"Doğan Hızlan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Doğan Hızlan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Doğan Hızlan

Mulan'ın altında Ekspres aramak

Doğan HIZLAN

MHP Genel Sekreter Yardımcısı Nazif Okumuş, Walt Disney yapımı Mulan adlı çizgi filmde; Hunların kötü, Çinlilerin ise ülkelerini kurtaran sözde barışseverler olarak gösterildiğini iddia ederek şunları söylemiş:

‘‘Bu çizgi film, Türkiye'ye ve Türk milletine Geceyarısı Ekspresi filminden daha büyük darbe vurabilecek noktadadır. Bu film ve bu gibi filmlerle Türk çocukları, daha kişilik ve kimlikleri oluşmadan kendilerini inkâra sürüklenebilecek, atalarının gösterilmeye çalışıldığı çarpıtma ve iftiralarla boşluğa düşeceklerdir.’’

Geceyarısı Ekspresi, bizi öylesine etkiledi ki, neyi görsek, Türkün ve Türklüğün aleyhine ögeler arıyoruz. Ünlü, ‘‘öküz altında buzağı aramak’’, deyimini biraz deforme edersek, ‘‘Mulan'ın altında da Ekspres'i arıyoruz.’’

MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin Hürriyet'te yayınlanan konuşmasından edindiğim izlenim, partinin bir değişim geçirdiği. Bu, hiç kuşkusuz milliyetçilik kavramını algılayışta da bir yeniliği içerecektir.

Nazif Okumuş'un Ekspres'le Mulan'ı karşılaştırmasına katılmıyorum.

Biri güdümlü bir filmdi. Dünyaya bizi kötü gösterme amacını taşıyordu.

Mulan ise bir çizgi film.

İşin bir başka gerçekliği var ki, filmin yasaklanmasının anlamsızlığını ortaya koyuyor.

Artık çocuklar bilgisayarları aracığıyla her türlü bilgiye ulaşıyorlar, karşıt yorumları, kahramanlıkları, düşmanlıkları değerlendirecek bilgi malzemesine sahipler. Eski kuşaklardan, ağabeylerinden, babalarından çok daha doğru düşünebiliyorlar, çünkü mukayese imkânları var.

* * *

MULAN bir Çin masalı, abartı ve hayal, efsanelerin, masalların değişmez iki özelliği. Geçtiği ülkenin kahramanları göklere çıkarılır. İnsanüstülük kazandırılır. Hayalleri, efsaneleri gerçek gibi görüp, buradan akıl yürütürsek, yanlış bir milliyetçilik anlayışına sürekleniriz. O zaman çocuklara biz zarar veririz.

Mulan'a, Hunlarla Çinliler arasındaki bir kahramanlık tercih ıskalasının dar görüşlülüğüyle bakamıyorum.

Her ülkenin destanlarında, kendi kahramanlarının övülmesi doğaldır.

Sanatın, hele masalın abartıcılığını sahi zannetmek, çağdaş bir sanat yorumundan uzaktır.

Katı, saplantılı bir şovenizm felsefesinin yönlendirdiği kahramanlık destanları, onları evrensellik kavramından uzaklaştırır. Sınırları ve ırkı içine kapatır, dünyadan koparır.

Destan, halk edebiyatımızın önemli bir türüdür. Gerçekçilik açısından incelediğimizde başka sonuçlara varabiliriz.

Sanatın törpülediği, değiştirdiği, çağdaşlaştırdığı ya da otantik biçimiyle sunduğu destanlara göre kahramanlık anlayışını tayin ve tesbit etmek, bilimsel bir yöntem değildir.

Bir çizgi film kahramanını politik amaçlarla değerlendirmek, bunu kullanmak da yanlıştır. Burada, sanatla siyasetin ayrı dünyalardaki seyir defterini aynı kara kaplıya koymamak gerekiyor.

* * *

MULAN'ı bir çizgi film, bir sanat yapıtı olarak değerlendirelim. Sanat özgürlüğünü, politik saplantılarımızla, şovenizmle kısıtlamayalım.



X