Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Mars’taki yeni yaşam kanıtları

    Hürriyet Haber
    22.03.2005 - 00:00 | Son Güncelleme: 22.03.2005 - 00:01

    Esa uydusu "Mars Express", yüzeyin altında donmuş su içeren bir göl ve atmosferde de önemli miktarda formaldehit saptadı. Uydunun çalıştırılmasından sorumlu bilim adamına göre son bulguların tek açıklaması var: Canlı organizmalar!Vittoria Formisano uzun bir süredir Mars’ta hálá yaşam biçimlerine ev sahipliği yaptığını düşünüyordu. Roma Fizik ve Gezegen Bilimi Enstitüsü bilim adamı Eylül 2004 tarihinde de Mars atmosferinde metanın bulunduğunu açıklayarak ilgileri üzerine toplamıştı. Mars Express üzerindeki Fourier spektrometresinin verileri daha sonra iki ayrı ekip tarafından da kanıtlandı. Diğer bilim adamları bu konuda onun kadar emin değildiler. Fakat Formisano şimdi tahminlerini kanıtlayacak bir bulguya ulaştığını bildirdi: Metanın bir dağılım ürünü olan formaldehit, Kızıl Gezegen’in atmosferinde bol miktarda saptanmış. Mars atmosferinde metandan on ila yirmi misli fazla formaldehit bulunmakta. Ve formaldehit Mars atmosferinde 7,5 saatten fazla dayanmadığı için sürekli yeniden üretilmek zorunda. Oysa Formisano’ya göre metanın ömrü 300-600 yıl. Formaldehit öte yandan metanın Mars atmosferindeki düzensiz dağılımını da açıklayabilir. Metan yüzlerce yıl içinde parçalandığından rüzgarın etkisiyle düzenli bir biçimde dağılmış olması gerekirdi. Fakat bazı bölgelerde oksitleştiğine göre bu bölgelerde daha az bulunması doğaldır diye düşünüyor Formisano. Metan üreten bakteriMars Express ayrıca, en yüksek metan yoğunluğunu, su buharının en fazla bulunduğu bölgede saptamış ki bu da Formisano’nun tahmin ettiği metan üreten bakterilere bir kanıt olarak kabul edilebilir. Mars’taki koşulları laboratuvarda tasarlayan Alman Hava ve Uzay Yolculukları Enstitüsü Profesörü Diedricih Möhlmann da Formisano’nun en azından Mars atmosferindeki formaldehitin varlığıyla ilgili açıklamasını doğru bulduğunu söyledi: "Deneylerimiz, metanın oksitleşmesiyle formaldehitin oluştuğunu ve 7,5 saat içinde parçalandığını göstermiştir." Yeni misyonDiğer uzmanlar ise daha dikkatli yaklaşılması konusunda uyardılar. Alman gezegen araştırmacısı Gerhard Neukum örneğin, volkanizmanın da metanın kaynağı olabileceğini düşünüyor: "Son bulgularımız, Mars’ın, sanılanın aksine kısa bir geçmişe kadar volkanik açıdan etkin olduğunu hatta bu etkinliğin bugün bile devam ettiğini gösteriyor. Bu da olağanüstü metan yoğunluğunun yanıtı olabilir.’ Nasa bilim adamı Michael Mumma da Mars’ın jeolojisi hakkında, metanın biyolojik kaynaklı olup olmadığını söyleyecek kadar bilgiye sahip olmadıklarını söyledi New Scientist dergisine. Formisano, son bulguların Mars’taki yaşam için doğrudan kanıtlar olmadığını ancak bu koşullarda daha iyi kanıtların elde edilemeyeceğini kabul ediyor. Bunu anlamak için tek çare Mars’a gidip araştırmak. Bu da ancak birkaç yıl içinde gerçekleşebilecek. Nasa Aralık 2009 tarihinde "Mars Science Laboratory" misyonunu başlatacak. Mars Express üzerindeki HRSC kamerası donmuş sudan oluşan bir göl saptadı. Mart ayında gerçekleştirilecek Lunar and Planetary Conferans 2005’te açıklanacak rapora göre donmuş göl en azından 40m derinliğinde ve yaklaşık olarak 800-900km çapında. Dahası volkanik etkinlik sayesinde yalnızca beş milyon yıl önce oluşmuş. Space.com sitesindeki bir haberde de iki Nasa bilim adamının Mars’taki mağaralardaki su birikintilerinde organizmaların bulunduğunu tahmin ettiklerine değinilmekte. Ames Araştırma Enstitüsü’nden Carol Stoker ve Larry Lemke’nin sonuçları Mayıs ayında Nature dergisinde yayımlanacak.
    Etiketler:

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı