New York sonbahar müzayedelerinin bir derin analizi

Sonbahar müzayedeleri denilen bu satışlar iki açıdan önemli. Birincisi, sanat piyasasında fiyatların nereye gittiğini gösteriyor.

Hürriyet Haber
14.11.2009 - 16:02

Tolga TANIŞ

Akşam saat 9’da iş bitmiş, 200 zengin salondan çıkmış, Sotheby’s çağdaş sanat başkanı elinde beyaz şarap, ağzı kulaklarında, içmeden sarhoş, mikrofonun arkasına geçmişti. Çok çok derin bir müzayede oldu, dedi. Çok doğru. 200 derin cep, tarihin en derin krizlerinden birini, bir yıllık derin bir sessizlikten sonra, en derin su New York’ta, derin bir alışverişle, derinlemesine kapattı. Bir gecede 52 parçaya 134 milyon dolar para verdi!..
Kasım, New York’ta müzayede ayı. Noel öncesi kentin zenginlerinin ve dünyanın her yerinden galericinin iki büyük müzayede evinde alışverişe çıktığı ay.

Sonbahar müzayedeleri denilen bu satışlar iki açıdan önemli. Birincisi, sanat piyasasında fiyatların nereye gittiğini gösteriyor. İkincisi, nelerin tuttuğunu anlatıyor. Kim satıyor?.. Hangi dönem ilgi görüyor?.. Ne tür işler para ediyor?..
Hafta içi, işte dünya üst sınıf sanat piyasasının belirleyicisi kabul edilen, iki haftalık bu sonbahar müzayedeleri sonuçlandı.

Çarşamba, sabah önce Rockefeller Plaza’daki Christie’s satışına gittim. Akşam da York Caddesi’ndeki Sotheby’s satışına. Sonbaharın final gecesine...
Sonuç kabaca şu: İki büyük müzayedeci, toplam 600 milyon dolarlık satış yaptı. Geçen seneki 750 milyon doların altında bir rakam bu. Ancak 400 milyon dolarlık bahar satışının üstünde...Detaya inildiğinde ise...

Önce Sotheby’s müzayedesinden birkaç sonuç aktaracağım. Sonra da bunların ne anlama geldiğini yorumlayacağım. Müzayededen sonra görüştüğüm Sotheby’s başkan yardımcısı Alex Rotter’ın değerlendirmeleri üzerinden...
Sotheby’s satışında gecenin rekorunu bir Andy Warhol kırdı. “200 Tane Bir Dolarlık”, 6 milyon dolarla açıldı. 12’den itibaren birer milyon birer milyon hızla 30 oldu. Çıt çıkmıyordu içeride. Müzayedeyi yöneten Tobias Meyer tokmağı vurup satıldı dediğindeyse 39’a varılmıştı ve herkes bir anda bağırarak alkışlamaya başladı. Sadece telefondaki alıcıyı alkışlamadılar aslında. Bir kutlama yapıyorlardı. Kriz bitti kutlaması...

Warhol yarışında tam beş kişi birden kapıştı. O kadar hareketliydi ki, önümde duran Bloomberg’ün muhabirleri teklifçileri kaçırmamak için salonu aralarında bölüşmek zorunda kaldılar. Biri telefondakileri, öteki salondakileri izledi. Rotter, ben bu kadar çok kişinin teklif vereceğini tahmin etmemiştim, diyor. Türkçesi, sadece iki kişi olsa yanlış değerlendirdiler denilebilir. Ama piyasanın canlandığı düşüncesi yaygınlaşmış durumda...
54 parça satışa çıkardı şirket. İki tanesi hariç hepsi satıldı. Yüzde 96 demek. Rotter, 2004’teki bir istisna dışında 1990’dan beri şirketin böyle bir satış oranı yok, diyor. Eserlerin hepsi, Warhol, Rauschenberg, de Kooning, Pollock gibi ünlü isimlerin. Bu ne anlama geliyor diye sordum. “Koleksiyonerler parayı artık sağlam isimlere yatırıyor. 50’lerin, 60’ların, 70’lerin bilinen isimlerine. Risk üstlenmek istemiyorlar” dedi.

Gecenin sonunda, 68 milyon dolarlık satış tahmini ikiye katlandı. Sanatçılardan dördü ise kişisel rekorunu kırdı. Tahminler niye bu kadar şaştı dedim Rotter’a. Biz tahmini rakamları nisanda yazdık çünkü dedi. “Wall Street daha kötüydü ve biz de daha muhafazakârdık. Ancak öyle görülüyor ki, sanat alıcısı artık başyapıt gördüğünde artırmaktan kaçınmıyor.”
Krizden çıktılar. Piyasanın yükseleceğini düşünüyorlar. Sağlam isimlere para yatırıyorlar. Ve bir başyapıt gördüklerinde çıkıyorlar.
Sonbahar satışlarının özeti bu.

Torpilli müşteri

Christie’s satışına sokaktan geçen herkes girebiliyordu. Akşamki Sotheby’s seansı ise öyle değildi. Sadece biletlileri aldılar. Bu yüzden daha çok bir sosyete buluşmasına döndü müzayede. İşten çıkmış zengin New Yorklular... Parisli simsarlar... Bağıra bağıra birbirlerine seslenen İtalyanlar... Ancak müzayedenin en renkli ismi, kesinlikle, en ön sırada sevgilisi ve ortağı Giancarlo Giammetti ile oturup durmadan katalog okuyan modacı Valentino’ydu.
Müzayedeyi yöneten Meyer gece boyunca hep Valentino’ya baktı. Bir şeyler satmak istiyordu çünkü ve Giammetti’nin onun adına teklif verdiği her eserde işin onda kalması için çabalıyordu. Sonunda başardı da. Bir Dubuffet sattı. Ama o kadar belli etti ki...
Giametti artırım sırasında ısrarlı bir rakip çıkınca birkaç kez vazgeçmek istedi. Meyer ise her seferinde “Bir kez daha”, “Bir kez daha” deyip Valentino’yu yarışta tuttu. Hatta bir ara rakibi yine artırınca Valentino’ya dönüp “Nereden çıktı bu” der gibi omuzlarını silkti. Ve en sonunda, Giammetti’nin artık kesin vazgeçeceği bir sırada, 880 bin dolarda apar topar sattım deyip heykeli Valentino’ya verdi.
Yüzünde hiçbir ifade yoktu Valentino’nun. Sonra tekrar kataloğa döndü, okumaya devam etti.

 

Yayınlanma Tarihi : 14.11.2009 - 16:02
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün