Kırmızı ışık karteli bu sözleşmeyle kuruldu

Sadi ÖZDEMİR
30.03.2005 - 01:56 | Son Güncelleme:

Rekabet Kurulu’nun 10.2 trilyon lira ceza kestiği Siemens’i ‘Rekabet Kanunu’na aykırı hükümlerle dolu bayilik sözleşmesi’ ele verdi. Bayileşen firmalara ağır müeyyideler getiren sözleşme; ihaleleri ‘rekabete aykırı eylemlerle almak’ için yeni taleplere ve ek sözleşmelere dayanak oldu.

SIEMENS’in Türkiye genelinde trafik sinyalizasyon ihalelerini almak ve bu konuda tek üretici olmak için sektördeki küçük şirketleri ‘bayi’leştiren sözleşmesi, ‘kırmızı ışık karteli’nin ‘kuruluş belgesi’ gibi ortaya çıktı. Sözleşme; üretici şirketleri Siemens ile ilişkilerinde ‘bayileştirdi’ ama üçüncü kurumlara karşı özellikle de ihalelerde ‘bağımsız’ şirket gibi algılanmalarını sağladı. Böylece paylaştırılan bölgedeki ihaleleri alması istenen Siemens bayisini desteklemek gayesiyle bir başka Siemens bayisi ‘bayi olduğu anlaşılmadan’ ve ‘prosedür tamamlayan nitelikte’ teklifler verebildi.

İMZAYI ATAN YANDI:

Siemens sözleşmesinin bazı maddeleri; fesih yoluyla sistemden ayrılmak isteyen bayilere çok büyük mali yükümlülükler içeriyor. Yine Siemens yöneticilerinin çabalarıyla kurulan bazı şirketlerle ek sözleşmeler yapılmasını da sözkonusu ‘Bayilik Sözleşmesi’nin ağır yükümlülük maddeleri sağladı. Sözleşmenin 18’inci maddesinin 1’inci fıkrasında ‘Fesheden taraf işbu sözleşmeden her türlü hakkından feragat etmiş olur ve ayrıca karşı tarafa 125 bin Euro tutarında tazminat ödemekle yükümlüdür’ yazıyor.

BAYİDEN YÜKLÜ ÇEK:

Ayrıca bayilikten feragatı zorlaştıran diğer önemli hüküm ise 3’üncü maddenin 1’inci fıkrasında yer alıyor. Bu bölümde ‘Bayi, hedef cirosunun yüzde 5’i tutarında kesin teminat mektubunu 30.04.2004’e kadar ve ayrıca 100 bin Euro tutarında firma çekini bayi yetkilisi tarafından da ciro edilmiş halde sözleşme imzası sırasında Simens’e sunacaktır. Söz konusu çekin TL olarak tanzimi durumunda tutarı 200 milyar lira olacaktır’ ifadesi yer alıyor.

ÜRETMEK YASAK:

Sözleşmenin 1’inci maddesinin 5’inci Fıkrası’nda ise ‘İşbu sözleşmenin akdedilmesin ile bayi, sözleşmeye konu ürün ve sistemlerle ilgili olarak elinde bulundurduğu tüm üretim araçlarını kullanmayı durduracak ve söz konusu üretim araçlarını sözleşmenin imza tarihinden itibaren 10 gün içinde Simenes’e devredecektir’ deniliyor. Bu madde ile Siemens; firmaların üretimine son verdirdi ve tek tedarikçi oldu.

İHALE ÖNCESİ İŞBİRLİĞİ:

Siemens’in, bayilik sözleşmesi imzaladığı Süleyman Erseven’in Siemens’in Almanya’daki merkezine ihbarı üzerine işten attığı Ahmet Erhan Arıkkan, İsmail Fetih Ürkmez ve Ziya Eren Tütüncüoğlu’nun Siemens’te çalışırken kurdukları Amber A.Ş. ile Rayennur Elektrik Elektronik Ulaşım Endüstri San. Tic. Ltd. arasında imzalanan İhale Öncesi İşbirliği Sözleşmesi, ‘2003 yılı içinde TCK kapsamında muhtelif bölgelerde hemzemin geçitlerin yapılması işi ihaleleri ile ilgili işbirliği’ yapılmasını öngörüyür ve iki firmanın ortak dosyayla Amber üzerinden teklif vermesi düzenleniyor. Sözleşmenin tarihi 29.07.2003. Siemens’te yönetici oldukları sırada Amber’i kuran üç kişinin işten atılma tarihi ise 20.11.2003. Yani, Siemens’in söz konusu üç yöneticisinin kendi kurdukları şirket Amber’i aynı dönemde işletip, ihalelere etkin rol oynadıklarını bu tarihler ortaya koyuyor.

Benden ayrılırsan 3 yıl üretemezsin, satamazsın

SIEMENS
, sözleşmeyle üreticiliklerine son verdiği bayilerinin ‘sözleşmeyi fesih etmeleri halinde’ 3 yıl boyunca trafik sinyalizasyon sistemleri satmalarını ve üretmelerini de yasakladı. Sözleşmenin 11’inci Maddesi Rekabet Yasağı başlığını taşıyor ve bu konudaki kuralı düzenliyor ve bayi şirketin sahiplerinin başka şirket kurarak yine bu alanda iş yapmalarını da yasaklıyor. Böylece Siemens’ten ayrılmaya kalkışacak bir bayi maddi yükümlülükleri yerine getirse de uzun süre piyasada iş yapamayacağı için yok olup gitmeyi göze almış olacaktı.

Bir toplantı tutanağı altında kartel imzası

SIEMENS
ile sözleşme imzalayan ‘bayileri’ arasında ihalelere ilişkin rekabete aykırı işbirliği yapılıp yapılmadığını kanıtlayan en önemli belge ise T.C Karayolları 2002 birim fiyatlarının açıklanması öncesinde yapılan bir toplantının tutanağı. Bu tutanakta Siemens ve toplantıya katılan bayilerinin temsilcilerinin imzaları bulunuyor. Tutanağın 1’inci maddesinde ‘T.C Karayollarındaki fiyatlar belirlenene kadar tüm ihale ve satın almalara teşekkür mektubu gönderilecektir’ deniliyor. 3’üncü maddede T.C Karayolları 2002 birim fiyatları ilan edildiğinde fiyatların yetersiz olması durumunda ortak karar doğrultusunda davranılacaktır’ ifadesi yer alıyor. 6’ıncı maddede ise ‘Bayiler dışında bir başka firmanın işlere teklif vermesi durumunda ihale indirimine Siemens karar verecek, işi olan firmanın ilgili işlerden beklediği kar karşılıklı mutabakat ile Simens tarafından karşılanacaktır’ ifadesi dikkat çekiyor.
Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı