Gündem Haberleri

    Maliye'nin "dur" ihtarına uymayana ceza Anayasa'ya uygun

    Hürriyet Haber
    27.10.2005 - 10:27 | Son Güncelleme:

    Anayasa Mahkemesi, Maliye Bakanlığı’nın özel işaretli görevlisinin uyarısına karşın durmayan araç sahibine özel usulsüzlük cezası kesilmesine yönelik yasal düzenlemeyi Anayasa’ya aykırı bulmadı.

    Anayasa Mahkemesi, İstanbul 5’inci Vergi Mahkemesi’nin Vergi Usul Kanunu’na 4369 sayılı yasayla eklenen "Maliye Bakanlığı’nın özel işaretli görevlisinin ikazına rağmen durmayan aracın sahibine özel usulsüzlük cezası kesilmesine" yönelik düzenlemenin Anayasa’ya aykırı olduğuna ilişkin başvurusunu reddetti. Anayasa Mahkemesi’nin Resmi Gazete’de bugün yayımlanan 6 Ocak 2005 tarihli kararının gerekçesinde, vergi ve benzeri mali yükümlülüklerin konusunun gelir getirici her türlü faaliyet olduğu, dur ihtarına uymama nedeniyle vergi cezası kapsamında ceza kesilemeyeceğinin ileri sürüldüğü anımsatıldı.

    Anayasa Mahkemesi esastan yaptığı incelemede, Anayasa’daki "Kimse kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamaz" ile "Ceza ve ceza yerine geçen güvenlik tedbirleri ancak kanunla konulur" hükümleri anımsatılırken, "İdarenin kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamayacağına ilişkin onbirinci fıkra ile idarenin, hürriyeti bağlayıcı ceza uygulamasına olanak tanınmamış ise de, para cezası vermesi engellenmemiştir" denildi.

    İtiraz edilen yasa düzenlemesiyle, yoklamaya yetkili memurlarca usulsüzlüğün saptanması durumunda idari para cezası niteliğinde olan özel usulsüzlük cezası uygulanmasının öngörüldüğünü belirten Yüksek Mahkeme, durmama eyleminin cezasının ancak trafik cezası olabileceği ileri sürülmesine karşın, itiraz edilen yasa kuralının amacının trafik kurallarına uyulması değil, vergi ödevinin yerine getirilmesinin sağlanması olduğunu kaydetti. Bu nedenlerle vergi kayıp ve kaçağına yol açabilecek eylemleri önlemek, verginin zamanında ve eksiksiz ödenmesini sağlamak için Maliye Bakanlığı’nın özel işaretli görevlisinin ikazına karşı durmayan aracın sahibi adına ceza kesilmesinin Anayasa’ya aykırı olmadığına karar veren Anayasa Mahkemesi iptal istemini reddetti.

    Karara katılmayan Anayasa Mahkemesi üyesi Mehmet Erten ise karşı oy yazısında, Anayasa Mahkemesi’nin incelemeye almadığı Anayasa’nın ikinci maddesindeki hukuk devleti ile 17’inci ve 38’inci maddelerindeki suç ve cezaya ilişkin temel ilkelere atıfta bulunarak, uyarıya rağmen durmayan araç sahibi adına özel usulsüzlük cezası kesilmesi öngörülürken, araç sürücüsünün cezasız bırakıldığına ve sürücünün eyleminden araç sahibinin sorumlu tutulduğuna dikkat çekti. Karşı oy yazısında, "Araç sürücüsü ile araç sahibi arasında bir ilişki olmakla beraber, bu ilişkinin her zaman aralarında vergi kaçırmak için yapılmış bir anlaşma gibi görülmesi, eyleme iştirak etmemiş olsa bile asıl suçlunun araç sahibi olduğu sonucuna varılması ve özellikle eylemi gerçekleştiren sürücünün cezasız kalmasını sağlayacak tarzda ve suç işlemesini teşvik eder biçimde düzenleme yapılması öncelikle adalet anlayışına, Anayasa’nın ikinci maddesinde yer alan hukuk devleti ilkesine ve ceza hukukunun genel kurallarına aykırılık oluşturur" denildi.

    Uygulamanın Anayasa’daki ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesine de aykırı olduğunu belirten Erten, bu nedenlerle söz konusu yasa düzenlemesinin iptalinin gerektiğini savundu.
    (ANKARA/ANKA)

    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı