Memeye özel risk merkezi

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesindeki Meme Merkezi’nde, genel cerrahi, radyoloji ve patoloji uzmanları bir arada çalışarak, meme kanseri riskini ortaya koyuyor. Riskin saptanmasında mamografi, MR, ultrasonografi gibi görüntüleme yöntemleri, muayene, gerekli görülürse genetik testler kullanılıyor.

Mesude Erşan
25.04.2009 - 00:00 | Son Güncelleme :

Kadının kendi özellikleriyle ailesinin kanser öyküsü de göz önüne alınıyor, yüksek, orta veya düşük risk grubunda yer alıp almadığı belirleniyor. Merkezin direktörü Risk ve Genetik Danışman, Genel Cerrah Doç. Dr. Bahadır Güllüoğlu, cerrahi, patoloji ve radyoloji bölümlerinin tek merkezde buluştuğu, üniversite bünyesindeki ilk ve tek kurum olduklarını söylüyor. Saptanan riskin oranına göre hasta, kansere karşı önlem almak üzere yönlendiriliyor.

Meme kanseri, kadın kanserleri arasında ilk sırada yer alıyor. Ancak günümüz tıbbı hastalığı en erken evrede yakalamasına, böylece tedavinin daha düşük dozda ilaç ve ışın, daha dar kapsamlı ameliyatla tamamlanmasına olanak sağlıyor. Bunun için en etkili yöntem kadının ilgili tüm disiplinler tarafından bir bütün olarak ele alınıp, detaylı değerlendirilmesi, riskin saptanması. İşte Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi bünyesindeki Meme Merkezi’nin de tam olarak yaptığı bu.
Kadınların meme kanseri riskinin arttığı yıllar, menopoza denk geliyor. Bir yandan hayatı altüst eden menopoza bağlı sıkıntılar yaşanırken, hormon tedavisinin meme kanseri riskine yol açıp açmayacağı soruları gündeme geliyor.

40 YAŞTAN ÖNCE NADİR RASTLANIYOR

Radyolog Prof. Dr. Erkin Arıbal, “Meme kanseri 40 yaşından genç kadınlarda çok ender ortaya çıkıyor” diyor. Yaş düştükçe mamografinin anlamı ve gerekliği de azalıyor. Çünkü genç yaşta meme dokusu çok yoğun oluyor, yanıltıcı bilgiler verebiliyor. Gereksiz biyopsiler yapılabiliyor. Bu nedenle bu yaştan önce tarama amaçlı mamografi gerekli görülmüyor. İlk mamografinin 40 yaşında çektirilmesi öneriliyor. 40-50 yaş arasında yılda bir, 50 yaşından sonra iki yılda bir mamografi yeterli. Ancak ailesinde meme kanseri öyküsü bulunanlar ya da meme kanserine yatkınlığı saptananlara, 40 yaşından önce de tarama öneriliyor. Temel yöntem mamografi olsa da çok yoğun memelerde takiplere ultrasonografi de eklenebiliyor.
Doç. Dr. Ramazan Güllüoğlu, “Birinci dereceden yakını (anne, kız kardeş) menopoza girmeden önce meme kanseri olanların daha erken yaşlardan itibaren bu hastalığa karşı önlem almaları gerekir” hatırlatması yapıyor. Bu kişilere, yakınlarının kanser olduğu yaştan 5 hatta 10 yaş önce önce mamorafi, ultrasonografi veya MR ile tarama öneriliyor. Örneğin 40 yaşında annesi meme kanseri olan kadın, 30-35 yaşından itibaren yakın takip edilmeli. Güllüoğlu, “Yüksek risk grubu dediğimiz ailesinde çok fazla sayıda kanser olan kadın var, bunlara gen anomalisi diyoruz, bunlarda da 25 yaşlardan itibaren MR ile tarama yapılıyor. Menopozdan önceki yaşlarda meme kanserinin çıkması genetik yatkınlığı düşündürüyor. Özellikle de beraberinde yumurtalık kanseri de varsa, birinci derece akraba erkekte de meme kanseri saptanmışsa, herhangi bir nedenle daha önce göğüs bölgesine radyasyon almışsa, biyopsi yapılmışsa, daha önce meme kanseri tanısı konmuşsa bu gruptakiler yüksek risk grubu. Mutlaka danışmanlık almalarında yarar var” diyor.
Genetik testin de meme kanseri riskini saptamada yeri var. Ancak herkese uygulanmıyor. Birinci derece yakınında meme kanseri bulunanların (özellikle hasta 40 yaşın altında yakalandıysa), riski artırdığı bilinen BRCA1 ve 2 genlerine bakılıyor. Bir başka koşul hastaya yapılan testte bu genlerdeki mutasyonun saptanması. Eğer onlarda saptanmışsa riski ölçülen kadına da benzer genetik test uygulanıyor. Ancak söz konusu gende mutasyon saptanması, kişinin yüzde 100 meme kanseri olacağı anlamına gelmiyor. Çevresel faktörler de önemli. BRCA1-2 testi pozitifse, kadının ömür boyu meme kanseri olma riski ortalama yüzde 60. Bu rakama dayanarak memelerini aldırmaları önerilmiyor. Çünkü yüzde 40’ı boş yere bu cerrahi işlemi yaptırmış oluyor.
Risk analizleri yapılırken, ilk adet yaşı, ilk doğum yaşı, doğum yapılıp yapılmadığı, menopoza girme yaşı, hormon yerine koyma tedavisi uygulanıp uygulanmadığı, egzersiz alışkanlığı, alkol tüketme, şişmanlık gibi faktörler de göz önüne alınıyor.
Prof. Dr. Fatih Durmuşoğlu’na göre, kadınların fobilerinden biri, memeye yapılan biyopsilerin kanserin oluşumu veya sıçramasında etkili olması. Meme hastalıklarında en etkin tanı yöntemi olan iğne veya cerrahi biyopsilerinin böyle bir etkisi yok.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün