Ödemeler dengesinin söyledikleri

Hürriyet Haber
14.11.2001 - 00:00 | Son Güncelleme:

İHRACATA dayalı büyüme kulağa hoş gelen terimlerden biridir. Fakat, uygulaması söylendiği kadar kolay değildir. Özellikle, Türkiye gibi ülkelerde ihracata dayalı büyüme, her şey doğru bile yapılsa, uzun bir sürecin ürünüdür. Yani, devalüasyon yaptık diye ihracata dayalı büyümeye geçtik diyemeyiz.Türkiye, yirmi yıldır ihracata dayalı büyüme modelini seçtiğini söyler. Fakat, hiçbir yıl dış talebin etkisi toplam büyüme üzerinde büyük olmamıştır. Türkiye'de ekonomik büyüme daima iç talepten kaynaklanmıştır. Şimdi yaşanan ekonomik daralmadan da çıkmak ancak iç talep büyümesiyle gerçekleştirilebilecektir.DÖVİZ GELİRLERİAğustos ayı itibarıyla yayınlanan ödemeler dengesi verileri 2001 yılında yaşanan devalüasyonun cari işlemler gelirlerini artırmadığını göstermektedir. Cari işlemler gelirleri, yurtdışına satılan mal ve hizmetlerden elde edilen gelirlerin toplamıdır. Yılın ilk sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine göre, cari işlem gelirlerimiz yaklaşık 400 milyon dolar azalmıştır.Söz konusu azalmanın bir kısmı verilerin toplanmasındaki yöntemlerden kaynaklanabilir. Yine de, devalüasyonun cari işlemler gelirlerini beklendiği şekilde etkilemediği bir gerçektir.Bu yılın haziran, temmuz ve ağustos aylarındaki, yani yaz aylarında toplam cari işlemler gelirleri geçen yılın aynı aylarına göre 800 milyon dolar azalmıştır. Devalüasyon belki cari işlemler gelirlerini olumlu etkileyecekti. Ama, dövizdeki kontrolsüz dalgalanma hizmet ihracatını ve diğer döviz gelirlerini olumsuz etkilemiştir.Cari işlemler dengesindeki iyileşme, tamamen cari işlemler giderlerindeki düşüşlerden kaynaklanmıştır. Yılın sekiz ayında geçen yılın aynı dönemine göre cari işlemler giderleri 8.9 milyar dolar düşmüştür. Bu düşüşün 4.7 milyar doları haziran, temmuz ve ağustos aylarında gerçekleşmiştir.Ekonomik daralma, doğal olarak, cari işlemler giderlerini sert bir biçimde azaltmıştır. Ekonomideki canlanma bu süreci tersine çevirecektir. Ekonomik canlanma ise döviz kurlarında göreli ve inandırıcı bir istikrar sağlanmadan gerçekleşmeyecek gibi görünüyor.DAHA AZ DIŞ KAYNAKKurlarda istikrarın sağlanması durumunda ise, cari işlemler gelirlerinin geçmişte yaşanan devalüasyon nedeniyle artması söz konusu olabilecektir. Dolayısıyla, ekonominin canlanması durumunda, ithalatın artacağı bir ortamda, cari işlemler dengesinde kısa dönemde aynı paralelde bir bozulma yaşamayabiliriz.Bu olgu, ekonomik büyüme sürecinde ekonominin ihtiyacı olacak dış kaynaklar açısından oldukça önemlidir. Önümüzdeki dönemde göreli olarak daha az dış kaynağa ihtiyaç duyarak daha fazla bir büyümeyi gerçekleştirebiliriz.Ama, her şeyden önce döviz kurlarında inandırıcı bir istikrarı tesis etmemiz gerekiyor.
Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Sayfa Başı