New Orleans’a saygı

Hürriyet Haber
11.09.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

‘Katrina Kasırgası’, tüm öfkesini ‘benim kentim’ New Orleans’ın üstüne boşalttı. O güzelim, o masum, o eğlenceli, o yoksul insanların kentini yerle bir etti.New Orleans’a ‘benim kentim’ diyorum çünkü bu kentte bir süre yaşadım, ekmek parası peşinde koştum, karanlık barlarında dertlerimi caz müziğine yükledim. Geceleri yaşayan kentte şimdi gece sokağa çıkmak yasak. Havada uçuşan kahkaha sesleri ve caz notaları yerini koyu bir sessizliğe terk etti. Arşivimden beş yıl önce yazdığım yazıyı çıkarıp, bu güzelim kenti hem kendime hem de size bir kez daha hatırlatmak istedim.Aslında New Orleans’a ilk gidişim değildi. Geçmiş yılların birinde, güneyin bu renkli kentinde zor günler geçirmiştim. Uçaktan inince, suratıma çarpan alev alev havayı soluyunca güldüm. Çünkü fırından fırlamış sıcakla daha önce de karşılaşmıştım. Soluması bile güç bu ağır sıcağı ciğerlerime doldurunca, New Orleans’la karşılaştığım günleri anımsadım. Sıcak, o günden bugüne yakıcılığından hiçbir şey eksiltmemişti. Hatta daha da arttığını söyleyebilirdim. Nem de öyleydi. İnsanı sarmalamasıyla ıslatması bir oluyordu.New Orleans’ın ortalık yerinde yer alan French Quarter semtinin ünlü sokağı Bourbon’a sapınca, hatırlamak istemediğim o eski günler, gözlerimin önünden kare kare geçmeye başladı.Florida’da işsiz kalınca, bir umut buraya gelmiştim. İlk işimi limanda bulmuştum. Bu inanılmaz sıcakta, akşama kadar, kan ter içinde yerlere paspas yapıyordum. Gecenin tüm cazibesine karşı, işim bitince, doğruca kaldığım odaya gidiyor, karnımı ucuz yemeklerle doyuruyor, erkenden yatıyordum. Cazın sesini sadece uzaklardan duyuyor, duydukça da kendimi, kentin tarihini oluşturan kölelere benzetiyordum.USTA AŞÇININ YANINDADaha sonra bir rastlantı sonucu, ünlü aşçı Necip Usta’yla tanışmıştım. Hilton Oteli’nin aşçıbaşılığını yapıyordu. Mutfağı üç katlıydı. Her katında bir ofisi, her ofiste bir sekreteri ve yanında 350 çalışanı vardı. Beni yanına yamak alan Necip Usta, akşam olunca üstünde beyaz önlüğü, kafasında uzun külahı ile önüme düşüyor, beni Bourbon Caddesi’ne götürüyordu. Her birinde ayrı caz müziği çalan barlarla, sokakta step yapan zenci çocuklarla ve diğer işveli alemle işte böyle tanıştım. Cin-tonikleri ardı ardına yuvarlayan Necip Usta’nın çenesi açılıyor, bazen orta kattaki sekreterine olan aşkını, bazen de benim ne kadar iyi aşçı olabileceğimi anlatıyordu. Öylesine dalıp gidiyordu ki, kulağının dibinde çalan klarnetleri, trompetleri, onca müziği duymaz oluyordu. İyice kafayı bulunca da sıra benim geleceğime geliyordu. Amacının beni yetiştirip, Teksas’ta açtığı lokantaya göndermek olduğunu söylüyordu. Gerçek olmadığını bilsem de bu ‘parlak’ gelecek heyecanlandırıyordu beni. Teksas’taki lokantayı düşünüp, bir takım paralı düşlere dalıp gidiyordum.İlkokul mezunu olduğu halde, Tulane Üniversitesi’nde, haftada iki gün ders veren bu adamın azmine hayran kalmıştım. Ama ben o azmi gösteremeyip, bir ay sonra mutfaktaki işimden ayrıldım ve maceranın diğer bölümlerini yaşamaya başladım. Bourbon Caddesi’ndeki barların, batakhanelerin önünden geçerken, anlatması ve dayanılması çok zor olan o günleri bir kez daha yaşadım... Otelimin lobisinin buz kesmiş havası, beni geçmişten alıp yeniden bugünün New Orleans’ına taşıdı.ARKADAN ÇARKLI GEMİTerden sırılsıklam ıslanmış giysilerimi değiştirip, limana gittim. Arkadaşlar beni, kentin en eski kahvesi Cafe du Monde’da bekliyorlardı. Hep beraber, arkadan çarklı nehir gemisine bindik. Amerika’nın ortalarından kıvrıla kıvrıla gelen, 3 bin 779 kilometre uzunluğundaki Mississippi’nin bu ünlü gemisi bana, çocukluğumda okuduğum Red Kit’lerdeki gemi yarışlarını, ünlü kaptanı, yürüdükçe kollarından iskambil kağıtları dökülen kumarbazı, Daltonları, iyi niyetli köpek Rintintin’i hatırlattı. Güvertede otururken, her an onları göreceğimi sandım.Vapur hareket edince, vücudumu bir serinlik sarmaladı. Mississippi’yi tüm dünyaya tanıtan Mark Twain, bu serinliği bir kitabında şöyle anlatmıştı: ‘Bunaltıcı New Orleans öğleden sonrasında en serinletici şey, arkadan çarklı gemiyle Mississippi’de dolaşmaktır.’ Ben de öyle yapıyordum... İki saat süren tur boyunca iki kıyıda da ilginç birşey göremedim. Sadece püfür püfür esen rüzgarın okşamasıyla kendimden geçip, Mississippi’nin çamurlu sularına boş boş baktım. Ona neden İhtiyar Deli Irmak, Suların Babası, İhtiyar Şeytan, Çiçek Irmağı gibi adların konduğunu çözmeye çalıştım.GECENİN ATEŞİNew Orleans’ta esas yaşam, gün batımıyla birlikte başlıyordu. Ve bu yaşamın merkezi Bourbon Caddesi’ydi. 4-5 kilometre uzunluğundaki bu cadde, gürül gürül akan bir nehir gibiydi. İnsanlar bu nehirde, bir uçtan diğer uca sürüklenip duruyorlardı. Orleans, St. Peter, Toulouse ve diğer sokaklar da, bu koca nehre insan taşıyan yan kollardı. Bourbon, kelimenin tam anlamıyla bir şenlikti. Batakhaneler, kapılarından canlı müzik yükselen barlar, hediyelik eşya satan dükkanlar, dondurmacılar, parlak elbiseler içindeki pezevenkler, tahrik edici kıyafetlerle striptize davet eden yosmalar, kapı aralıklarında sevişenler, kusanlar, duvarın dibinde sızmış sarhoşlar... Tüm bunlar, bu sokaklarda yer alıyordu ve binlerce kişi bu şenliği yaşarken, sıcak New Orleans akşamını biraz daha ısıtıyorlardı.Barların balkonlarına birikenler, ellerindeki rengarenk boncuk kolyeleri sallayarak, aşağıdan geçen kadınlardan, memelerini göstermelerini istiyorlardı. Çoğunlukla bu istek yerine getiriliyor, giysiler yukarı doğru sıyrılıp, memeler fora ediliyordu. İşte o zaman bir alkış tufanı kopuyor, havada renkli boncuklar uçuşuyordu. Boncuk atanların arasında ben de yer alıyordum.İnsanlar, ellerinde içki kadehleri, bir bardan çıkıp diğer bara uğruyorlardı. Bu çılgın şenlik, güneş yüzünü gösterinceye kadar sürüyordu. Güneşin doğmasıyla birlikte herkes ışıktan korkan vampirler gibi ortalıktan kayboluyorlardı. Bir sonraki şenlikte zinde olarak yer alabilmek için, serin odalardaki yataklarında sızıyorlardı.KENTİN RUHUSanki yıllar öncesindeki yoksul yaşamımın acısını çıkarıyor gibiydim. Kaldığım süre içinde, mümkün olduğu kadar az uyuyup, hiçbir şeyi kaçırmamaya gayret ettim. Gündüzleri, ‘Garden’ bölgesindeki 19. yüzyıl evlerine hayran hayran bakıyordum. Louis Armstrong Maydanı’nda ise cazın bu ünlü adamının, bir elinde mendil, bir elinde trompet olan heykelini seyrederek, cazın içindeki acıyı duymaya çalışıyordum. French Quarter’ın arka sokaklarındaki evlerin balkonlarını çevreleyen, sanat şaheseri demir korkuluklardan sarkan çiçekler -sanıyorum kırmızı sardunyalardı-, objektifimin vazgeçilmez objeleri oluyordu.Jackson Meydanı’ndaki falcı kadınlara geleceğimi okutuyor, ayaklarıma kara sular inince de, meydanın hemen karşısındaki 138 yıllık ünlü Cafe du Monde’da, buzlu kahve ile soluklanıyordum. Eğer kendimi tutamazsam, bu kahveye özel, üstü pudra şekerli büyük lokmalardan (doughnuts) ısmarlıyordum. Aslında kenti baştan aşağı gezmeye gerek yoktu. New Orleans’ın ruhu, French Quarter’ı mekan tutmuştu. Diğer caddeler ve semtler, özelliği olmayan, dünyanın her yerinde rastlanan kent görüntüleri ile doluydu.Birkaç günlük gezim süresince, geceleri Bourbon’daki şenlikte sürüklendim, gündüzleri sokaklarında taban teptim. Ama bu süre, yıllar öncesindeki ezilmişliğimin acısını çıkarmama yetmedi. ‘Bir dahaki sefere’ deyip New Orleans’a el salladım.Bunun son el sallayış olduğunu bilseydim, kenti daha sıkı kucaklardım. Güle güle New Orleans. Yok olsan da sen hep ‘benim kentim’ olarak kalacaksın.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün