Norveç: Kuzey rüyası

Kuzey göğü renklendiğinde başlıyor büyü. Mucizenin en iyi görüldüğü yerlerden biri Norveç’in Lofoten Adaları. Sivri kayalıklar, denizin, göllerin ve akarsuların birbirine karıştığı koylar, insanı şaşkınlığa sürükleyen gelgitler ve bunlarla iç içe yaşayan balıkçı kasabaları ışığın yeşil tonlarına karışıyor.

12 Mayıs 2016 - 14:33:32

Akşamın lacivertinde, feribot iskeleden uzaklaşıyor. Islak rüzgârın bir ucundan girip ötekinden çıktığı güverteden, yeni yağmış karın yüksek noktaları kalemle çizilmişçesine belirginleştirdiği Lofoten Adaları’nı hem izliyorum, hem de onlara doğru gidiyorum. Kutup dairesinin kuzeyinde, Norveç’in Nordland bölgesindeyim. Karadan Atlas Okyanusu’na sokulan Lofoten Adaları, bölgede 1425 kilometre karelik bir alanı kapsıyor.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Kuzey ışıklarıyla aydınlanan Ballstad, tipik bir balıkçı kasabası. Gelgit olaylarından ötürü yüksek kazıkların üzerinde inşa edilmiş balıkçı barınaklarının bazıları günümüzde turizm açısından konaklama amacıyla kullanılıyor.

 

 

Vesterålen Adaları’nın güney ucunu oluşturan Lofoten Adaları, anakaradan geniş ve derin Vest Fiyordu’yla ayrılıyor. Duvar gibi yükselen sivri tepeleri, gölleri, adacıkları ve rengârenk evleriyle küçük balıkçı kasabaları dünyanın bütün ülkelerinden gezginleri kendine çekiyor. Yaklaşık 28 bin insanın yaşadığı Lofoten Adaları’nda hayat neredeyse tümüyle denize bağlı. “Adaların başkenti” de denen Svolvær dahil, yerleşimlerin çoğu, güneye bakan sahillerde yer alıyor. Ekonominin yükünü başta mezgit ve morina olmak üzere balıkçılık taşıyor. Açık denizde avlanan morina bugün de geleneksel yöntemle ahşap tezgâhlarda kurutuluyor. “Sanayi” dediğimiz işletmeler de doğal olarak, balık işleme, balık yağı ve gübresi üzerine kurulmuş. Tarım alanının yok denecek denli sınırlı olduğu bölgede patates ve böğürtlen gibi yiyecekler üretilebiliyor. Turizm ekonomik yaşamın bugün önemli aktörü sayılıyor.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Reine kasabasında adacıklar, fiyortlar, göller ve sarp dağlar iç içe. Bu eşsiz manzarayı görebilmek için 450 metre yükselerek Reinebringen Tepesi’ne çıkmak yetiyor.

 

 

Lofoten’deki ilk durağım Henningsvær, heybetli bir dağın yamacında dizilen ve birbirine köprülerle bağlanmış adacıklar üzerine kurulu geleneksel bir balıkçı kasabası. Çoğu ahşap, iki katlı evleri parlak kuzey güneşi aydınlatıyor. Kasabanın hemen her sokağına yayılmış balık kurutma tezgâhları ise boş; çünkü av mevsiminde değiliz. Şubatla nisan ayları arasında Norveç’in hemen her bölgesinden balıkçılar buraya avlanmaya geliyor ve sokakları, kurumak üzere tezgâhlara serilen balık görüntüsü ve kokusu işgal ediyor. Şimdi neredeyse boşalmış duygusu yaratan kasabada daha çok çığlık atan martıların sesi duyuluyor. Limanda, küçük çocuğunu, ilginç görünümlü eski bir pusetle gezdiren anneyi de görmesem yaşamın büsbütün durduğunu düşünecektim. Pembe yanaklı sarışın çocuk bana önce merakla baktı, sonra gülümseyip el salladı. Ben de öyle yaptım.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Flakstad Adası’nın güneyindeki Nusfjord Koyu, içinde yer aldığı fiyortla aynı adı taşıyor. Bu korunaklı koyun çevresine serpiştirilmiş balıkçı barınakları, buradaki geleneksel mimarinin iyi korunan örneklerini oluşturuyor.

 

Lofoten’de kara, deniz ve göller öylesine birbirine sokulmuştu ki, bazen yanından geçtiğim yerin fiyort mu yoksa göl mü olduğunu anlamakta zorlanıyorum. Oysa sahil yapısı ayrım yapma konusunda ipucu veriyordu. Okyanusun güçlü gelgitleri ve akıntıları karanın içlerinde bile kendini gösteriyor. Norveççe “Rorbu” denen balıkçı barınaklarının yüksek kazıkların üzerine kurulmuş olması da bu gelgitlerle ilişkili olsa gerek.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Lofoten’de doğa, her adımda insanı şaşırtabiliyor. Austvågøy Adası’nın batısındaki Rørvika kumsalı bunun küçük ama önemli örneklerinden. Koya dökülen küçük dere bölgedeki yüzlercesinden yalnızca biri. Günbatımının renkleri bu coğrafyayı daha da derinleştiriyor…


Yeryüzünde kimi yerin tarihini altın madeni, kimini sedir ağacı ya da demir belirlerken, balık zenginliği de buranın tarihinde önemli rol oynamış; zira pek çok yazılı kaynak İÖ 3. yüzyıldan bu yana Lofoten’de sürekli yerleşimin olduğu ve deniz ürünlerinin gemilerle başka ülkelere taşındığını söylüyor.


Leknes yakınlarındaki Lofotr Viking Müzesi’ni geziyorum. Arkeolojik sit alanında kurulu müze Vikingler dönemine uygun şekilde inşa edilmiş. Binada gerçek buluntuların yanı sıra Viking yaşantısını gösteren kurgusal düzenlemeler de sergileniyor.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Kutup ışıkları” (Aurora Borealis) denen ve kutup bölgelerinde, yeryüzünün manyetik alanıyla güneşten gelen yüklü parçacıkların etkileşimi sonucu ortaya çıkan doğal ışımalar Mølnarodden sahilini bir masal karesine çeviriyor.


Lofoten Adaları Norveç anakarasından farklı… Örneğin, Sıcak Kuzey Atlantik Akıntısı (Gulf Stream), burayı bulunduğu enleme göre oldukça ılıman bir iklim yapısına kavuşturmuş. Yaz ve kış arasında büyük sıcaklık veya yağış farkı yok. Yazları hayli serin geçerken kışları ise kar yağışı olabiliyor ama ciddi bir donma görülmüyor. İklimle birlikte bitki örtüsü de ilginç özellikler gösteriyor. Yalnızca 300 metre rakıma kadar ağaç yetişebiliyor. Üvez ve kızılağacın da görüldüğü bölgede en yaygın tür bodur huş… Ağaçlık alanların dışında kalan yerler ise tundra bitkileriyle örtülü. En yaygın kara yaban hayvanı kızıl tilkinin, Lofoten adının da kaynağı olduğu sanılıyor. Deniz kuşları açısından da zengin olan adalardaki sarp kayalıklar özellikle puffin (deniz papağanı) türü için güvenli yaşam alanı sağlıyor.

 

 

 


Bir sonraki hedefim Svolvær… Burası 5 bin dolayındaki nüfusuyla Lofoten’de kısmen de olsa kent kimliği, hareketliliği taşıyan tek yerleşim diyebilirim. Öteki yerlerden farklı olarak alışveriş merkezleri, kafeler var; dolayısıyla etrafta insan görmek de mümkün. Svolvær’i kısaca turladıktan sonra, kentin sembolü sayılan Svolværgeita kayasını yakından görmek üzere yola koyuldum. Mezarlığın yanından başlayıp sonbaharla yaprakları sarıya bürünmüş huş ağaçlarının arasından geçen belli belirsiz dik patikayı kısmen takip ederek yarım saat kadar yükseldikten sonra tüm kent, liman ve etraftaki tepeler adeta ayağımın altındaydı. En tepesindeki çıkıntılar keçilere benzetildiği için bu isim verilen Svolværgeita ise tam karşımdaydı; 150 metrelik bu dev kuleye ancak teknik tırmanışla ulaşılabiliyor.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Kısmen su altında kalmış bir dağ silsilesinin aşınmış tepelerinden oluşan Lofoten Adaları, bugün de bu kara parçalarındaki sivri yükseltilerin yarattığı görkemli görünümlerle dikkat çekiyor. Kjerk Fiyordu’nda bulunan ve köprülerle ulaşılabilen küçük bir adadaki Hamnøy köyünün ışıkları bu manzaranın alacakaranlığını tamamlıyor.

 

 

Kutup dairesinin kuzeyinde konumlandığı için Lofoten’de haziran’da güneşin hiç batmadığı günler yaşanıyor; buna “beyaz geceler” deniyor. Aralıkta da güneşin doğmayıp, sadece öğle saatlerinde güney ufkunun aydınlanabildiği günler görülüyor. Şimdi ekim ayının başları ve 9-10 saat gündüz oluyor. Ancak her geçen gün bu süre hızla azalıyor.
Gece yarısına doğru Moskenesøya adası üzerinde yer alan Reine’ye kuzey ışıkları eşliğinde vardım. Kutup ışıkları (Aurora Borealis) gökyüzünü, denizi ve etraftaki her şeyi yeşile boyamıştı. Daha önce de kuzey ışığı görmüştüm ama bu denli görkemlisine ilk defa şahit oluyordum. Yavaşça şekilden şekle giren, yer değiştiren, kâh parlayıp kâh soluklaşan ışıkları, bu mucizevi doğa olayını tüm yorgunluğuma ve soğuk havaya rağmen yere uzanıp uyumadan uzun süre izledim.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Dünyanın en kısa adlı yerleşimlerinden olan Å köyü Moskenesøy Adası’nın güneyinde yer alıyor. Köyde balıkçılık üzerine bir de müze bulunuyor.

 

Ertesi gün boyunca her tarafı başka güzellikteki bu adaların çevresini gezmek ve keşfetmekle geçti. Narvik kentinden başlayıp Lofoten Adaları’nı kat eden daracık ve dolambaçlı karayolu 365 kilometre sonra Å köyünde son buluyordu. Burası dünyanın en kısa adlı yerleşimlerinden biri oluyor. Norveç dilinde dere anlamına gelen Å, fonetik açıdan Türkçedeki O ile A harfleri arasında bir sese karşılık geliyor. Sırada manzarasıyla ünlü, 450 metre rakımlı Reinebringen Tepesi vardı.

 

Norveç: Kuzey rüyası
Gelgitlerin kanallardaki su seviyesini durmadan değiştirdiği Henningsvær, Lofoten’in hem en hareketli coğrafya kesitlerinden biri, hem de uluslararası yolculuk yapan tekneleri ağırlayan limanlardan biri.

 

Başlangıç noktası Reine’ye dönen yol üzerinde, bir tünelin yakınındaki patikada yürüyorum. Biraz çamurlu olan bölümü geçtikten sonra tırmanış kuru zeminde devam ediyor Taşlarla birlikte sığ toprak ve yosun karışımı tuhaf bir zemin dikkatimi çekiyor; biraz altında yine masif gnays kayaçları görülüyor. Lofoten’de yerleşimler ve yollar birkaç istisna dışında sahile yakın yerlerde. Türkiye’deki gibi yaylacılık veya ormancılık gibi faaliyetler olmadığı gibi, dağ yürüyüşü (trekking) yapan çok insan da yok. Dolayısıyla dağlık araziler tamamen kendi doğallığında duruyor; birçok yerde en ufak bir iz bile yok. Burada iyi kötü bir patikanın bulunması dahi lüks olarak kabul edilebilir. Bir saatte zirveye vardım. Hava o denli berraktı ki, 100 kilometre ötesi rahatlıkla seçilebiliyor. Günbatımındaki panoramik manzarayı anlatmaya ise kelimeler yetmiyor. Sabah henüz gün doğmadan rüya adalarından artık ayrılma vakti gelmişti. Karşı sahildeki Bodø kentine dört saatte giden başka bir feribota binerken Moskenesøya limanının sönük ışıkları bana göz kırpıyor, sanki tekrar bekliyorum diyordu.

 

Norveç: Kuzey rüyası TARAFINDAN HAZIRLANMIŞTIR.

 

 

 

Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Geçmişte birlikte olmaktan keyif aldığınız şeylerle veya kişilerle vakit geçirebilirsiniz. Endişelerinizi ve fikirlerinizi açıkça dile...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Yeni pozisyonlar için başvurularınız olabilir veya başkalarına yardım taleplerinizi dile getirebilirsiniz. İlgi alanlarınızı veya bilgi birikiminizi genişleterek dünya...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Birlikte çalışmaktan keyif aldığınız kişilerle verimli sonuçlar elde edebileceğiniz işler yapma şansı bulabilirsiniz. Sizi mantıklı veya sağlıklı olmayan şeylere...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Daha önce hiç yapmadığınız şeylere odaklanmanız çevrenizdeki bazı fırsatları ya da olanakları görmenizi sağlayabilir. Bazı alanlarda risk almadan başarılı...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Tam anlamıyla kafanızda olayları netleştirmeden duygusal durumlarla yüzleşmekten kaçınmanızda fayda var. Bulunduğunuz alanlarda hızla ilerlemenizi sağlayacak özel...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Planlarınız ve amaçlarınız konusunda tutkulu ve ısrarcı olursanız başarılı olmanız kaçınılmaz olacaktır. Bazı olayların oluşmasını sağlamaya çalışmak ve...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Tavsiye ve önerileri dinlemeli, ama sizi mantıksız şeyler için zorlayan kişilere izin vermemelisiniz. Bazı kişileri memnun etmeye çalışmak veya sizi suistimal...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Kıskanç veya fesat kişiler söz konusu olabilir. Siz ya da bazı kişiler bazı konularda güvende hissetmiyor veya güvensizliklere sahip olabilir. Ani kararlar...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Belirsizlikler veya flu ortam sizi belli alanlarda geri planda durmaya zorlayabilir. Bazı konularda aşırı tepkiler vermeniz durumunda işler çıkmaza bağlanabilir. Kendinize...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Daha önce hiç yapmadığınız şeylere kanalize olmanız gerekiyor. Bu sayede edineceğiniz değerli tecrübeler büyük hatalar yapmanızı engelleyecektir. Ufak...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Duygularınızı düşünmeden ifade etmeniz durumunda duygusal davranarak hata yapabilirsiniz. Meslektaşlarınız, iş arkadaşlarınız, geleceğinizi etkileyebilecek kişiler veya...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Bazı konularda harekete geçmeli ve yapıcı fikirlerinizi faydalı işlere çevirmelisiniz. Sizi eleştiren veya size şantaj ya da duygu sömürüsü yapan...Balık Burcu Günlük Yorumu