Kök hücreden kornea

ODTÜ'lü bilim adamlarının da dahil olduğu araştırma grubu, insan gözünün en dış katmanı olan korneayı laboratuvar ortamında geliştirmek için çalışıyor.

Hürriyet Haber
13 Temmuz 2007 - 10:51:55

Sağlıklı göz dokusundan alınan kök hücrelerin laboratuvar ortamında çoğaltılıp göze nakledilerek kornea dokusu elde edilmesini sağlayacak Kornea Mühendisliği projesi üzerinde çalışan araştırmacılar, yapay korneanın yakında hayvanlar üzerinde deneneceğini ve 7 yıl içinde de insanlar üzerinde uygulanabileceğini belirtiyorlar.

Projenin başarıyla tamamlanması halinde yılda ortalama dünyada yapılan 60 bin kornea nakil ameliyatında kullanılacak yapay kornea biyomedikal yöntemlerle kolayca elde edilebilecek.

ODTÜ Biyolojik Bilimler Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Vasıf Hasırcı, kornea kadar karmaşık bir yapıyı kök hücre yoluyla laboratuvarda oluşturmak amacıyla ODTÜ'yle birlikte 13 Batı Avrupalı ekibin yaklaşık 4 yıl önce çalışmaları başlattığını kaydetti.

Hasırcı, Kornea Mühendisliği Projesi'nin kök hücre dokularının laboratuvar ortamında çoğaltılmasında ve hastaya naklinde kullanılan “biyobozunur-(vücutta eriyen)” yapının üretim ve hücre yükleme çalışmalarının önemli bir kısmının Türkiye'de gerçekleştirildiğini ve yakında Fransa'da tavşanlar üzerinde deneylerin başlatılacağını bildirdi.
Projenin Avrupa Birliği 6. Çerçeve Programı projelerinden biri olduğunu vurgulayan Hasırcı, proje kapsamındaki çalışmalarını şöyle anlattı:

“Çalışmada, korneayı oluşturan katmanların ana malzemesinin ya biyoteknolojik yöntemlerle mikroplara ürettirilmesi ya da hayvansal ürünlerden saflaştırılarak elde edilmesi, sonra bunun, hücrelerin yerleştirileceği, vücutta eriyen gözenekli, süngersi bir yapıya dönüştürülmesi gerekiyor. Yapıya katılacak kornea hücrelerinin de bu arada elde edilip saflaştırılması, çoğaltılması ve olgunlaştırılması, sonra da süngersi taşıyıcıya yüklenerek yapay korneanın laboratuvar ortamında oluşması bekleniyor. Yeterli dayanıklılığa ulaşan yapay kornea, nakil işleminde kullanılacak.”

Projede, ODTÜ Biyomateryal ve Doku Mühendisliği Grubu'nun (BIOMAT), temelde sentetik ve doğal kaynaklı polimerleri kullanarak araştırma yaptığını anlatan Hasırcı, “Bu yapı, öncelikle tavşanlarda ve klinikte hastalarda denenecek. Başarıya ulaştığımızda dünyada yılda ortalama 60 bin doku nakli ameliyatında kullanılmak üzere bağışçılardan kornea almak yerine, hastanın kendisinden alınan hücrelerle elde edilecek bu malzeme kullanılacak. Böylelikle hem her hastaya kornea bulunabilecek hem de organ bağışçısından kaynaklanabilecek riskler de ortadan kalkacaktır. Bu sürecin 6-7 yıl sürebileceği düşünülmektedir” dedi.

“BAĞIŞLANAN KORNEA SAYISI YETERLİ DEĞİL”

İnsan gözünün en dış katmanı olan korneanın, gözü hem toz, çöp gibi dış etkenlerden koruduğunu hem de göze gelen ışığın ilk kırıldığı bölge olması nedeniyle büyük önem taşıdığını ifade eden Vasıf Hasırcı, kornea ve kornea nakli konusunda şu bilgileri verdi:

“Kornea; asit, alkali ve benzeri kimyasalların zarar vermesi, fiziksel etkenler ya da doğuştan bazı hastalıklar sonucu şeffaflığını yitirince görme duyusu kaybolur. Günümüzde böyle bir talihsizliğin çözümü hastaya bir başka insandan organ bağışı yoluyla kornea aktarılması ya da sentetik plastik malzemelerle bir çeşit kontakt lensin hasarlı kornea yerine hastaya nakledilmesindedir. Dünyada ve ülkemizde bağışlanan organ ve dolayısıyla kornea sayısı yeterli değildir.

Ayrıca miyopi gibi bazı görme bozuklarının lazer ve benzeri yöntemlerle düzeltilme işlemleri, korneayı nakledilemez hale getirdiği için nakledilebilir kornea sayısı daha da düşmektedir. Plastik yapay kornealar ise zaman içinde özelliklerini yitirdikleri ve vücuda yabancı oldukları için ideal çözüm değillerdir. Bu nedenle ciddi bir kornea eksiği bulunmaktadır. Çalışmamız, bu gereksinimi, doğal korneanın yerini geride iz ve yabancı madde bırakmayacak biçimde karşılamayı hedeflemektedir.”

TAM KALINLIKLI YAPAY KORNEA

Araştırmanın son aşamasında korneanın 3 temel katmanını kendilerine özgü 3 ayrı tip hücresiyle birlikte taşıyan “tam kalınlıklı” bir korneanın laboratuvarda oluşturulduğunu dile getiren Vasıf Hasırcı, dünyadaki doku mühendisliği çalışmalarından da örnekler verdi. Hasırcı, bu yöntemle ilk olarak piyasaya çıkmış bir yapay derinin de bulunduğunu ve diğer dokular üzerinde çalışmaların da hızla sürdüğünü belirterek, ODTÜ'deki çalışma grubunun bu konuda Avrupa'nın “mükemmeliyet merkezlerinden” biri olduğunu kaydetti.

Kornea Mühendisliği projesinde ODTÜ-BIOMAT ekibinin, “biyobozunur hücre taşıyıcı yapının elde edilmesi ve onun hücrelerle etkileşiminin incelenmesi” olarak tanımlanan görevini en iyi şekilde tamamladığını belirterek, tasarımlarının yeniliği dolayısıyla ODTÜ Teknokent ve TÜBİTAK desteğiyle patent başvurusu yaptıklarını bildirdi.

Yayınlanma Tarihi : 13 Temmuz 2007 - 12:19:30
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün