"Deniz Sipahi" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Deniz Sipahi" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Deniz Sipahi

Önce Ayvalık’ı gelip görsünler

Ayvalık’ta üreticiler nöbette... Çünkü zeytincilik yasasını değiştirmek istiyorlar.

Zeytinleri kesip altın çıkarmak istiyorlar. Oysa, Türkiye’de tarım yapılan arazilerin sadece yüzde 2’si zeytinlik... Üstelik kimse de bu bölgede altına karşı değil. İyi de hesap ortada... Zeytin mi, altın mı daha değerli?

Bu yasayı değiştirmek isteyenler gelip Ayvalık’ı gördü mü?

TÜRKİYE, zeytinyağı üretiminde dünya ikinciliğine oynuyor.
750 bin ton zeytinyağı üretimine soyunan bir ülkeyiz.
Giderek festival havasında kutlanan bu etkinliklerin amacı da bu...
İç tüketimi arttırmak...
Türk halkına zeytinyağını tanıtmak, sevdirmek...
Her bölgeyi Ege gibi düşünmeyelim.
Ege mutfağının olmazsa olmazı zeytinyağı; ancak Türkiye’deki kişi başı tüketim hala Yunanistan’ın, İtalya’nın yirmide birleri düzeyinde...
Ayvalık; sektörün öncüsü oldu ve altıncısı düzenlenen “Zeytin Hasat Günleri” sayesinde bilinçlenme biraz daha arttı.
En azından zeytinin altından daha değerli olduğunu anlamaya başladık.
Bu yıl ki, tema da buydu.
“Zeytin altından değerlidir” dendi.
Ayvalık Ticaret Odası Başkanı Rahmi Gencer de Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZKK) Başkanı Mustafa Tan da aynı şeyi söyledi.
“Nöbetteyiz, tetikteyiz...” dediler.
Geçimini bu sektörden sağlayan yüz binlerce insanı tedirgin eden gerekçe; zeytincilik kanununun değiştirilmek istenmesi...
Bu yörenin topraklarındaki altına şimdi de göz diktiler.
O güzelim zeytinlik alanlarına...
Türkiye’deki tarım yapılan arazilerin sadece yüzde 2’si zeytinlik...
Ne Gencer, ne de Tan, madenciliğe karşı değil.
Hatta yeraltındaki değerlerimizin çıkarılması gerektiğini düşünüyorlar.
Ancak, bunun bir hesap kitap meselesi olduğunu düşünüyorlar.
Geri kalan yüzde 98’lik bir alan varken; dikkatlerin yüzde 2’lik zeytinliklere çekilmesini anlamlı buluyorlar.
O yüzden gözleri kulakları sürekli Ankara’da...
Buradan açıkça söylüyorum.
Bu yasayı değiştirmek isteyenler gelsinler önce bu zeytinlikleri gezsinler.
Onlarca, yüzlerce yıl dikilen, o güzelim zeytin ağaçlarına kıyabilecekle mi, gerçekten merak ediyorum.

Karşılaştırmayı siz yapın

TARIMLA ilgili bir şey aklıma geldiğinde ilk yaptığım iş “Google”a girmek değil, Ali Ekber Yıldırım’ı aramak.
Çünkü biliyorum ki, herhangi bir arama motorunda oradan buradan alınmış bilgiler, rakamlar vardır.
Ama meslektaşım; Türkiye’nin en iyi tarım yazarı Ali Ekber’de sadece bilgi değil, yaşanmış öyküler de bulunur.
Giresun’a gider, fındıkçının derdini dinler, GAP’a gider üreticinin sıkıntını kaleme alır.
Ege’yi zaten karış karış bilir.
Bakanların bile karşısına çıkmaktan çekinmesinin haklı bir gerekçesi var.
Ali Ekber, yaşayarak görmüştür ve hafızasına yazmıştır.
Boş konuşmaz, zeytini de bilir, susamı da pamuğu da...
Ayvalık’ta öyle bir konuşma yaptı ki...
Aklımdaki bütün soruların cevabını buldum. Sizler için de notlar tuttum.
- Yanı başımızdaki Bergama yakınlarındaki 2 bin yıllık Allianoi göz göre göre çamura, suya gömüldü. İki bin yıllık tarih ve kültür mirası yok ediliyor. Kültür ve Turizm Bakanı Ertuğrul Günay, “çaresizim” diyor.
Çevre Bakanı Veysel Eroğlu, “Alliaoni diye bir yer yok, orası Paşa Ilıcası” demişti. Alliaoni’yi kuma gömdükten sonra, “YÖK’e inceleme yaptırıyoruz, gerçekten Alliaoni varsa koruyacağız” diyor.
Hasankeyf, Ilısu Barajı’na feda edildi. Denizlerimiz kirleniyor, sularımız kirleniyor. Topraklarımız talan ediliyor. Tarım toprakları amaç dışı kullanılıyor. Ovalarımız yok oluyor. Ovalarda domates yerine, pamuk yerine, binalar yükseliyor. Bırakın zeytinciyi... Bilin ki, zeytin altından daha değerlidir.
- Dünyada ortalama 17-18 milyon ton dane zeytin üretiliyor. Yüzde 65-70’i yağ olarak işleniyor. Geri kalanı sofralık... Türkiye genelinde 41 ilde zeytincilikle uğraşan 500 bin aile var. Doğrudan ve dolaylı yaklaşık 10 milyon insanı ilgilendiriyor. Yaklaşık 159 milyon zeytin ağacı var. Yıllık 1 milyon ton dane zeytin üretimimiz var. Yüzde 30’u sofralık, yüzde 70’i yağlık olarak değerlendiriliyor.
- Son iki yıla bakıldığında ortalama 150 bin ton zeytinyağı üretiliyor. Yaklaşık 100 bin tonu içerde tüketiliyor. Kalanı ihraç ediliyor. Zeytin ve zeytinyağı ithalatı yapılmıyor. Zeytin ve zeytinyağının değeri yaklaşık 1 milyar dolar olarak hesaplanıyor. Körfez Bölgesi’nin ekonomisi yüzde 70 oranında zeytinciliğe dayanıyor.
- Hedefler tutarsa 2014’te zeytin alanı 1 milyon hektara, zeytin ağacı sayısı 180 milyona çıkacak. Sofralık zeytin üretimi 650 bin tona, yağlık zeytin miktarı 2.5-3 milyon tona, zeytinyağı üretimi 750 bin tona, kişi başına zeytinyağı tüketimi 5 kiloya ulaşacak. Sektörün yarattığı değer 3 milyar dolar düzeyinde olacak.
- Türkiye’nin yıllık altın ihracatı ise 1.5 milyar dolar...
Özetle...
Altın rezervi olan ve tükenen bir kaynak; zeytin ise binlerce yıl yaşayan ve ürün veren bir kaynak...
Bana göre de zeytin altından daha değerli...

Müthiş ev sahipliği

AYVALIK’ta müthiş bir hafta sonu geçirdik.
Hem hava güzeldi, hem de zeytin hasadı etkinlikleri...
Bu yıl altıncısı yapıldı, ama her yıl ilgi daha da artıyor.
Bu etkinlikte elbette birçok kurumun ve kişinin katkısı var.
Ayvalık Belediyesi, Ayvalık Ticaret Odası, Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi çok emek veriyor.
Bir de unutmamamız gereken kişiler var.
Anadolu Grubu’nun Başkanı Tuncay Özilhan, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da baştan sona etkinliklerdeydi.
Hatta Ana Gıda’nın Yönetim Kurulu’nu pazar sabahı Ayvalık’ta yaptılar.
Bu grubun hem sektöre olan ilgisini gösteriyor, hem de Özilhan’ın Ayvalık’a olan desteğini...
Tabii, Cem ve Ümit Boyner çiftini de unutmamak gerekir.
Her yıl olduğu gibi bu yıl da müthiş bir ev sahipliği yaptılar.
Bu buluşmalar da etkinliği ayrıca güçlendiriyor.

X