Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Menderes’in Gestapo’su

KOLBAŞLARI buraya gelsin”.

Emir büyük yerden, Mustafa Kemal’den.


Yıl 1937. Doktorlar seyahatine izin vermiyor, o yine de Adana’ya gidiyor. Trenden iniyor, yanına sadece doktorunu alarak, Adana’nın bir dış mahallesinde bir adres veriyor.


Araba, batakhane gibi, mezbelelik, dışardan leş gibi kokan, köhne bir binanın önünde duruyor. Mustafa Kemal içeri giriyor. İçerisi ilk bakışta ayyaş, berduş, süzme serserilerle dolu.


Salonda Mustafa Kemal kolbaşlarını çağırınca, o ayyaş, berduş takımından birileri bir anda çakı gibi sıralanıyor. Mustafa Kemal görevlerini sorunca, onlar sırayla:


“Sabotaj yaparım, adam kaçırırım, yol keserim, banka soyarım...”


Bugün pek çok soru işaretleriyle birlikte, saatlerce aranan Seferberlik Tetkik Kurulu’nun temelini Atatürk atıyor. Fransız Ordusuna karşı Hatay için oluşturulan yeraltı örgütü.


Adana’da Atatürk’ün ziyaret ettiği yer.

50’LERDE KIBRIS


Seferberlik Tetkik Kurulu ya da Özel Harp Dairesi üzerine Prof. Dr. Ümit Özdağ yakında kitap olarak yayınlanacak bir çalışma yapıyor. Özdağ dün sohbetimiz sırasında geçmişe dönük çarpıcı bilgiler aktarıyor.


Seferberlik Tetkik Kurulu Adnan Menderes’in emri ile kuruluyor.


Menderes, Hatay örneğinden yola çıkarak, STK’yı Kıbrıs için kuruyor. Kıbrıs’ta, Rumlara karşı savaşan mücahitler STK’nın eğitiminden geçiyor. Yurt dışında çeşitli görevler üstlenen STK’lılar savaşçı yetiştiriyor, ama kendileri de savaşçı. Öyle bir eğitim ki:


24 saat sürekli yürüyorlar. İki saatlik dinlenme içinde yattıkları uykudan aniden uyandırılınca, sorulan soruya verecekleri yanıt, ana dili dışında, kendilerine önceden söylenen dil ile. Yoksa, verilen ceza çok fena.


27 Mayısçılar STK’yı 28 Mayıs sabahı öğreniyor. Emirlerine giren bir yarbay sayesinde. STK’ya da “Menderes’in Gestaposu” adını veriyorlar.

ABD BİLİYOR


Menderes STK’yı NATO konsepti içinde kuruyor, Amerika bunu biliyor. STK 1967’de Özel Harp Dairesi adını alıyor. Ancak STK, Özel Harp Dairesi içinde varlığını koruyor.


1974’te Türkiye Kıbrıs’a çıkınca, Amerika buraya yardımı kesiyor. Onlar da Başbakan Ecevit’e gelerek, yardım istiyor. Ecevit STK’yı ve Özel Harp Dairesini öyle öğreniyor. Oysa, Kıbrıs’a çıkanlar arasında onlar var.


1970’ler ve 80’lerde orası kontrgerilla olarak anılıyor. Türkiye içinde ve dışında istihbarat çalışması daha ağırlıklı.


90’larda Özel Harp Dairesi daha çok PKK’ya karşı mücadele için. Amerikan Delta Force örnek alınıyor.


Bugün aranan yer, askerin bu özel arşivi. Bu kısa özetten anlaşılacağı gibi, yüzlerce devlet sırrı içeren bir yer.

Yeni bir yapılanma mı

 

SEFERBERLİK Tetkik Kurulu tarihinde ilk kez aranıyor. Bir yargıç tarafından.


Türkiye bir hukuk devleti ise, arama da hukuk çerçevesinde.


Ama, sorular var.


STK bugüne kadar neden hiç aranmıyor? Yıllar boyu tartışmaların odağında olduğu halde, buna neden hiç gerek duyulmuyor?

Ve neden şimdi?


Sadece Bülent Arınç’a suikast iddiasına adı karışan iki subayın orada çalışması nedeniyle mi? Bin türlü eğitimden geçen STK üyeleri, bir suikaste kalkışırlarsa, ortada belge vs. bırakır mı? Yoksa, arama başka amaçlar mı içeriyor?


Örneğin, NATO çerçevesinde yeni bir ordu yapılanmasına mı gidiliyor?


Ya da çok farklı bir şey mi? O kadar çok soru var ki, bunların resmen açıklanması şart. Yoksa, her vatandaşın kafasında onlarca spekülasyon kol geziyor.

Hepsi de, hepimizi rahatsız eden türde.


Demokrasi çerçevesinde soru-cevap hakkımız saklı kalmak üzere.

X