GeriKelebek Rumların kotalarında Türk tarafı kazançlı
Paylaş
  • Yazdır
  • A
    Yazı Tipi
  • Yorumlar
    0
    • Yazdır
    • A
      Yazı Tipi

Rumların kotalarında Türk tarafı kazançlı

BM’nin 3. taslağı, güneyden gelip kuzeye yerleşecek olan Rumların 15 yıllık geçiş dönemi sonuna kadar (yani 2019 yılında) kuzeydeki oluşturucu devletin nüfusunun yüzde 21’ini geçemeyeceğini öngörüyordu. Bu sürenin sonunda geçişlere ilişkin sınırlayıcı tavan olduğu gibi kalkıyordu.

Taslağa göre, ayrıca Rumların kuzeye dönüşü ancak ilk altı yıldan sonra başlayacaktı. Ayrıca, A) Karpaz’daki özel bölgeye dönecek olan Rumlarla, B) 1974’ten sonra güneye göç etmiş ve bugün yaşı 65 üstünde olan Rumların kuzeye dönüşlerine herhangi bir sınırlama getirilmiyor, dönüşlerinin ilk iki yıldan sonra başlayabileceği belirtiliyordu.

Türk tarafı, getirdiği öneride, yüzde 21’lik sınırın yüzde 15’e düşürülmesini, ayrıca Rumların dönüşünün başlamasıyla ilgili moratoryumun 7 yıla çıkartılmasını talep etti. Türk tarafı, ayrıca geçiş dönemi sonunda kuzeye gelecek olan Rumların sayısının ‘dondurulmasını’ da istedi. Karpaz’a gelecek olanlar ve 65 yaş üstündeki Rumların yüzde 15’lik kotanın içine dahil edilmesi bir diğer Türk önerisiydi.

DÖNÜŞ YAPACAK RUMLARA KONTENJAN SINIRLAMASI

BM’nin geçen çarşamba akşamı taraflara verdiği nihai metinde, kuzeye geçecek Rumların geçiş dönemindeki oranı yüzde 21’den 18’e indirilerek Türk tarafı belli ölçülerde tatmin edildi. Ancak, moratoryum süresi üçüncü taslaktaki 6 yıldan bir yıl geriye çekilerek 5 yıla indirildi.

Bu arada, üçüncü taslakta 15 yıllık geçiş dönemi bittikten sonra kuzeye yerleşecek olan Rumların sayısı ucu açık tutulurken, Türk tarafının bu geçişlere sınır getirilmesi yolundaki talebi kabul gördü. Buna göre, geçiş dönemi sonunda kuzeye gelip yerleşebilecek olan Rumların oranı, Türk devleti nüfusunun üçte birini aşamayacak.

Bu sınırlama, planın mal ve mülk düzenlemeleriyle ilgili bölümünde getirilen ‘Rumlar, 1974’te geride bıraktıkları mülklerinin en çok üçte birini geri alabilirler’ şeklindeki hükümle de uyumlu gözüküyor ve planın mantığıyla örtüşüyor.

RUMLARIN DÖNÜŞÜ, AB TAM ÜYELİĞİ İLE İRTİBATLANDI

Bu başlıkta getirilen bir diğer düzenleme, yine Türk tarafını tatmin etmeyi amaçlıyor. Üçüncü taslakta, Rumların kuzeye dönüşleriyle ilgili geçiş dönemi 15 yıl olarak gösterilirken, son metinde geçiş dönemi ‘ya 19 yıl ya da Türkiye’nin AB tam üyeliği gerçekleşinceye kadar’ şeklinde bir ifadeyle tanımlandı.

Buna karşılık, Karpaz sakinleri ve 65 yaş üstündeki Rumların yüzde 15’lik ana kotaya dahil edilmesi yolundaki Türk talebi kabul görmedi. Ancak, geçiş döneminde kuzeye gelen Rumların herhangi bir köy ya da kasabada nüfuslarının ulaşabileceği oranlar aşağı çekilerek Türk tarafına ek bir esneklik gösterildi.

Örneğin, üçüncü taslakta yedinci yıl ile onuncu yıl arasında bir köyde Rumların nüfusunun yüzde 7’yi aşmayacağı belirtilirken, dördüncü metinde altıncı yıl ile dokuzuncu yıl arasında bu oran yüzde 6’ya indirildi.

Bu bölümdeki nihai düzenlemelerde her iki tarafa da ödünler verilmesine karşılık, son tahlilde Türk tarafının daha kazançlı çıktığı söylenebilir. Özellikle geçiş dönemi sonrasında kuzeye gelecek Rumların sayısına kesin bir tavan getirilmiş olması, en önemli kazanım olarak gösterilebilir.

Yorumları Göster
Yorumları Gizle