Gündem Haberleri

    Küçüklere özel koruma

    Hürriyet Haber
    11.09.1998 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Kimsesiz çocuklara yardım toplamak amacıyla dans eden İzmirli küçük kızların başlarına gelenler, hem kamuoyunun büyük tepkisini çekti, hem de hukukçuları harekete geçirdi. TBMM İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu, küçük çocukların yakalanıp sorgulanması konusunda hazırladığı bazı yeni hükümleri Başbakanlık'a sundu. Hükümler, onaylanıp Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek.

    İzmir'de küçük yaştaki çocukların gözaltına alınmasıyla patlayan skandalın yankıları sürerken, Devlet Bakanı Hikmet Sami Türk başkanlığındaki İnsan Hakları Koordinatör Üst Kurulu, Başbakanlığa sunduğu ‘‘Yakalama, Gözaltına Alma ve İfade Alma Yönetmeliği’’ne, küçüklerle ilgili özel hükümler koydu. Yönetmelik, 11-15 yaş arası çocukların karakolda değil, yakınları ve avukata haber verilerek Cumhuriyet Savcılığı'nda sorgulanmasını öngörüyor.

    Başbakanlık tarafından onaylanıp Resmi Gazete'de yayımlandıktan sonra yürürlüğe girecek olan yönetmelikte, küçükleri yakalama ve ifade alma yetkileri üç başlıkta toplanıyor. Yönetmeliğe göre fiili işlediği zaman 11 yaşını bitirmemiş olanlar ile 15 yaşını bitirmemiş sağır ve dilsizlere ceza verilmesi, Türk Ceza Kanunu ve Çocuk Mahkemelerinin Kuruluş Görev ve Yargılama Usülleri Hakkında Kanun ile yasaklandığından bu kişiler, suç nedeni ile yakalanamayacak. Ancak fiil, kanunen bir seneden fazla hapis cezasını veya daha ağır bir cezayı gerektiren bir cürüm ise, kimlik ve suç tespiti amacıyla yakalama yapılabilecek. Kimlik tespitinden hemen sonra ise küçük serbest bırakılacak. Suç tespitinde küçük, hiçbir suretle kullanılamayacak. Tespit edilen kimlik ve suç, mahkeme başkanı tarafından tedbir kararı alınmasına esas olmak üzere derhal Cumhuriyet Savcılığı'na bildirilecek.

    Yönetmeliğe göre 11 yaşını bitirmiş, ancak 15 yaşını doldurmamış olanlar, suç nedeniyle yakalanabilecekler. Bu küçükler, yakınları ile avukata haber verilerek derhal Cumhuriyet Savcılığı'na sevkedilecek. Hazırlık soruşturması, Cumhuriyet Başsavcısı veya görevlendireceği Cumhuriyet Savcısı tarafından bizzat yapılacak.

    Kolluk kuvvetleri ise ancak 15 yaşını doldurmuş, 18 yaşını doldurmamış olanların hazırlık soruşturmasını yapabilecek. Yönetmelikte, hazırlık soruşturmasının yürütülmesinde dikkat edilmesi gereken konular da şöyle belirlendi:

    Küçüğün gözaltına alındığı ana-baba veya vasisine bildirilir.

    Devlet Güvenlik Mahkemesi alanına giren fiil dışındaki suçlarda, kendi talebi olmasa bile avukattan yararlandırılır, ana-baba veya vasi avukat seçebilir.

    Şüpheli küçüğün ifadesi, avukat bulundurmak koşuluyla alınabilir.

    Kendisinin yararına aykırı olduğu saptanmadığı sürece ve yasal bir engel bulunmadığı durumlarda, ana-babası veya vasisi ifade alınırken hazır bulunabilir.

    Yetişkinlerden ayrı tutulur.

    Çocuk Mahkemeleri Kuruluş ve Çalışma Usulleri Hakkında Kanun'da yazılı suçlar, büyüklerle beraber işlendiği takdirde, hazırlık soruşturması sırasında küçüklerle ilgili evrak ayrılır, büyükler ve küçüklerin soruşturmaları ayrı ayrı yürütülür.

    Küçüklerin kimlikleri ve eylemleri gizli tutulur.

    Suçun mağduru küçükse, bunlara karşı işlenen meşhut suçlarda, kovuşturulması suçtan zarar gören kimsenin şikayetine bağlı olan fiillerde şüphelinin yakalanması ve soruşturma yapılması için şikayete gerek yoktur.

    Küçüklerle ilgili işlemler mümkün olduğu ölçüde sivil kıyafetli görevliler tarafından yerine getirilir. Küçüklere kelepçe takılamaz.

    Sıfır-on sekiz yaşları arasındaki küçükler için kovuşturma niteliği taşımayan, suç isnadı oluşturmayan her türlü araştırma yapılır. Suçun izleri ve eserleri tesbit edilir, muhafaza altına alınır ve belgelenir. Şüpheli hakkında bulgu toplanır ve geciktirilmemesi gereken her türlü acele işlemler yapılır.

    Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 1995'de uygulamaya koyduğu Gözaltı, Sorgulama ve İfade Alma Talimatnamesi'nde ise küçüklere ilişkin hükümlere rastlanmıyor.






    Etiketler:
    

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı