Kolon ve rektum kanseri artışta

Kolon (kalın bağırsak) ve rektum (kalın bağırsağın son kısmı) kanserlerinde her geçen yıl artış oluyor. Ancak bazı testlerin zamanında yapılması hastalığı erken yakalamada önemli bir adım. 50 yaş üzerindekilerin, her yıl dışkıda gizli kanına baktırması, gizli kan testinin pozitif bulunması halinde incelemenin kolonoskopi ile tamamlanması ilk önerilen.

Günün Uzmanı: Prof. Dr. Dursun BUĞRA
07.04.2004 - 00:17

Ayrıca beş yılda bir sigmoidoskopi (rektumun ve kalın barsağın son 50 cm’lik bölümünün endoskopisi) yapılması da isteniyor. Her on yılda bir kolonoskopi (rektumun ve tüm kalın barsağın endoskopisi) uygulaması da önemli bir tarama yöntemi. Bu taramalarla kolon ve rektum kanserinden ölüm yüzde 18- 37 oranında azaltılabiliyor. Yüksek risk etkenleri taşıyan kişilerde tarama testleri daha erken yaşlarda başlatılır ve daha sık aralıklarla uygulanır.

Dünyada ve ülkemizde kolon ve rektum kanseri görülme sıklığı nedir?

Dünyada her yıl yaklaşık 1 milyon kişi kolon ve rektum kanserine yakalanıyor. Yine her yıl ortalama 500 bin hasta, aynı hastalıktan yaşamını kaybediyor. Türkiye’de yeni kolon ve rektum kanseri hastası yılda 30 bin dolayında. Yaşam boyu bu kanserin gelişmesi olasılığı erkekler için yüzde 4.5, kadınlar için ise 3.2 olarak hesaplanıyor.

Sıklığı ülkelere göre değişiyor mu?

Gelişmiş ülkelerde, kolon ve rektum kanseri oranı gelişmekte olan ülkelere göre 4 ile 10 kat daha fazla. Sıklıktaki bu farklılık yaşam tarzı ve çevresel etkenlerdeki değişikliklerle açıklanmaya çalışılıyor.

Kolon ve rektum kanseri oluşumunda öncü lezyonlar var mı?

Kanser, hastaların çoğunda adenomlardan (polip) gelişirler. Kolon ya da rektum mukozasından kaynaklanan bu iyi huylu tümörler uzun yıllar sessiz kaldıkları için genellikle fark edilmezler. Adenomların sıklığı yaşla beraber artar ve erkeklerde daha fazla görülür. Adenomdan kanser gelişmesi süreci büyük oranda aydınlatıldı. Ancak bu süreci etkileyen dış nedenler tartışmalı.

Kanser oluşumunda rol oynayan etkenler hakkında bilgi verir misiniz?

Şişmanlık ve hareketsiz yaşam, tütün kullanım alışkanlığı, yanlış beslenme alışkanlıkları kanser oluşumunu kolaylaştıran etkenler. Vücudun günlük gereksiniminin üzerinde enerji alımı, fazla kırmızı et tüketimi risk etkenlerinin başında geliyor. Hareketsiz yaşam bağırsak geçiş süresinin uzamasına, bağışıklık sisteminin baskılanmasına ve Prostaglandin E2 düzeyinin artmasına neden olarak kanser oluşumunu hızlandırır.

Oluşumunu engelleyebilir miyiz?

Her şeyden önce gereksiz ve fazla enerji alımı kısıtlanmalı ve bedensel etkinlikler arttırılmalı. Lifli gıdalar, sebze ve meyveler, tahıllar dışkının bağırsaktaki geçiş süresini kısaltarak kanser yapıcı maddelerle teması azaltır. Akdeniz usulü diyet bu bakımdan sağlıklı bir örnek. Hormon destekleme tedavilerinin, örneğin menopoz sonrası kadınlara verilen östrojenin bu kanserin gelişme riskini yüzde 20 azalttığı gösterildi. Aspirin ve COX-2 inhibitörleri gibi antiinflamatuvar ilaçlar polip ve kanser gelişimini azaltırlar. İlaçla korunma diye tanımlayabileceğimiz bu önlemde etkili dozu belirleme çalışmaları devam ediyor. D vitamini, kalsiyum ve folatların da koruyucu olduğu biliniyor.

<ı>Hazırlayan:Mesude ERŞAN

Yayınlanma Tarihi : 07.04.2004 - 00:17
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün