Literatüre geçmek

Hürriyet Haber
07.04.2004 - 00:00 | Son Güncelleme :

BAKAN Babacan, sevdiğimiz saydığımız bir kişi. AKP hükümetinde en kritik görevlerden birini, belki de birincisini üstlenmiş durumda. Gazeteci ağzıyla söylersek, dar boğazdan geçen ekonomide, ‘kılavuz kaptanlık’ vazifesi yapıyor. Pek tabii, tanım icabı suvari, başbakandır. Bakan Babacan, çok çalışmasına ve yorulmasına rağmen mutlu bir insan. Çünkü ekonomimiz beklenenden çok daha iyi bir performans gösterdi. Hem enflasyon umulandan daha hızlı düştü, hem de milli gelir umulandan daha fazla arttı. Bu arada döviz kurlarının reel olarak düşmesine rağmen, ihracat beklenenden daha yüksek bir hacme ulaştı. Gerek kamu borçlarına ödenen, gerek özel kesimde geçerli olan reel faizler hálá çok yüksek, ama hiç olmazsa eski ‘fahiş’ düzeyinden geride. Eh, bundan iyisi can sağlığı. Bakan Babacan, ‘hem enflasyonun düşmesi, hem de büyümenin’ eş zamanlı olarak gerçekleşmesine bakıp, ‘literatüre geçeceğiz’ hükmüne varmış. Babacan’ın kastettiği literatür, dostumuz Doğan Hızlan’ı pek ilgilendirmez. Ama bizi çok ilgilendiriyor. Babacan’ın alınan sonuçlarla öğünmek hakkıdır; kabul ediyorum. Ama yine de ‘du bakalım !’ diyorum. * * *Aynen tanıdığım Türk insanının en büyük tutkularından biri, bilimsel kanunların Türkiye’de veya Türkler için geçerli olmadığını ispat etmektir. Bu nitelik başka uluslarda da vardır herhalde. Ama onlar hakkında hüküm vermek bir Türk olarak haddimi aşmak olur. Onun için şimdilik ‘bilim bize sökmez’ inancının sadece bizde olduğu varsayımıyla yazıyı sürdüreceğim. İlk önce bilimsel kanun nedir onu söyleyim. ‘Bilim, idraktir.’ (Ben, bu özdeyişi nükleer fizikçi profesör Özemre’den öğrendim.) İdrak ettiğimiz, yani anlayıp içselleştirdiğimiz şey, evrenin işleyiş kanunlarıdır. Bu evren sadece fizik, yani madde değildir. Evren tanımının içine tüm canlılar ve ‘insan’ da girer. Bu katmanların hepsi bir arada ve içiçe tek bir bütündür. İşte bu bütüne ait işleyiş yasalarına ‘bilimsel kanunlar’ denir. İktisat da bu bütünün bir parçasıdır. Onun da kanunları vardır. Ama iktisatta ‘büyüme ile enflasyon düşmesi eş zamanlı olamaz’ diye bir kanun yoktur. Sadece amprik kanıtlar bu iki değişkenin ‘kısa vadede’ genellikle çeliştiğini, ‘uzun vadede’ ise genellikle birbirini tamamladığını göstermektedir. Kural budur. Her kural gibi istisnaları vardır. Yani biri olursa diğeri olmaz diye bir iktisat yasası yoktur. Olsaydı, zaten Türkiye’de böyle bir sonuç alınamazdı. Şimdi yapılması gereken, literatüre geçmekle övünmek değil, olayın bilimsel açıklamasını ortaya koymaktır. * * *Gelelim çok önemli bir başka kurala. İktisatta, sebeple sonuç arasında mutlaka bir gecikme vardır. Diğer bir değişle, iktisatta belli bir dönemde elde edilen veya edilemeyen sonuçları, sadece o dönemde ortaya çıkan sebeplerle açıklamak mümkün değildir. Bugün olan veya olmayan herşeyin, geçmişte yapılan veya yapılamayanlarla nedensellik ilişkisi vardır. Çocuk doğması için, ilkahtan sonra dokuz ay geçmesi gibi. Evliliğin birinci ayında çocuğu olanların, sevinçlerini ilán etmeden iyi düşünmeleri gerekir. Bugünlerde akılda tutulması gereken diğer bir iktisat kuralı ise ‘dış etkenlerin’ en az iç etkenler kadar herhangi bir ulusal ekonomiyi etkilediğidir. Bunu önümüzdeki devrede unutmamakta yarar var. Son Söz: Doğanın en büyük mucizesi, mucizeye izin vermemesidir.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün