Gündem Haberleri

GÜNDEM

    Kıyılarda kum keşmekeşi

    Hürriyet Haber
    19 Temmuz 1999 - 00:00Son Güncelleme : 19 Temmuz 1999 - 00:01

    İnşaatların kum ihtiyacını karşılamak için denizden kum çeken kosterler, kaçak yerlerden gelişigüzel aldıkları kumlar yüzünden çevreyi tehdit ediyor. Halk onlardan şikayetçi, kumcular, kendilerine ruhsat vermeyen İl Özel İdaresi'ni suçluyor, yetkililer konunun tıkandığını kabul ediyor.

    İstanbul'da denizden kum çeken iki kum kooperatifi var. Yükünü Ambarlı'ya boşaltan Batı Yakası Kumcular Kooperatifi ve gemilerini Yunus'a yanaştıran Anadolu Yakası Kumcular Kooperatifi.

    Kartal ve Zeytinburnu'ndaki ortak depolarda faaliyet gösteren iki kooperatife bağlı 106 şirket, 57 kum teknesiyle, İl Özel İdaresi'nin kendilerine izin verdiği Podima'dan kum tarıyor.

    Yeni adıyla Yalıköy olan Podima, Kilyos'un ilerisinde Karadeniz'de eski bir Rum Köyü. Marmara Bölgesi'nin kum çıkarmak için ruhsatlı tek bölgesi olan Podima, kumunun kalitesiyle tanınıyor.

    Ancak ambarlara uzaklığı ve bölgedeki kumun derinliği yüzünden, bazı kum tekneleri başka ruhsatsız yerlerden kum tarıyorlar. Bunlar, denizin ekolojik yapısına zarar veriyor, hatta kıyıların fiziki durumunu değiştirerek tehlike yaratıyor.

    Bu gemilerin kontrolünden Marmara ve Boğazlar Sahil Güvenlik Komutanlığı sorumlu. Ama Komutanlığın 15 botuyla, hergün kaçak kum kosterlerini takip edebilmesi çok zor.

    Cezaya razılar

    Sahil Güvenlik botları kaçak yerden kum çektiği belirlenen bir gemiyi tespit ederse, gemi savcılığa havale ediliyor. Savcılık, gemideki kumu müsadere edip, belli bir ücretle tekrar gemi sahibi şirkete satıyor ve bir ceza kesiyor. Zaten yüksek kar marjıyla iş yapan kumcular için bu durum kardan zarar etmek oluyor. Öyle ki çoğu cezaya razı gelip aynı suça devam ediyor.

    Marmara ve Boğazlar Sahil Güvenlik Komutanı Kurmay Albay Yavuz Kiper, İstanbul'daki kumcuların bir ‘realite’ olduğunu, bunun için kumculara kolaylık sağlayacak bir uygulamaya gidilmesi gerektiğini söylüyor. Biri işletilirken diğeri nadasa bırakılabilecek iki ruhsatlı sahanın olması gerektiğini söylüyor.

    ‘‘Halk her gün önümüzden kum alıyorlar diye bağırıyor. Devamlı telefonlar geliyor. Ancak bürokrasi bir şey yapmıyor. Zaten bu sermayesi sıfır olan bir iş. Yakalayıp ceza verseniz de kazanıyor. Ne oluyor? En fazla adamın maliyeti 10'da birden, onda beşe çıkıyor. Yani cezanın bir caydırıcılığı yok. Kaldı ki, bizim böyle büyük bir alanda sadece 15 botla takip etmemiz gereken 18 suç var. Kumculara nasıl yetişelim.’’

    Deniz Ticaret Odası Başkanı Cengiz Kaptanoğlu da kumculara yeni ruhsatlı bölgeler açılması gerektiğini savunuyor. İstanbul'un kum ihtiyacının 3 milyon metreküpünü sağlayan kumcuların mağdur edildiğini savunan Kaptanoğlu, kıyıdan maden çıkartacağım diyen herkese ruhsat verilirken, kumculara aynı olanakların tanınmadığını iddia ediyor.

    KARAR VAR UYGULAMA YOK

    1993'de, kumcuların yarattığı tehlikenin önüne geçilmesi için Turizm Bakanlığı yönetiminde bakanlıklar arası bir koordinasyon kurulu oluşturuldu. Kurul, kıyıya 3 milden daha yakın bölgelerde kum çıkarma ruhsatı verilmemesi ve ruhsat verilecek sahaların kiralamasının Maliye Bakanlığı'na bağlı Defterdarlıklarca yapılmasına karar verdi. Ancak aynı tarihte İstanbul İl Özel İdaresi, Podima'daki ruhsatlı sahayı beraber işlettiği Harun Aydemir adındaki şahısla, yeni bir anlaşma yapınca, kazanılmış hak doğdu ve kurulunun kararı uygulanamadı. Üstelik aynı anlaşma 1997'de İstanbul İl Özel İdaresi tarafından uzatıldı.

    Özel İdare bu kararı 300 kişilik daimi encümenden sadece beşinin katıldığı bir toplantıda aldı. Maliye Bakanlığı'nın kiraya vermesi gereken Podima'dan kum çıkarmak isteyen kumcular, gemilerinin istiap haddine göre kiralama bedeli denilebilecek bir para ödeyerek Harun Aydemir'den ‘ormaniye’ alıyorlar. Harun Aydemir ise gelirin belli bir kısmını kira bedeli olarak İl Özel İdaresi'ne veriyor.

    Bugün Maliye kum çıkartılan bölgeyle ilgili bir kiralama işlemi yapamadığı gibi, İl Özel İdaresi'nce ruhsat verilen 1000 dönümlük Podima mevkiinin kıyıya uzaklığının sadece 1 mil olmasına göz yumuldu.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı