Kredi kartında centilmenlik arayışına ‘Rekabet’ engeli

Nilgün KARATAŞ
26.02.2005 - 02:07 | Son Güncelleme: 26.02.2005 - 02:07

BDDK, kredi kartlarındaki taksit furyasından rahatsızlığını dile getirirken, bankaların tutum değiştirmemesinin altından rekabet engeli çıktı. Rekabet Kurumu’nun ‘ortak karar alamazsınız’ diye uyardığı bankalar, ‘centilmenlik’ anlaşması yapamıyor. Hiçbir banka ‘ilk adımı atan’ olmak istemiyor.

KREDİ Kartları Yasa Taslağı’na ilişkin görüşlerini 4 Mart’a kadar BDDK’ya (Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu) göndermeye hazırlanan bankacılar, taslakta yer alan düzenlemelerden öte, taslakta yer almayan taksit uygulamaları konusunda sıkıntıda. Taslağa ilişkin değerlendirmelerini pazartesi günü Bankalar Birliği bünyesinde toplanarak şekillendirecek olan bankacılar, taksit uygulamaları konusunda ise nasıl hareket edeceklerini bilemiyor. BDDK’nın özellikle gıda ve akaryakıt konusundaki taksit uyarılarını dikkate alan bankacılar, uygulamada ise Rekabet Kurumu’nun ‘ortak karar alamazsınız’ uyarısına takılıyor. BDDK, ‘Bu işi biran önce çözün’ diye bastırırken, hiçbir banka haksız rekabete maruz kalmamak için ‘ilk adımı atmaya’ yanaşmıyor.

BİLGİN ‘SİZ ÇÖZÜN’ DİYOR:

Kredi kartlarındaki taksit uygulamalarından duyulan rahatsızlığı her platformda dile getiren BDDK Başkanı Tevfik Bilgin, özellikle gıda ve akaryakıta taksit uygulamasının kredi kartı mantığına uymadığı görüşünde. Yunanistan, Brezilya, Fransa, İsrail gibi ülkelerde de uygulanan taksitli alışverişin Türkiye’deki yaygınlığını yanlış bulan Bilgin’e göre, bu soruna formülü bankacılık kesimi bulmalı. Yaptığı son toplantıda da taslakta yer almamasına rağmen taksit uygulamaları konusuna değinen Bilgin, bankacılık kesiminden çözüm beklediğini yinelerken, şu mesajı da göndermişti: ‘Eğer, olmazsa biz de gerekli önlemleri alma yolunda çalışmalarımızı yaparız, bu gecikmez.’

ORTAK KARAR ALAMAZSINIZ:

Pekçok bankacı da taksit uygulamaları konusunda Bilgin ile aynı görüşü paylaşmasına karşın, uygulama aynen devam ediyor. Çünkü bankacılar bu konuda birlikte hareket edemiyor. Aralarındaki yoğun rekabete karşın, sektörün tamamını ilgilendiren konularda geçmişten bu yana ‘centilmenlik anlaşmaları’ yapan bankacıların karşısına bu kez Rekabet Kurumu engeli çıktı. Edinilen bilgiye göre, Rekabet Kurumu ‘Ortak hareket edemeyecekleri, aksi takdirde ceza ile karşılayacakları’ konusunda bankacıları uyardı.

BANKACILAR DA RAHATSIZ:

Kredi Kartları Yasa Taslağı’na ilişkin endişelerini BKM (Bankalararası Kart Merkezi) aracılığıyla kamuoyuyla paylaşan bankacılar, BBDK’ya yazılı görüş bildirinceye kadar bu konuda yorum yapmaya yanaşmıyor. Taslağa ilişkin endişeleri BDDK’ya ileterek çözmeyi planyan bankacıların asıl sıkıntısı taksit konusunda ne yapacakları. Kredi kartına yapılan taksitlerin ‘BDDK’nın getireceği yasal düzenleme ve sınırlandırılmasının doğru olmayacağı’ yönünde hem fikir olan bankalar, Rekabet Kurumu’nun uyarısı varken bu işi nasıl formüle edeceklerini düşünüyor. Bu sıkıntıyı aktaran bir yetkili, durumu şöyle aktardı: ‘Bankaların eli kolu şu aşamada bağlı görünüyor. Taksit uygulamalarının özellikle gıda ve akaryakıtta frenlenmesi gerektiği sektörde de kabul görüyor ama bu iş nasıl olacak? Bir banka bu uygulamaya son verip, diğeri vermezse haksız rekabet yaşanacak. BDDK bu işe sektörün çözüm bulmasından yana, sektörde de bazı ürünlerde taksit sayısının azalması, gıda ve benzin gibi tüketim ürünlerinde tamamen kaldırılması düşünülüyor. Bankacılar bir yasal düzenlemeye gerek kalmadan, rekabet kurallarını dikkate alarak bu işe bir formül bulmak istiyor.’

Yasa ne diyor

REKABETİN
Korunması Hakkında Kanunun’un rekabeti sınırlayıcı anlaşma, uyumlu eylem ve kararlarına ilişkin 4’üncü maddesinde şöyle deniliyor: ‘Belirli bir mal veya hizmet piyasasında doğrudan veya dolaylı olarak rekabeti engelleme, bozma ya da kısıtlama amacını taşıyan veya bu etkiyi doğuran yahut doğurabilecek nitelikte olan teşebbüsler arası anlaşmalar, uyumlu eylemler ve teşebbüs birliklerinin bu tür karar ve eylemleri hukuka aykırı ve yasaktır.’

Taksit oranı yüksek değil

BDDK ’ya göre, taksitli alışveriş kümülatif olarak büyüdüğünde, kartın bloke olması tehlikesi ve bankaların kredi kartı kriziyle karşı karşıya kalması mümkün. Ancak bankacılar, henüz böyle bir tehlikenin uzak olduğu görüşünde. BKM verilerine göre; taksitli işlemlerin toplam alışverişe oranı 2004 yılında yüzde 20’lerde kaldı. Yani geçen yıl 58 milyar 509 milyon YTL olan kredi kartları cirosunun 11 milyar 858 milyon YTL’si taksitlendirildi. Bu yılın ocak ayında ise 5 milyar 343 milyon YTL’ye olan toplam cironun 1 milyar 210 milyon YTL’si yani, yüzde 22.64’ü taksitlendirildi.

BKM: Kredi kartı iptal kuralı ve limite itirazımız var

KREDİ
kartlarına yönelik hazırlanan kanun taslağına ilişkin de bankacıların bazı çekinceleri mevcut. BKM Genel Müdürü Sertaç Özinal, kartın iptali ve likitin sınırlandırılmasına ilişkin enişeleri şöyle aktardı: Asgari tutarın ‘3 dönem ödenmemesi veya 1 yılda 4 kez ödenmemesi durumunda kart hamilinin bütün kartlarının iptal edilmesi, 2 yıl süreyle de kart alamaması’ ile ‘kart limitinin belgelendirilen gelirin 3 katı ile sınırlandırılması’ gibi düzenlemeler zorlayıcı olur. Ayrıca gelirin belli olmadığı durumlarda ‘limit 1 milyar lira’ olarak öngörülüyor. Bu konular bankaların kendi risk politikalarına bırakılmalı, her banka kendi kredi skorlama altyapısına göre bu işi yürütebilir.’
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı