"Sedat Ergin" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Sedat Ergin" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Sedat Ergin

Muhtemel siyaset senaryoları

Sedat ERGİN

Son günlerde genel seçimin ertelenmesi konusunda yürütülen polemiklerin yarattığı toz bulutunu aralayıp, gerisine baktığımızda ne görüyoruz? Bu soruya yanıt ararken yapacağımız bütün gözlemler, şu iki ana çıkış noktasını esas almak zorunda:

Birincisi, TBMM'nin ezici bir çoğunlukla kabul ettiği, yerel ve genel seçimlerin 18 Nisan 1999 tarihinde yapılmasını öngören kararı.

İkincisi ise Başbakan Mesut Yılmaz ile CHP lideri Deniz Baykal arasında yapılan ve geçerliliği tartışmalı gözüken mutabakat.

Bu mutabakatın en önemli hükmü, Başbakan Yılmaz'ın en geç yıl sonunda istifa etmesi ve yeni yılın başlangıcında düşük profilli bir hükümetin kurulmasıdır.

* * *

Başbakan, mutabakata sadık kaldığı takdirde, en geç 31 Aralık 1998 tarihinde istifasını Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e sunmak durumundadır.

Yılmaz, Baykal'a yaptığı taahhüt ile 18 Nisan seçimlerine hükümetin başında girme arzusu arasında sıkışıp kalmış gözüküyor.

ANAP lideri, 18 Nisan seçimine kendi başbakanlığında gitme seçeneğini zorlayabilir mi?

Yılmaz istifa etmediği takdirde, Baykal'ın kullanabileceği koz, kendisini TBMM'de düşürmektir. Baykal'ın bu noktadaki açmazı, hükümeti düşürürken, FP ve DYP ile işbirliğine girecek olmasıdır.

Yılmaz, Baykal'ın bu görüntüden çekineceğini hesaplayıp, konjonktürün yardımı ve kamuoyu baskısıyla bu seçeneği hayata geçirmeyi düşünebilir.

Ancak yine de Baykal'ın bu duruma seyirci kalması beklenmemelidir. Baykal, bu durumda siyasi bedeli göze alıp, hükümeti düşürme yoluna gidecektir.

FP'nin seçimin ertelenmesine ilişkin açılımı, Yılmaz açısından bir can simidi olabilir mi?

Bu seçeneğin de ağır riskleri var. Bariz risk, ANAP'ın FP ile kader birliğine girmesinin siyasi faturasıdır.

İkincisi, Yılmaz'ın, FP'nin bu pazarlıkta öne süreceği koşulları tatmin edebilmesindeki güçlüklerdir. Ayrıca, seçimi bir an önce yapma arzusunda olan koalisyon ortağı DSP, bu işbirliğine muhalefet edecektir.

Görüleceği gibi, Yılmaz'ın başvurabileceği bütün seçenekler bir çıkmaz noktada tıkanıyor.

* * *

Bu noktada yapılabilecek gerçekçi bir analiz şu olabilir:

Hangi yolu denerse denesin, Yılmaz'ın son tahlilde Baykal'a dönmek ve kendisiyle bir uzlaşı aramak zorunda kalacağı anlaşılıyor.

Yılmaz, DYP-FP bloku ile birlikte hareket etmediği sürece, girişeceği her oyun planında, Baykal'ın vizesini almak zorundadır. Bu, TBMM'nin mevcut aritmetiğinin dayattığı bir realitedir.

Bu realitenın ışığında Baykal'ın oyun planı da üç hedefe dayanıyor:

1) Seçime Yılmaz'ın başında olmadığı bir hükümetle gitmek, 2) Seçimin tarafsızlık içinde yapılmasını sağlayacak düşük profilli bir hükümetin kurulmasını sağlamak, 3) Bu stratejiyi uygularken, aynı zamanda yolsuzluk iddialarını kuvvetli bir şekilde gündeme getirerek Yılmaz'ı zayıflatmak,

Yılmaz çıkış için Baykal'a yaklaştığı noktada, denkleme bir başka aktör dahil olacaktır: Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel...

Bu durumda aralık ayının başından itibaren Demirel-Baykal-Yılmaz-Ecevit ekseninde kritik bir müzakere sürecinin yaşanacağını şimdiden söyleyebiliriz.













X