Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Kira gelirinde beyan başlıyor

MALİYE Bakanlığı verilerine göre, 2005 yılında konut ya da işyeri kira geliri elde eden 574 bin 446 kişinin, yarından itibaren beyanname vermeleri gerekiyor. Beyanname verme süresi, uzatılmadığı takdirde, 15 Mart Çarşamba günü sona erecek.

Yıllık gelir vergisi beyannamesi ile bildirilen kira geliri üzerinden hesaplanacak gelir vergisinin de iki taksit halinde Mart ve Temmuz ayı içinde ödenmesi gerekiyor.

KİMLER BEYANNAME VERECEK

2005 yılı içinde, tahsil ettikleri;

- Konut kira geliri,
2 bin YTL’yi aşanlar, beyanname verecekler. Kira gelirinin, 2 bin YTL’si gelir vergisinden müstesna olacak. Ancak ticari, zirai ve mesleki kazancını yıllık beyanname ile bildirenler, bu istisnadan yararlanamıyorlar (GVK Md. 21/2).

- İşyeri kira geliri, 15 bin YTL’yi aştığında beyan edilecek. İşyeri kira ödemelerinden, yüzde 22 stopaj (vergi kesintisi) yapıldığı ve bu kesinti de hesaplanan gelir vergisinden mahsup edildiği için, 60 bin YTL’ye kadar olan işyeri kira gelirleri için, ödenecek gelir vergisi çıkmıyor.

- Hem konut, hem işyeri kira geliri olması : Maliye Bakanlığı’nın görüşüne göre, konut kira gelirinin 2 bin YTL’yi aşan kısmı ile işyeri kirasının toplamı 15 bin YTL’yi aşıyorsa, hem konut hem de işyeri kirası beyan edilecek. Aşmıyorsa, yalnızca konut kira geliri beyan edilecek. Ancak, GVK Md. 86/1-c’de "vergiye tabi gelir toplamı" deyimi kullanıldığı için, yüzde 25 götürü gideri düştükten sonra kalan kısmın 15 bin YTL’lik sınırı aşıp aşmadığına bakmak gerektiği düşüncesindeyiz.

DİĞER GELİRLER

Kira geliri nedeniyle, yıllık gelir vergisi beyannamesi verenlerin, ayrıca emekli aylıklarını da beyan etmeleri gerekmiyor.

Kira gelirinin yanı sıra, ücret geliri de olanların, bir işverenden elde ettikleri ücret gelirini, tutarı ne olursa olsun beyanı gerekmiyor. Ancak, birden fazla işverenden ücret geliri elde edilmesi durumunda, asıl işverenin dışındaki ücret gelirleri 15 bin YTL’yi aşıyorsa, ayrıca ücret gelirleri de beyan edilecek.

Beyana tabi geliri olanlar yani ticari ya da mesleki kazancı olanlar, kár payı ve temettü geliri olanlar, kira gelirlerini bu gelirleri ile birleştirmek suretiyle beyan edecekler.

Karı ve kocanın ayrı ayrı kira geliri varsa ya da kira alınan gayrimenkule ortak iseler, konut kira geliri ile ilgili 2.000 YTL’lik istisnadan ayrı ayrı yararlanacak ve ayrı beyanname verecekler.

AVANTAJLI DURUMLAR

Kira gelirinden, varsa "istisna",
ardından yüzde 25 "götürü gider" düşüldükten sonra, kalan kısım üzerinden vergi hesaplanıyor.

Ancak, aşağıdaki durumlarda, "gerçek gider" yöntemini seçmekte yarar var.

- Konutunu Kiraya Verip Kirada Oturanlar:

Bu durumda olanlar, "Gerçek gider" yöntemini seçerlerse, tahsil ettikleri kiradan, ödedikleri kirayı düşebilirler. Ödedikleri kira daha fazla ise, yine beyanname verirler ancak vergi ödemezler.

Ödenen konut kirası, eşe ait konut kira gelirinden indirilemez. Ancak, kira sözleşmesinin, kira geliri elde eden eş adına değiştirilmesi halinde, indirilmesi mümkündür.

- Kredi ile Gayrimenkul Alanlar

Kiraya verilen gayrimenkul, banka kredisi kullanılarak alınmış olabilir. Bu durumda, "gerçek gider" yöntemi seçilerek, ödenen faizlerin tamamı gider olarak gösterilebilir. Konut olarak kiraya verilen gayrimenkulün, satın alma bedelinin yüzde 5’i, o gayrimenkulden elde edilen kira gelirinden indirilebilir (GVK Md. 74/4).

CEZAYA DİKKAT

Kira gelirini beyan etmeyenlerden, ödemedikleri vergi, cezalı olarak alınıyor. Beyanda bulunmayanlar;

- 2 bin YTL’lik konut kira geliri istisnasından yararlandırılmıyor.

- Vergi dairesi, durumu tespit ettiğinde; iki kat birinci derece usulsüzlük cezası kesiyor. Kira gelirini takdir komisyonu takdir ediyor. Bunun üzerinden de cezası ve gecikme faizi ile birlikte vergi alınıyor.

Aman dikkat!..

Muhasebeci bedava dolduracak

İLK kez bu yıldan başlayacak, yeni bir uygulama var. Buna göre; Ankara ve İstanbul’da, kira geliri beyannamelerinin, serbest muhasebeci mali müşavirlere doldurtturulması zorunlu olacak.

TÜRMOB Başkanı Mehmet Timur
’un açıklamasına göre; bir konuttan kira geliri olanların beyannamelerini, serbest muhasebeci ve mali müşavirler "ücretsiz" dolduracaklar. Birden fazla konut için de 10 YTL alacaklar.
X