Kayıt dışında kayıp 23 milyar YTL

Hürriyet Haber
26.10.2005 - 10:28 | Son Güncelleme: 26.10.2005 - 10:28

Türkiye’deki istihdamın yarısından fazlasının kayıt dışı kalmasının, devleti istihdam üzerinden alamadığı vergi ve sigorta primleri dolayısıyla yıllık yaklaşık 23 milyar YTL’lik kayba uğrattığı belirlendi.

DİE’nin, verilerine göre, Türkiye’de 23 milyon 226 bin çalışandan sadece çalışandan sadece 11 milyon 32 bini SSK, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı’na kayıtlı bulunuyor. Geriye kalan 12 milyon 194 bin kişi ise herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kayıtlı bulunmuyor. Bunların 4 milyon 55 bini ücretsiz aile işçisi olarak çalıştığı için herhangi bir sosyal güvenlik kuruluşuna kaydolma zorunluluğu bulunmuyor. Ancak geriye kalan 8 milyon 139 bin kişinin ise yasalar gereğince SSK ya da Bağ-Kur’a kayıtlı olmaları gerekiyor.

Aile işçileri dışındaki kayıt dışı çalışanlardan ücretli ve yevmiyeli olan 4 milyon 113 binini SSK, işveren ve kendi hesabına çalışan 4 milyon 28 bini de Bağ-Kur’a kayıtlı olmadığı için Devlet yılda 22 milyar 958 milyon YTL’lik prim ve vergi kaybına uğruyor.

SSK’ya kayıtlı olarak çalışması gereken ancak kayıt dışı çalışanların sayısını ve asgari ücret üzerinden ödenen SSK ve İşsizlik Sigortası Fonu işçi ve işveren primleri ile gelir vergisi tutarlarını dikkate alarak yaptığı hesaplamaya göre, kayıt dışındaki her bir çalışan nedeniyle Devlet ayda 244 bin YTL’lik prim ve vergiden yoksun kalıyor. Söz konusu kayıp kişi başına yıllık 2 milyon 923.4 bin YTL buluyor.

Bağ-Kur’a kaydolması gerekenler için de en düşük basamaktan Bağ-Kur primi ve asgari ücretlinin ödediği düzeyde gelir vergisi ödemesi gerektiği varsayılarak yapılan hesaplama, kayıt dışı bir işveren ya da kendi hesabına çalışan başına Devletin aylık prim ve vergi kaybı toplamının 226 bin YTL, yıllık kaybın ise 2 milyon 714.76 bin YTL olduğunu ortaya koydu.

Halen SSK’ya kayıtlı bir asgari ücretli için Devlet, aylık 163.72 YTL sigorta primi, 14.66 YTL işsizlik sigortası primi ve 65.24 YTL de gelir ve damga vergisi alıyor. En düşük basamaktaki Bağ-Kur’ludan ise aylık 161 YTL’lik prim alınıyor.

PRİM KAYBI 15.9 MİLYAR YTL

Söz konusu prim ve vergi tutarları dikkate alarak yapılan hesaplamaya göre, SSK’nın kayıt dışı çalışma nedeniyle aylık prim kaybı toplam 673.4 milyon YTL düzeyinde bulunuyor. SSK’nın kayıt dışı çalışanlar dolayısıyla yıllık prim kaybı ise 8.1 milyar YTL’ye çıkıyor. İşveren ve kendi hesabına çalışanların kayıt dışı çalışması dolayısıyla Bağ-Kur’un prim kaybı ise aylık 648.4 milyon, yıllık da 7.8 milyar YTL’ye ulaşıyor.

SSK ve Bağ-Kur’un aylık prim kaybı toplam 1 milyar 321.8 milyon, yıllık kaybı ise 15 milyar 861.3 milyon YTL’ye çıkıyor. SSK’lılar için ödenmesi gereken yıllık 723.5 milyon YTL’Lik işsizlik sigortası primi de buna dahil edildiğinde Devletin bir yılda uğradığı toplam prim kaybı 16 milyar 584.9 milyon YTL olarak hesaplanıyor.

VERGİ KAYBI 6.1 KATRİLYON

Maliye’nin asgari ücret düzeyinden vergi alabileceği varsayımıyla yapılan hesaplamaya göre Devletin kayıt dışı çalışma dolayısıyla aylık gelir ve damga vergisi kaybı 531.1 milyon, yıllık olarak da 6 milyar 373.1 milyon YTL’ye ulaşıyor.
Kayıt dışı çalışma nedeniyle SSK, Bağ-Kur ve İşsizlik Sigortası Fonu’nun prim ve Maliye’nin toplam vergi kaybı aylık 1 milyar 913.2 milyon YTL’yi buluyor. Bu rakam yıllık bazda da 22 milyar 958 milyon YTL’yi buluyor.
(ANKARA(ANKA)
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı