Katrina ekonomik büyümeyi yavaşlatacak

New York
05.09.2005 - 12:17 | Son Güncelleme: 05.09.2005 - 12:17

ABD'yi vuran Katrina Kasırgası'nın, fiziksel ve psikolojik etkileri yanında tetiklediği petrol fiyatlarıyla birlikte, dünyadaki ekonomik büyümeyi önemli oranda yavaşlatması bekleniyor.

Ekonomistler, Katrina'nın ABD'de 4'te 1'i sigortalı olmak üzere yaklaşık 100 milyar dolarlık hasar oluşturduğunu hesaplıyor. Bununla birlikte tüketim harcamalarının kısılmasıyla, daha önce yılın son çeyreğinde yüzde 3.5 büyümesi beklenen ABD ekonomisinin, ancak yüzde 2.5'lik bir performans gösterebileceği ifade ediliyor.

Katrina'nın ABD ekonomisi üzerindeki yavaşlatıcı etkisini 2006 yılında da sürdüreceği ve gayri safi yurtiçi hasıladaki yıllık artışın yine yüzde 2.5 olarak gerçekleşeceği öngörülüyor.

Kasırganın, daha uzun vadeli etkinin perakende sektöründe yaşanacağı bildiriliyor.

Dünyanın en büyük pazarı ABD'de ekonominin yavaşlaması ve tüketicilerin harcamalarını kısması, diğer ülkelerin neredeyse tamamına olumsuz yansıyor. ABD pazarına bağımlı olan AB ve Japonya'nın da ekonomik büyümesinin yavaşlamasıyla dünya ticareti ivmesini kaybediyor. Dünyanın yeni ekonomik motoru olmaya aday Çin'in büyümesinde bile ABD'ye yaptığı ihracat ve verdiği dış ticaret fazlası önemli rol oynuyor.

KATRİNA ABD'Yİ, PETROL DÜNYAYI VURACAK

Katrina'nın dünya ekonomisi üzerindeki asıl olumsuz etkisi ise, zaten yüksek seyreden petrol fiyatlarını tetiklemesiyle yaşanacak. Boyutları henüz tam olarak ortaya çıkmasa da ABD'nin en önemli petrol üretim bölgesi Meksika Körfezi'nde birçok tesisin kapanmasına neden olan ve altyapıya zarar veren kasırga nedeniyle yaşanan arz sıkıntısı, fiyatları yükseltirken diğer ülkelerin de stratejik rezervlerini kullanıma açmasıyla global bir sorun halini aldı.

Gelinen noktada, 2 yıl önce olduğu gibi petrol fiyatlarının tekrar 30-40 dolar aralığına gerilemesi neredeyse imkansız hale gelirken, birçok ülkede yerine konulması gereken stratejik rezerv miktarının artması, önümüzdeki yıllarda da petrol fiyatlarının yüksek seyretmesinde pay sahibi olacak.

Petrol fiyatlarının bu denli yükselmesi karşısında birçok ülkede havayolu şirketlerinden nakliye ve balıkçılara kadar birçok sektör, zor günler geçiriyor.

OPEC üyesiyken tüketiminin üretiminden hızlı artmasıyla bu yıl net petrol ithalatçısı haline gelen Endonezya, krizin ilk etkilediği ülke oldu. Burada hükümet yükselen petrol fiyatlarını halka yansıtmamak için kamu kaynaklarını kullanırken Merkez Bankası, olası bir ekonomik krizi engellemek için faiz oranlarını artırma yolunu seçti. Gelişmelerle birlikte hızlı değer kaybı yaşayan Endonezya'nın para birimi rupi, ABD Doları karşısında son 4 yılın en düşük seviyesine indi.

Ucuz işgücü maliyeti avantajıyla bugüne kadar dış pazarlarda güç kazanan Çin, yüksek petrol fiyatlarının en çok etkileyeceği ülkeler arasında yer alıyor. Japonya dışında önemli pazarlara uzak kalan ülkenin dış ticarette nakliye giderleri hızla kabarıyor. İthalata bağımlı olan ve zaman zaman petrol sıkıntısı yaşanan ülkede üretimin karlılığı azalarak cazibesini kaybedecek.

Bir diğer Asya ülkesi Tayland'da en önemli geçim kaynakları arasında yer alan balıkçılık, yüksek petrol fiyatlarından ön büyük darbeyi alan sektör olarak öne çıkıyor. Tayland Balıkçılar Odası başkanı Prasant Silphiphat, son aylarda 5 bin balıkçı teknesinin, maliyetleri karşılayamadıklarını öne sürerek sefere çıkmayı bıraktığını ifade ediyor.

Tayland'da hükümet ise bir yandan ekonomik teşvik paketiyle olumsuzlukları aşmaya çalışırken, diğer yandan petrol darboğazı yaşamamak için enerji tasarrufu konusunda halkı bilinçlendirici kampanyalar düzenliyor.

Yatırım bankası Morgan Stanley'in ekonomistlerinden Andy Xie, petrol fiyatlarının etkisiyle Asya'daki ekonomik büyümenin geçen yılın 3'te biri ile yarısı arasında yavaşlayacağını ileri sürüyor.

Avrupa'da ise petrol fiyatlarındaki artışın alım gücünü erittiği tüketicilerin harcamalarını kısmak zorunda kalacağı tahmin ediliyor. Vergi oranlarının göreceli olarak yüksek olduğu Avrupa ülkelerinde arzulanan ekonomik büyümeyi gerçekleştiremediği için bütçe hedeflerini tutturmakta zorlanan hükümetlerin petrol fiyatlarındaki yükselişi halka yansıtmamak için ellerinde fazla imkan bulunmuyor.

Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Sayfa Başı