Gündem Haberleri

    Narmanli Han'a kat ekleniyor

    Hürriyet Haber
    12.12.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

    170 yillik Istanbul tarihine yakindan taniklik yapan ve hic degismeyen Narmanli Hani'ni simdi bir restorasyon muammasi bekliyor. Anitlar Kurulu'nca onaylanan restorasyon projesinde eserin ustune uc katli beton bina ilave edilecek.

    Beyoglu'ndaki Narmanli Hani, avlusunda akasyalar, morsalkimlar, frenk sarmasiklari ve ozellikle kediler olan bir eski zaman hikayesi. 19. yuzyilin ilk yarisinda kurulan bu han, ilk once Rus elcilik binasi ve ticaret ofisi olarak kullanilmis. Dis gorunusu bir kaleyi andiran bu iki katli devasa yapi daha sonraki yillarda bir yandan ticaret merkezi olarak islev gorurken, diger yandan unlu sair, heykeltiras, ressam ve yazarlara ev sahipligi yapmis. 170 yillik Istanbul tarihine yakindan taniklik yapan ve hic degismeyen Narmanli Hani'ni simdi bir restorasyon muammasi bekliyor. Anitlar Kurulu'nca onaylanan restorasyon projesinde eserin ustune uc katli beton bina ilave edilecek.

    Istiklal Caddesi uzerinde insa edildigi zamanki form ve estetigi cok az bozulan iki yapi vardir, bunlardan biri Fransiz Kultur Merkezi, digeri de Narmanli Hani'dir. Istiklal Caddesi'nde Frederici Apartmani'nin yaninda bulunan hanin diger yaninda Isvec (bugunku Mueyyet) Sokagi yeraliyor. Genis bir ic bahceye sahip olan Narmanli'nin orta bahcesininin etrafina ikiser katli binalar yerlestirilmis.

    Akasyalar kesilecek

    Beyoglu'nun en onemli tarihi yapilarindan biri olan bu eserin restorasyonuna yakinda baslanacak. Anitlar Kurulu'na sunularak onaylanan restorasyon projesinde Narmanli Hani'nin da ‘‘kat irtifasi hakki’’ndan yararlanmasi kararlastirilmis.

    Proje aynen uygulanirsa, bu anitsal yapinin ustu uc katli beton bir blokla ortulecek. Yazin sicagindan bunalanlarin golgesindeki sigindigi asirlik akasyalar kesilecek, morsalkimlar sokulecek ama ic bahce korunacak. Restorasyon projesini Yuksek Mimar Halil Onur yapti. Doktora calismasini ‘‘Tarihi Binalar Uzerine Yapilacak Yeni Eklemeler’’ uzerine gerceklestiren ve titiz bir mimar olan Dr. Halil Onur. Beykent Universitesi Mimarlik Bolumu'nde ders veriyor. Dr. Onur, eklemelerin ritminin Beyoglu estetigini bozmayacagini soyluyor. Dis cepheye sadik kalinacagini, ic avludaki acik bahcenin ustune yazin acilabilir camdan bir cati yapilacagini belirtiyor. Sadece on cephenin ustune, kademeli olarak geri cekilmis kat eklemesi insa edilecek.

    Kediler ne olacak?

    Onur, ‘‘Narmanli Yurdu'nun sembolu olan kedilere ne olacak?’’ diye sordugumuzda su cevabi veriyor: ‘‘Kediler olmazsa Narmanli'nin anlami yiter. Restorasyon basladiginda, buyuklu kucuklu tum kediler alinacak, asilari yapilarak gecici bir yerde bakilacak. Is bittiginde ise yine eski bahcedeki yerlerine gelecekler.’’

    Binanin alti kazilarak asagi inilecek ve kazanilan alanda iki katli kapali bir otopark insa edilecek. Binanin ustune cikilan katlarda ‘‘Studio Flat’’ tabir edilen kucuk daireler yapilacak. Projeyi yapanlar, Beyoglu'nda eskiden oldugu gibi kucuk ve sirin konut alanlari yapmayi hedeflediklerini soyluyor. Beyoglu'nun bir is ve eglence merkezine donustugunu, konutlarin giderek ortadan kalktigini savunan proje sahipleri, boylece eski aliskanligin yeniden kazandirilabilecegine inaniyorlar.

    Bu konuda goruslerine basvurdugumuz Tac Vakfi Baskani Mimar Sinan Genim, tum dunyada eski yapilar uzerine kat ilavesine gidildigini savunarak, ‘‘Simdi sanki tarihi eser uzerine kat cikanlar sucluymus gibi bakiliyor. Oysa, bu konuda suclu olan esasinda belediyelerdir. Belediyeler, imar planlari yapmadi ve tarihi eserlere bitisik yeni insaatlara 8-9 kat izni verdi. Bu durumda eski eser sahipleri magdur edilmis olundu’’ dedi.

    Narmanlilar, Sofyali Sokagi ile Mueyyet Sokagi'nin kesistigi noktadaki uc odayi Dr. Firsek Karol adinda bir heykeltirasa kiraladilar. Ressam-Sair Bedri Rahmi Eyuboglu, ana girisin saginda bulunan iki katli dukkanlardan birine yerlesti. Ulus Gazetesi'nin temsilcisi Nes'et Atay, Eyuboglu'nun bitisigini tuttu. Ressam Aliye Berger'in atolyesi de buradaydi. Andrea Kitabevi'nin tercih ettigi mekan da Narmanli Han oldu. Unlu Ermeni gazetesi Jamanak, 60 yil boyunca bu handa kaldi. Istanbul'un ilk konfeksiyoncularindan Antoine Visconti'nin magazasi da Narmanli'nin dukkanlarindan birindeydi.

    Ressamlarin, sairlerin mekani

    Narmanli Han, Rus elcilik binasi olarak kullanildiginda bahcenin orta yerinde cok zarif bir havuz bulundugu, bu havuzda ise rengarenk baliklarin yuzdugu biliniyor. Narmanli'nin ticaret merkezine donusturulmesinden sonra bu havuz doldurulmus. Havuzun, hana gelen tuccarlarin at arabalari ve yuk hayvanlari icin engel olusturdugu dusunulerek ortadan kaldirildigi one suruluyor. Simdi havuzun yerinde yuz yillik akasyalar ve morsalkimlar yukseliyor.

    Narmanli'nin karsi sirasindaki Rus Buyukelciligi (simdiki konsolosluk) binasinin yapimina 1843'te baslanmis ve birkac yil icinde bitirilmis. Rus elciliginin tasinmasindan sonra da konsolosluk burolari ve Rus ticaret ofislerinin bir kismi burada calismaya devam etmis. 1. Dunya Savasi sirasinda Rusya ile diplomatik iliskiler askiya alindiginda Narmanli Hani, yillarca metruk kalmis. 1917 Devrimi sonrasinda Istanbul'a cok sayida Rus multeci gelmeye baslayinca han yeniden hareketlenmis.

    1930'larin basinda Rus hukumetine bagli ‘‘Neft Syndicat’’ ile ‘‘Intourist’’ firmalarindan baska tum ofisler kapanmis, Narmanli kardesler binayi 1933'te satin alinca yeni donem baslamis. Avni ve Sitki Narmanli, o donem Istanbul'un unlu tuccarlari. Binayi satin aldiktan sonra Eminonu'ndeki ofislerini hanin ikinci katina tasiyan Narmanlilar, sanatsever bir aile. Ticaret hayatindan oldukca iyi paralar kazanan bu aile, Narmanli Hani'ni adeta bir sanat ve kultur merkezine donusturmus. Narmanlilar, israrlara ve yuksek kira tekliflerine ragmen hanin odalarini tasrali tuccarlara vermek yerine ucuz bedellerle sanatcilara, yayinevlerine kiralamayi tercih etmisler.

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı