NEDEN PİYANGO BİLETİ ALIRIZ?

Büyük ikramiyeyi kazanma ihtimali ise on milyonda bir. Hal böyleyken, neden bu kadar insan milli piyango bileti alıyor?

Özgür BOLAT
03 Ocak 2015 - 16:04:50

BEYNİN ZEVK BÖLGESİ

Bunun yanıtı Ulm Üniversitesi’nden Prof. Birgit Abler’in araştırmasında gizli.

Prof. Abler, denekler fMRI makinesinin içindeyken, onlara bir çeşit kumar oyunu oynatıyor. Bu sırada beyin hareketlerini kaydediyor.

Merak ettiği soru şu: “Beynin keyfi ve zevki yöneten kısmı (Ventral Striatum- VS) ne zaman aktif oluyor?”

Ama oyunları öyle ayarlıyor ki deneklerin, bazı oyunları kazanma şansları yüksek iken; bazı oyunları kazanma şansları düşük. Bunu denekler de biliyor.

Verileri analiz edince ilginç bir şey keşfediyor.

NEDEN PİYANGO BİLETİ ALIRIZ

NE ZAMAN ZEVK ALIRIZ?

Denekler, kazanma ihtimali düşük olan oyunları kazanınca, beynin VS kısmı üst düzeyde; kazanma ihtimali yüksek olan oyunları kazanınca alt düzeyde aktif oluyor.

Yani, insan beklenmedik durumlarda kazanınca, çok mutlu oluyor ama kazanmayı bekledikleri durumlarda kazanınca çok mutlu olmuyor.

Bu, bir süperlig takımının amatör bir takımı yenince çok sevinmemesine benziyor. Çünkü bu durumda kazanmak beklenen bir durum.

KAYBEDİNCE DURUM NE?

NEDEN PİYANGO BİLETİ ALIRIZ

Tabii bu kaybetmek için de geçerli.

Kaybetme ihtimalinin düşük olduğu durumlarda kaybedince, üzülüyoruz ama kaybetme ihtimalinin yüksek olduğu durumlarda kaybedince, üzülmüyoruz.

İşte tam olarak bu yüzden insanlar piyango bileti alıyor.

Büyük ikramiyeyi kazanma ihtimallerinin çok düşük olduğunu biliyorlar. Bu durumda kaybetseler bile biliyorlar ki çok üzülmeyecekler. Kazanırlarsa da beklenmedik bir kazanç olacağı için çok sevinecekler.

KEŞFETME MEKANİZMASI

Peki, beyindeki bu mekanizma neden böyle oluşmuş? İşte tam da burada konu öğrenmeye bağlanıyor.

Bir araştırmada, çocuklar fMRI makinesinin içindeyken ve onlara matematik problemleri veriliyor.

Çocuklar problemleri çözmeye başlıyor. Bu sırada beyin hareketleri izleniyor.

Bazı çocuklar problemleri çözüyor, bazıları çözemiyor. Çözemeyenlere yanıtlar söyleniyor.

Beyin hareketleri incelenince, ortaya ilginç bir şey çıkıyor.

KEŞFETMENİN ZEVKİ

NEDEN PİYANGO BİLETİ ALIRIZ

Çocuklar problemi kendileri çözdüğü an, beynin VS bölgesi en üst düzeyde etkin oluyor. Ama yanıtları duyan çocukların beyinlerinin VS bölgesinde çok az hareketlilik oluyor.

Yani, çocuklar sonuca kendileri ulaşınca, inanılmaz keyif alıyor. Yanıt söylenince çok keyif almıyor.

(Aslında bu açıdan bakınca, okullar dünyanın en sıkıcı yerleri.)

KEŞFETME SİSTEMİ

Bu iki araştırmayı yan yana koyunca, beynin neden böyle çalıştığını anlıyoruz.

İnsanoğlunun yaşamı kültürel yapıyı öğrenmeye bağlı olduğu için, keşfetmeyi ve öğrenmeyi özendiren bir mekanizma gerekiyor.

Sürekli keşfetmek demek, sürekli sürprizlerle ve beklenmedik olaylarla karşılaşmak demek.

Beklenmedik durumların insana zevk vermesi, keşfetmeyi ve öğrenmeyi tetikleyen bir mekanizma.

Keşfetmek insana zevk vermeseydi, ne olurdu?

Koşullar değişince, insanlar öğrenemez, keşfedemez ve dolayısıyla uyum sağlayamazdı. Yaşam biterdi.

Keşfetmeyi özendiren bu sistem, hem insanın yaşamını sürdürmesine yardımcı oluyor hem de bize geçmişimizde olmayan milli piyango biletini aldırtıyor.

Yeni yılda yeni keşiflerle, yeni öğrenmelerle, yaşamınızı güzelleştirmeye devam etmeniz dileğiyle…

NOT: Bu yazıyı daha önce yayımlamıştım. Yılbaşı vesilesiyle tekrar yayımlıyorum.

Yayınlanma Tarihi : 05 Ocak 2015 - 01:23:00
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün