Kayıtlar kamuoyuna açık. Ancak üyelerin, bunların kamuoyuna açık olması için yazılı onay vermesi gerekiyor.

Almanya:

Milletvekilleri sadece mal varlıklarını değil, aldıkları hediyeleri de açıklamak zorunda. Bilgilerin bir kısmı Bundestag'ın Resmi Gazetesi'nde yayınlanır. Bazıları ise gizli kalır.

* * *

Yunanistan:

Milletvekilleri sahip oldukları bütün varlıklarını bildirmek zorunda.

Bilgiler kamuoyuna kapalı. Ancak yazılı başvurularda, Meclis Başkan Yardımcısı'nın izniyle cevap veriliyor. Ayrıca bildirimlerin tümü yayınlanmak koşuluyla basına da verilebiliyor.

İspanya:

Bildirim zorunlu. Bu bilgiler halka açık değil. Ancak yazılı başvuru durumunda bildirim o kişinin bilgisine sunuluyor.

Fransa:

Milletvekilleriyle ilgili mal varlığı bilgileri Siyasette Şeffaflık Komitesi'ne bildiriliyor. Bilgiler kamuoyuna açık değil. Kişinin mal varlığında kaynağı açıklanamayan bir artış olursa, komite bunu savcılığa iletiyor.

Hollanda:

Milletvekillerine ait bilgiler Resmi Gazete'de yayınlanıyor ve isteyene bu bilgiler veriliyor.

İtalya:

Mal varlığı bildirimleri meclis başkanı tarafından saklanıyor ve isteyen her vatandaşa verilebiliyor.

Avusturya:

Bilgiler kamuoyuna açık değil.

* * *

Portekiz:

Bildirimlerin öğrenilmesinde şahsi menfaati olduğunu belgeleyen her vatandaş ve görevini yerine getiren kamu kuruluşları, Anayasa Mahkemesi'ne başvurarak bu bilgilere ulaşabiliyor.

İsveç:

Bilgiler kamuoyuna açık değil.

İngiltere:

Lordlar Kamarası'nda, mal bildirimi zorunlu değil. Ancak bir üye, görüşülen ve oylamaya açılan bir konuyla ilgili menfaati varsa bunu sözlü olarak bildirmek zorunda. Bir de yönetim kurulu üyeliklerini açıklama zorunluluğu var.

Bu bilgiler halka açık değil.

Avam Kamarası'nda ise geniş bir mal bildirim zorunluluğu var.

Bu bilgiler, önceden randevu almak kaydıyla herkese açık. Ayrıca parlamento kütüphanesinde bu bilgilerin bir kopyası bulunuyor.

Buna karşılık Finlandiya, İrlanda ve Lüksemburg'da mal bildirim zorunluluğu yok.

* * *

Sonuç:

Avrupa ülkelerin çok büyük bölümünde mal bildirimi zorunlu.

Bu bilgiler bir kısmında halka kapalı, bir kısmında ise açık.

Ama hemen hepsinde, milletvekili istediği takdirde bunları açıklayabiliyor.

Yani, bu konuda açıklık, milletvekilinin, parti başkanının, bakanın ve başbakanın şahsi etik anlayışına bırakılmış.

Ne isterse onu yapar...
X