Kolon ve rektum kanseri artışta

Hürriyet Haber
07.04.2004 - 00:00 | Son Güncelleme :

Kolon (kalın bağırsak) ve rektum (kalın bağırsağın son kısmı) kanserlerinde her geçen yıl artış oluyor. Ancak bazı testlerin zamanında yapılması hastalığı erken yakalamada önemli bir adım. 50 yaş üzerindekilerin, her yıl dışkıda gizli kanına baktırması, gizli kan testinin pozitif bulunması halinde incelemenin kolonoskopi ile tamamlanması ilk önerilen.Ayrıca beş yılda bir sigmoidoskopi (rektumun ve kalın barsağın son 50 cm’lik bölümünün endoskopisi) yapılması da isteniyor. Her on yılda bir kolonoskopi (rektumun ve tüm kalın barsağın endoskopisi) uygulaması da önemli bir tarama yöntemi. Bu taramalarla kolon ve rektum kanserinden ölüm yüzde 18- 37 oranında azaltılabiliyor. Yüksek risk etkenleri taşıyan kişilerde tarama testleri daha erken yaşlarda başlatılır ve daha sık aralıklarla uygulanır.Dünyada ve ülkemizde kolon ve rektum kanseri görülme sıklığı nedir? Dünyada her yıl yaklaşık 1 milyon kişi kolon ve rektum kanserine yakalanıyor. Yine her yıl ortalama 500 bin hasta, aynı hastalıktan yaşamını kaybediyor. Türkiye’de yeni kolon ve rektum kanseri hastası yılda 30 bin dolayında. Yaşam boyu bu kanserin gelişmesi olasılığı erkekler için yüzde 4.5, kadınlar için ise 3.2 olarak hesaplanıyor. Sıklığı ülkelere göre değişiyor mu?Gelişmiş ülkelerde, kolon ve rektum kanseri oranı gelişmekte olan ülkelere göre 4 ile 10 kat daha fazla. Sıklıktaki bu farklılık yaşam tarzı ve çevresel etkenlerdeki değişikliklerle açıklanmaya çalışılıyor. Kolon ve rektum kanseri oluşumunda öncü lezyonlar var mı? Kanser, hastaların çoğunda adenomlardan (polip) gelişirler. Kolon ya da rektum mukozasından kaynaklanan bu iyi huylu tümörler uzun yıllar sessiz kaldıkları için genellikle fark edilmezler. Adenomların sıklığı yaşla beraber artar ve erkeklerde daha fazla görülür. Adenomdan kanser gelişmesi süreci büyük oranda aydınlatıldı. Ancak bu süreci etkileyen dış nedenler tartışmalı. Kanser oluşumunda rol oynayan etkenler hakkında bilgi verir misiniz?Şişmanlık ve hareketsiz yaşam, tütün kullanım alışkanlığı, yanlış beslenme alışkanlıkları kanser oluşumunu kolaylaştıran etkenler. Vücudun günlük gereksiniminin üzerinde enerji alımı, fazla kırmızı et tüketimi risk etkenlerinin başında geliyor. Hareketsiz yaşam bağırsak geçiş süresinin uzamasına, bağışıklık sisteminin baskılanmasına ve Prostaglandin E2 düzeyinin artmasına neden olarak kanser oluşumunu hızlandırır. Oluşumunu engelleyebilir miyiz? Her şeyden önce gereksiz ve fazla enerji alımı kısıtlanmalı ve bedensel etkinlikler arttırılmalı. Lifli gıdalar, sebze ve meyveler, tahıllar dışkının bağırsaktaki geçiş süresini kısaltarak kanser yapıcı maddelerle teması azaltır. Akdeniz usulü diyet bu bakımdan sağlıklı bir örnek. Hormon destekleme tedavilerinin, örneğin menopoz sonrası kadınlara verilen östrojenin bu kanserin gelişme riskini yüzde 20 azalttığı gösterildi. Aspirin ve COX-2 inhibitörleri gibi antiinflamatuvar ilaçlar polip ve kanser gelişimini azaltırlar. İlaçla korunma diye tanımlayabileceğimiz bu önlemde etkili dozu belirleme çalışmaları devam ediyor. D vitamini, kalsiyum ve folatların da koruyucu olduğu biliniyor.Hazırlayan:Mesude ERŞAN

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün