"Mesude Erşan" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Mesude Erşan" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Mesude Erşan

Mantarların büyüsüne kapılmayın

Sonbahar yağmurlarıyla birlikte mantar mevsimi başladı.

Pek çok meraklısı topluyor ve yiyor. Ancak zehirlenme riski yüksek. Kimileri sadece ishale yol açarken, kimileri birkaç günde öldürüyor. Uzun sürede organ yetmezliğine yol açan, Türkiye’de zehirli olmadığı düşünüldüğü için tüketilen türler de var. Mantarları iyi bilseniz bile karıştırabileceğinizi aklınızdan çıkarmayın, kültür mantarlarını tercih edin.


Refik Saydam Hıfzıssıhha Merkezi Başkanlığı geçen günlerde mantar zehirlenmelerinin önemli bir halk sağlığı sorunu olduğunu hatırlattı. Gerçekten de her yıl onlarca kişi yemek için topladığı mantarlardan zehirleniyor.
Açıklamaya göre, ormanlık alanlar ve kırlarda kendiliğinden yetişen mantarların yenilebilenlerini zehirlilerinden ayırmak çok zor. Yaygın kanının aksine zehirli mantarları kolayca tanımak için pratik, ayırıcı noktalar bulunmuyor. Kulaktan dolma, yanlış, kalıplaşmış ve bilimsel değeri olmayan inanışlarla mantarları tanımaya ve yorumlamaya çalışmaksa çok ciddi sonuçlar doğuruyor. Yanlış inanışlar doğrultusunda toplanan ve tüketilen mantarlar ölümlere yol açıyor.

İKİ ANA TÜR ZEHİRLİYOR


Hemen hemen bütün mantar zehirlenmelerine ‘amanita muscarina’ ve ‘amanita phalloides’ adı verilen iki cins zehirli mantar yol açıyor. ‘Amanita Muscarina’nın zehiri yüksek ısıda bile etkisini kaybetmiyor. Bu cins mantarlar pişirilerek yense dahi üç saat içinde zehirlenme belirtileri gösteriyor. Bunlara başta İstanbul ve yakın çevresi olmak üzere, Marmara ve Karadeniz bölgelerinde sık rastlanıyor.
Açıklamada ayrıca mantar zehirlenmeleri ve buna bağlı ölümlerden korunabilmek için yabani mantarlardan tümüyle uzak durulması gerektiği söyleniyor. Seralarda özel olarak yetiştirilen ve marketlerde ambalaj içinde satılan, firma adı ve adresi belli olan mantarları tercih edin.

Bu belirtilere dikkat

Yabani mantar yediyseniz ve göz yaşarması, bol tükürük salgısı, terleme, mide bulantısı, kusma, karın ağrısı, ishal, baş dönmesi, karın bölgesinde kramplar ve göz bebeklerinde küçülme şikâyetleri görülen hastalar zaman kaybetmeden kusturulmalı ve derhal hastaneye götürülmeli. Hastanın belirtilerinin düzelmesi birçok mantar türünde yanıltıcı olabiliyor. Bu düzelme mutlaka biyokimyasal ve hematolojik kan testleriyle teyit edilmeli. Yeterli düzeyde tedavi edilemeyen vakalar ağır karaciğer yetmezliği ve ölümle sonuçlanabiliyor.

X