Gündem Haberleri

    Keçiler örümcek ipeği üretecek

    Hürriyet Haber
    27.01.2002 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Örümceğin ağlarını ördüğü ipek, sağlamlığı, inceliği ile yıllardır bilim adamlarının ilgisini çekiyor ve yapay olarak örümcek ipeği üretebilmek için çalışmalar yapılıyordu. Bu ipek materyal araştırıcılarının hayran olduğu sağlamlıkta ve incelikte bir maddeydi. Bu çabalar sonunda meyvesini verdi ve Kanadalı ve Amerikalı bilim insanları ilk kez yapay örümcek ipeği üretmeyi başardı. Araştırmacılar örümceğin genini Hamster ve inek hücrelerine aktardılar. Ve hücre kültüründe örümcek proteini üretimini gerçekleştirdiler. Bu protein daha sonra çok sıkı ve sağlam örümcek ipeğine dönüştürüldü.Keçiye ürettirilecekMilimetrenin binde 10-40’ı arasında incelikte olan yapay örümcek ipeği, tamamen doğal örümcek ipeğiyle benzer özelliklere sahip.Araştırmacılar, bu ipeğin çok amaçlı kullanılabileceğini belirtiyor. Örneğin tıpta dikiş ipliği, organik bazı araçlar ve yırtılmaz elbiseler gibi. Bilim adamları, hücre kültüründe deneysel olarak elde ettikleri yapay örümcek ipeğini, gelecekte genetik olarak değişikliğe uğratılmış keçilerin sütleri aracılığıyla üretmeyi planlıyor.Mükemmel iplikÖrümcek ağındaki mükemmelliğe en değerli iplik bile ulaşamaz: Çekme ipek, Kevlar’dan daha sağlam, naylondan daha esnektir. Girişimciler ve bilim insanları 100 yılı aşkın bir süredir bol miktarda ipek ya da ağ elyafı üretmenin yollarını arıyor. Şimdi ilk kez örümcek ağı genlerini memeli hücrelerine ekleyen bir grup araştırmacı, ilk kez buradan elde edilecek proteinlerin sağlam ve hafif elyaflara dönüştürülebileceğini gösterdi. Araştırmacılar, yüzlerce top sağlam kumaş üretmeye yetecek ağ elyafı elde edebilme umuduyla örümcek ağı genlerini öteki canlılara eklemeye çalıştılar. Genleri, bakteri, maya ve bitkilere ekleyerek proteinleri çıkaran ve bunları arıtan uzmanlar, sonuç olarak yine de değersiz ve çürük bir elyaf elde ettiler. Şimdi elde edilen bulgular ışığında bu ipeği keçi sütüyle elde etmeyi planlıyorlar.Önce proteini üretildiKanada’da, Montreal yakınlarındaki Nexia Biotechnologies araştırmacılarının önderlik ettiği bir ekip ise ipek genlerini, su bazlı bir eriyik içinde örümcek gibi ipek proteinleri salgılayan memeli hücrelerine aktardı. Moleküler biyologları Anthoula Lazaris ve Costas Karatzas önderliğindeki ekip, ipek genlerini iki ayrı hücre dizisine ayırdı: Hücre dışına protein salgılayan büyükbaş hayvan hücreleri ve çok miktarda yeniden birleşen proteinler üreten hamster böbreği hücreleri. Her iki hücre dizisi, hücre dışına çözünebilir ipek proteinleri salgıladı. Sonra ipeğiHücre dışına salgılandığı için kolayca toplanabilen proteinlerin elyafa dönüştürülmesi ikinci adımdı. Bu amaçla Nexia araştırmacıları, Massachusetts, Natick’teki ABD Ordusu Biyoloji ve Kimya Komutanlığı’ndaki elyaf eğirme uzmanlarıyla birlikte çalıştı. Science dergisinin 18 Ocak tarihli sayısında yayımlanan araştırma makalesine göre, sudan alınan ve bir metanol eriğine aktarılan MaSpI adlı bir proteinden sağlam bir elyaf elde edildi. Ama bu, örümcek elyafı kadar esnek değildi. Karatzas’a göre örümceğin kendi ağını örerken iki protein kullanması, üretilen elyafta ise bunlardan yalnızca birinin bulunması, esnekliği azaltmış olabilir. Laramie, Wyoming Üniversitesi’nde molekül biyoloğu ve örümcek ağı uzmanı Randy Lewis, gelişmelerin umut verici olduğunu söylüyor. Hücre kültürlerinden ipek elde edilebildiğinde, yapay sinirlerden organlar arası bağlara ve dalgıç giysisi gibi bedeni saran hafif giysilerden ve güçlü bileşimlere kadar birçok alanda kullanılabilecek esnek elyaflar üretilebilecek. Örümcek ağı genlerini hamster ve inek hücrelerine aktararak ipek elde eden araştırmacılar, kitlesel ipek üretimini memeli hayvanlarda gerçekleştirecek..Bilim insanları, uzun yıllardır en mükemmel iplik olarak gördükleri örümcek ipeğini, gen aktarımı yoluyla yapay olarak üretmeyi başardı.
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı