Gündem Haberleri

GÜNDEM

    MİT kendini yazdı

    Kemal YURTERİ/ANKARA
    21 Aralık 2001 - 15:21Son Güncelleme : 21 Aralık 2001 - 15:21

    MİT, tarihinde bir ilke imza attı ve teştilatın 75. kuruluş yıldönümünde kendi tarihini kitaplaştırdı. Kitap, sadece bin adet basıldı.

    1927 ile 1965 yılları arasında, teşkilatın 'Milli Emniyet Hizmetleri' ismiyle çalışmalarda bulunduğu dönemi kapsayan çalışmada, Cumhuriyet'in ilk yıllarında yabancılara ait kuruluşların devletleştirilmesine nasıl katkı sağlandığı, Atatürk ile görüşen yabancı devlet adamlarının izlendiği belirtiliyor ve filmlere konu olan İngiliz casusu Lawrence'ın MİT arşivindeki fotoğrafları ilk kez yayınlanıyor.

    Bin adet basılan kitapta, Osmanlı dönemi hızla geçilirken, 38 yıllık döneme ilişkin ilginç bilgiler veriliyor. MİT Müsteşarı Şensal Atasagun, tarih doktoru Erdal İlter tarafından yapılan çalışmanın önsözünü kaleme aldı. Atasagun yazısında şu ifadelere yer verdi:

    "İstihbarat teşkilatlarının gücü, özellikle kendi toplumlarından görecekleri destekle doğru orantılıdır. Desteği sağlamanın yolu, faaliyetlerinin gizlilik ilkesi ile dengelenerek, kamuoyuna yansıtılmasından gçemektedir."

    Atasagun'un sözünü ettiği gizliliği kitabın her sayfasında hissetmek mümkün. Ancak detay verilmese de bazı ilginç notlar bulmak mümkün. Bu notlardan bazıları şöyle:

     Cumhuriyet'in ilk yıllarında, yabancı ülkelerin denetiminde bulunan havagazı, demiryolu vemaden ocakları devletleştirilirken, yabancı şirketlerin yazışmaları gizlice izlendi. Bu sayede, şirketlerin ucuza alınması sağlandı.
     Hatay sorununun çözümü sırasında, yabancı ülkelerin yazışmaları ele geçirildi. Atatürk'e doğrudan bilgi verildi.
     Atatürk ile görüşen bir diplomatın, konuşmalara ilişkin izlenimleri bile gizlice ele geçirildi. Bu duruma Atatürk teşekkür etti.

    Kitapta neredeyse hiç bilinmeyen "fes krizi"nde teşkilatın rolü anlatılıyor. Atatürk, dönemin mısır Büyükelçisi Hamza Bey'in fesini başından aldırınca, konu diplomatik krize dönüştü. Gelişmeler sürerken, teşkilat Mısır'daki elemanından bilgi alarak, Mısır'ın büyükelçisini değiştirmeye hazır olduğunu Atatürk'e iletti ve sorun çözüldü.

    Kitabın belgeler bölümünde ise, hayatı filmlere konu olan İngiliz casusu Lawrence'ın fotoğrafları yer alıyor. Büyük yankı uyandırması beklenen fotoğrafların yanısıra, Genelkurmay'ın son günlerde adı sık geçen kabil'deki elemanları aracılığıyla bu ünlü casusuizlediğinin belgesi de kitapta yerini alıyor.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı