Ne kadar Andropoz o kadar puan

Andropoz gerçekten var mı, yok mu, tartışması sürüyor. Kadınlardaki menopozun erkeklerdeki karşılığı olduğu öne sürülen andropozun kelime anlamı ‘erkekliğin sonu’. Uluslararası dernekler ve bilim adamları, andropoz yerine başka bir deyimi yerleştirmeye çalışıyor: İlerleyen Yaşlarda (Geç) Oluşan Hipogonadizm. İngilizcesi Late Onset Hypogonadism (LOH).

Mesude ERŞAN
23.10.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

Kısa adı ESSM olan Avrupa Cinsel Sağlık Derneği Yönetim Kurulu Üyesi Prof. Dr. Emre Akkuş’un verdiği bilgiye göre erkeklerin 50 yaşından sonra, testosteronları yılda yüzde 0.4-1 azalıyor. Ama bu testosterondaki küçük düşüşler, kadınlardaki gibi üreme fonksiyonlarının sona ermesine yol açmıyor. Bundan etkilenen erkeklerin sayısı, menopozdan etkilenen kadınlarda kadar yüksek değil.

PROF. DR. EMRE AKKUŞ

Erkeklere hormon verirken iki kere düşünmek lazım

Testosteron kaybı küçük oranlarda. Buna rağmen erkekler çok mu etkileniyor?

- Aslında bu yaşlanma sürecinin bir parçası. Birçok erkeği de hiç etkilemiyor. Farkında bile değiller. Genellikle cinsel fonksiyonlarında da bir azalma varsa ciddiye alıyorlar. Aslında hormondaki değişim vücuttaki fiziksel yapıları da etkileyebiliyor. Kasların gücü azalıyor. Algılamada farklılıklar oluyor. Cinsel hayata olumsuz yansımalarının da etkisiyle biraz daha stresli, sinirli, daha tepkisel insanlar olmaya başlıyor. Bunun getirdiği bir kısır döngüyle cinsel ilişkiden kaçma eğilimi de gelişiyor. Yaşadığı bazı başarısızlıklar hormonal gibi algılanıyor. Bunlar üst üste gelince kısırdöngü oluşuyor. Erkekteki fiziksel değişimler ruhsal değişimler de yaratır. İş performanslarında düşüşler başlar. Bütün bunların sonunda klasik erkek geyiği başlar: Sen andropoza girdin!

Testosteron eksikliği olan erkeklere, menopozdaki kadınlarda olduğu gibi hormon takviyesi mi öneriyorsunuz?

- Hepsine değil. Erkeklere hormon verirken iki kere düşünmek lazım. Testosteron hormonu özellikle prostatı direkt etkiliyor. Prostat bezinin büyümesi veya prostat kanserinin başlamasını tetikleyebilir. Hormonal değerlendirmeleri iyi yapmak şart. Prostat kanserine ait bazı belirteçleri önceden bilip, kontrollü olarak hormon tedavisini vermek gerekir. Zaten testosteron düzeyi normalse hormon önermiyoruz. Çok nadir erkeğe, çok kontrollü veriyoruz. Benim kişisel tercihim dönemsel tedavilerle hormonların dengede tutulması. Uzun süreli tedavilerin yan etkileri var. Karaciğer, sinir sistemini olumsuz etkileyebilir.

Andropozdaki her erkeğe hormon tedavisi veriliyor mu?

- Hayır. Her erkeğe direkt verelim, demek yanlış. Prostat kanseri şüphesi olanlar, prostat büyümesi nedeniyle ciddi idrar yolu sorunu olan hastalara vermemek lazım. Bir de vücuttaki kan yapımını da bozabilir. Yine ciddi psikiyatrik sorunları bulunanlarda da dikkatli kullanmak lazım. Meme kanserli erkekler (ender de olsa rastlanıyor) ve yüksek kolesterollülere de vermek sakıncalı.

Aşağıdakilerden hangisi sizin şu anki şikayetlerinizi en iyi tarif ediyor? Her yakınma için uygun olan kutucuğu işaretleyin.

Yok Hafif Orta Şiddetli Çok şiddetli


1 Genel iyilik hissinde azalma (genel sağlık durumu) 1 2 3 4 5

2 Eklem ve kas ağrısı 1 2 3 4 5

3 Aşırı terleme, sıcak basması 1 2 3 4 5

4 Uyku problemleri 1 2 3 4 5

5 Sık sık yorgun hissetme 1 2 3 4 5

6 Alınganlık 1 2 3 4 5

7 Sinirlilik 1 2 3 4 5

8 Endişe, panik hissi 1 2 3 4 5

9 Bedensel bitkinlik-canlılığın kaybolması 1 2 3 4 5

10 Kas gücünde azalma, güçsüz hissetme 1 2 3 4 5

11 Depresif ruh hali (çökkünlük, motivasyon eksikliği) 1 2 3 4 5

12 En iyi zamanların geride kaldığı hissi 1 2 3 4 5

13 Kendini tükenmiş ve dibe vurmuş hissetmek 1 2 3 4 5

14 Sakal büyümesinde azalma 1 2 3 4 5

15 Seks yapma gücü ve sıklığında azalma 1 2 3 4 5

16 Sabah ereksiyonu sayısında azalma 1 2 3 4 5

17 Cinsel istek-şehvette azalma 1 2 3 4 5

Değerlendirme: 1, 2, 3, 4, 5, 9 ve 10 no’lu sorular fiziksel, 6, 7, 8, 11, 12, 13 psikolojik, 14, 15, 16, 17 no’lu sorular da seksüel faktörleri ölçüyor.

Toplam puan Şikayet derecesi

17-26 Yok

27-36 Az

37-49 Orta

50 ve üstü Ciddi


Not: Türk Androloji Derneği’nin hazırladığı Yaşlanan Erkekte Başlayan Hipogonadizm testidir.

2 MİLYON 850 BİN TÜRK ERKEĞİNİN TESTOSTERONU NORMAL SINIRIN ALTINDA

Türkiye Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü’nün 2003 verilerine göre Türkiye’deki 60 yaş üstü erkeklerin nüfusu 3 milyon 248 bin. Erkeğin yaşı ilerledikçe testosteron seviyesindeki azalmaya bağlı olarak fiziksel, psikolojik ve seksüel sorunlar daha çok dikkati çekiyor. İlerleyen Yaşlarda Oluşan Hipogonadizm 50 yıldır bilinmesine karşın son dönemde daha çok dikkat çekiyor. Testosteron düzeylerine bakarsak ileri yaşlardaki erkeklerin yüzde 20’sinde testosteron düzeyi düşük. Eğer total testosterona değil de biyolojik olarak aktif yani iş yapan testosteron düzeyine bakarsak bu oran yüzde 70’e kadar çıkabilir. Yani Türkiye’de total testosteronu düşen 650 bin, biyolojik olarak aktif testosteronu düşen de 2 milyon 200 bin erkek var. Başka bir deyişle 2 milyon 850 bin erkeğin testosteron düzeyi normal sınırın altında.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün