"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Modern yaşam tarzı tansiyonu yükseltir

Yaşlılar hipertansiyon sorunu ile daha sık karşılaşır.

"Yaşlanma, hipertansiyon için bir neden midir" veya "Hipertansiyon yaşlanmanın doğal bir neticesi midir" soruları ise henüz yanıtlanabilmiş değildir. Genel kanı, yüksek kan basıncının ileri yaşlarda da normal bir bulgu olmadığıdır. Kan basıncı ilerleyen yaşla birlikte bir miktar yükselebilir ama hipertansiyon hiçbir yaşta normal değildir.

SİZ yaşlandıkça damarlarınız ve kalbiniz de yaşlanır. Önemli olan beklenenden hızlı yaşlanmamanız, kalbiniz ve damarlarınızı gerçek yaşınızdan daha genç tutmanızdır. Damarlarınızın yaşlanması kalınlaşıp sertleşmesine, elastikiyetini kaybetmesine yol açacaktır. Buna damarlarınızdaki daralma da eklenince kalbiniz kanı damar sistemine pompalamakta zorlanır. Bu durum, "sistolik" ve "diyastolik" kan basınçlarını bir miktar arttırır. Bir kez daha belirtelim! Bu doğal değişimlere karşın hipertansiyon yaşlanmanın beklenen bir sonucu sayılmamalıdır.

GELİŞMİŞ ÜLKELER

Modern toplumlarda yaş ile ilişkili kan basıncı yükselmelerine daha sık rastlanır. Gelişmiş ülkelerde geri kalmış ülkelere oranla hipertansiyonlu sayısı daha fazladır. Aynı ülkede, ama büyük şehirlerde yaşlananların hipertansiyon riski kırsal alanlarda yaşayanlara oranla daha fazladır. Bu durumdan tuz tüketiminin artması, kalori tüketiminin fazlalaşması, kilo fazlalığı, stres ve yalnızlık gibi "modern yaşam değişimleri" sorumlu tutulmaktadır. Şehirde yaşayanlarda kalp krizi ve felç gibi problemlerin sıklaşması da muhtemelen bundandır. Yaşlı sayısı artan, beklenen yaşam süresi uzayan toplumlarda hipertansiyonun ciddi bir sağlık problemine dönüşmesi doğaldır. Hareketsiz yaşam, kilo fazlalığı, duygu-durum bozuklukları, modern yaşamın yol açtığı yalnızlık, güvensizlik ve endişe gibi problemler hipertansiyonlu yaşlıların sayısını daha da arttıracaktır.

DÜŞÜK BASINÇ AVANTAJ

Hipertansiyondan kan basıncının hangi değerleri geçmesi halinde söz edilebileceği yeniden tartışılmaya başlanmıştır. 140/90 mmHg’nin altındaki değerleri normal kabul edenlerin sayısı azalmaktadır. Kan basıncı 120/80 mmHg’nın altında olanların daha uzun ve kaliteli bir yaşam sürdüklerinin anlaşılması, bunlarda kalp yetmezliği, kalp krizi, inme gibi sorunların daha düşük bulunması, uzmanları kan basıncı üst değerlerini yeniden değerlendirmeye yöneltmektedir. Art arda yayımlanan çalışmalar, kan basıncı düştükçe damar sertliği sürecinin yavaşladığını, damar duvarında plaklar oluşumunun azaldığını gösteriyor. Belki de yakın bir gelecekte 140/90 mmHg sınırı değişecek, 120/80 mmHg’nın üzerindeki değerler hipertansiyon olarak kabul edilecek. Düşük kan basıncına sahip olmanızın, kan basıncınızı en azından 120/80 mmHg etrafında tutmanızın yaşlanırken karşılaşacağınız sağlık sorunlarının çoğundan sizi koruyacağını unutmayın.

Hipertansiyon ilaçlarının etkisi zamanla kaybolur mu

Hipertansiyon hastaları arasında dolaşan "şehir efsaneleri"nin sayısı oldukça fazladır. Bu efsanelerden bazıları aynı zamanda tehlikelidir. Bunlardan biri de hipertansiyon tedavisinde kullanılan ilaçların gün geçtikçe etkisini yitireceği düşüncesidir. İlaçlarınız kan basıncınızı yıllarca kontrol altında tutarken kan basıncınızın bir süre sonra belirgin olarak yükselmeye başladığını görürseniz, bunun nedeni, kesin olarak sizin yaptığınız bir hatadır, ilaçlar değil. Siz kilo almış, tuz kullanımınızı arttırmış olabilirsiniz. Böbrek damarlarınızda daralma, tıkanma gibi sorunlar ortaya çıkmış olabilir.

Evde doğru ve güvenli ölçüm

Kan basıncı sabit bir değer değildir. Kan basıncınızın gün boyunca değişimler göstereceğini bilmelisiniz. Uykuda, hareket halinde, istirahat ederken, dinlenir ya da merdiven çıkarken, sakin veya sinirliyken kan basıncınızın değişmesi normaldir. Önemli olan, bu değişimlerin fizyolojik sınırlar içerisinde olmasıdır. İster kolunuzdan klasik yöntemle, ister el bileği veya parmağınızdan ölçün, kan basıncınızı belirlerken en önemli şeyin doğruluk ve güvenilirlik olduğunu unutmayın. Sağlam bir aletle basit bazı kuralları dikkate alarak yapılan ölçümler arasında ufak tefek farklar olsa da önemli değildir. Kan basıncınızı ne zaman ölçtüğünüz de önemli olabilir. Gergin bir mesane de kan basıncını arttırır. Bu durum mesanenin boşaltılmasından sonra normalleşir. Bütün bunlar doğrudur ama evde kan basıncını ölçmeyi öğrenmekte yarar var.
X