Dünya Haberleri

DÜNYA

    Karikatüre tepki ve özür

    A.A/DHA
    02 Şubat 2006 - 09:05Son Güncelleme : 02 Şubat 2006 - 18:26

    Avrupa gazetelerinde Hazreti Muhammed'in karikatürlerinin yayınlanması tepkiyle karşılanırken, Avrupa ülkeleri de özür diliyor.

    GAZZE'DE AB BÜROSUNA BASKIN

    Gazze'de bir grup silahlı Filistinli eylemci Avrupa Birliği bürosunu kuşatarak, Avrupa basınında yer alan Hz. Muhammed karikatürlerini protesto etiler. Görgü tanıklarına göre, İslami Cihad ve El Fetih örgütlerinden silahlı kişiler, binanın dış duvarlarına tırmanarak havaya ateş açtılar.

    Silahlı eylemciler, Hz. Muhammed karikatürleri nedeniyle Norveç, Danimarka ve Fransız hükümetlerinin 48 saat içinde özür dilemesini istediler. Silahlı grubun sözcüsü, “özür dileninceye kadar burasının kapalı olduğunu” söyledi. Eylemciler, ayrıca Filistinlilere Norveç, Danimarka ve Fransız mallarını boykot etmeleri çağrısı yaptı.

    Bir Danimarka gazetesinin eylül ayında karikatürleri yayımlamasıyla Müslüman dünyada ortaya çıkan tepkiler, bu karikatürlerin diğer Avrupa gazetelerinde de çıkması üzerine büyümüştü.

    NORVEÇ, BATI ŞERİA'DAKİ TEMSİLCİLİĞİNİ HALKA KAPATTI

    Norveç hükümeti, Filistinli silahlı grupların Danimarka, Norveç ve Fransa vatandaşlarının hedef alınacağı tehdidinde bulunmasının ardından, Batı Şeria'daki temsilciliğini halka kapatma kararı alındığını açıkladı. Norveç Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Rune Bjaastad, AFP'ye yaptığı açıklamada, Hz. Muhammed'in karikatürlerinin Danimarka, Norveç ve Fransız gazetelerinde yayımlanmasının ardından, Filistinli 2 silahlı gruptan tehdit geldiğini hatırlatarak, “Bu tehditleri ciddiye aldıklarını” söyledi.
      
    Sözcü, “Yeni bir emre kadar Batı Şeria'daki temsilciliğimizi halka kapatma kararı aldık” dedi ve güvenlik sorunları üzerinde düşüneceklerini kaydetti.
      
    Gazze'de silahlı Filistinli gruplar, El Aksa Şehitleri Tugayları ”ortak komutası” ile Halk Direniş Komitesi tarafından yayımlanan  bildiride, Gazze ve Batı Şeria'daki bütün Fransız, Danimarkalı ve Norveçlilerin “hedef alınacağı” tehdidinde bulunulmuştu.

    NECEF'TE ŞİİLER, DANİMARKA'YI PROTESTO ETTİ

    Karikatürlerin Eylül 2005'te bir Danimarka gazetesinde yayımlanmasından bu yana, İslam aleminde gösteriler, protestolar, boykot çağrıları birbirini izledi, hatta ölüm tehditleri bile yapıldı. Avrupa'da başka gazetelerin, Danimarkalı meslektaşlarıyla ”dayanışma içinde olduklarını” sergilemek için karikatürleri bu hafta yeniden yayımlamasıyla da olaylar iyice alevlendi.
      
    Bu çerçevede, Irak'ın güneyindeki kutsal Necef kentindeki Şii kalabalığının, Hz. Ali türbesine giden yolda kaldırım taşına çizdikleri Danimarka bayrağını çiğnediği bildirildi. Şii göstericilerden biri, “bu eylemin, Hz. Muhammed'in saygınlığına halel getiren saldırıya karşı öfkelerini dile getirmeye yönelik olduğunu” söyledi.
      
    Bir başkası da “daha çok çiğnenmesi için daha çok Danimarka bayrağını yerlere çizeceklerini” belirtti. Danimarka bayrağının Necef'in birçok bölgesinde yerlere çizildiği de belirtiliyor.

    YEMEN KADINLAR SOKAĞA ÇIKTI

     

    Yemen'in başkenti Sanaa'da binlerce kadın ve kız öğrenci, Avrupa gazetelerinde Hazreti Muhammed'in karikatürlerinin yayınlanmasını protesto etti.

      

    Alınlarına “Peygamber uğruna ölürüm” yazılı bantlar takan çok sayıda siyah çarşaflı kadın ve kız öğrenci, bu ülkedeki BM temsilcisi Muhammed el Hon'a bir mektup ileterek, bu karikatürlerin ”medeniyetler çatışması”nı daha kötü hale getireceği uyarısında bulundular.

    MISIR DEVLET BAŞKANI MÜBAREK: TERÖRİSTLER, KARİKATÜR SKANDALINDAN YARARLANABİLİR
     
    Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, bir Danimarka gazetesinde yayımlanmasının ardından İslam dünyasında tepki çeken ve başka Avrupa gazetelerinde de yayımlanan Hz. Muhammed karikatürlerinin yarattığı skandaldan “aşırı güçlerle teröristlerin yararlanabileceği” uyarısında bulundu.
      
    Mübarek, resmi Mena ajansına yaptığı açıklamada, “Bu kampanyanın (karikatürlerin yayımlanması) devamının tehlikeli sonuçları olabilir ve bu, Müslüman dünyasıyla Avrupa'daki Müslüman toplumlarının bazı duygularını alevlendirebilir” ifadesini kullandı.
      
    Mübarek, “Bu kampanyanın kötü bir biçimde idare edilmesi, aşırı güçlere ve teröristlere daha fazla bahane verecektir. Saygı duyduğumuz ve garanti altına aldığımız basın ve ifade özgürlüğünün, dinlere ve inançlara zarar vermek için bahane olmaması gerekir” dedi. 
      
    HİZBULLAH LİDERİ NASRULLAH: RÜŞDİ HAKKINDAKİ FETVA UYGULANSAYDI BUNA CESARET EDEMEZLERDİ
     
    Lübnan'daki Hizbullah örgütünün lideri Hasan Nasrullah, bazı Avrupa ülkelerinde yayımlanan Hz. Muhammed karikatürlerini değerlendirirken, “Salman Rüşdi hakkında çıkarılan ölüm fetvası uygulansaydı, bu tür hakarete cesaret edemezlerdi” dedi.
      
    Lübnan medyasındaki habere göre, Nasrullah “Bir Müslüman evladı çıkıp imam Humeyni'nin fetvasını uygulamış olaydı, Danimarka, Norveç ve Fransa'da Hz. peygambere dil uzatma cesaretini gösteremeyeceklerdi” diye konuştu.  “Danimarka yetkililerinin ifade özgürlüğünü öne sürerek özür dilemeye yanaşmamasının mantığını anlamıyoruz” diyen Nasrullah, ”Bilsinler ki dinlerinin ve peygamberlerinin itibar ve izzet-i nefsini korumaya hazır milyonlarca Müslüman var...” dedi.
      
    İran yönetimi, dini liderleri Humeyni'nin, “Şeytan Ayetleri” adlı kitabı yüzünden Rüşdi hakkında 1989'da çıkardığı idam fermanının uygulanmayacağını 1998'de açıklamıştı. Rüşdi, fetva yüzünden yıllardır saklanıyor.

    HAMBURG ŞARKİYAT ENSTİTÜSÜ BAŞKANI: KARİKATÜRLER PROVOKASYON

    Hamburg Şarkiyat Enstitüsü Başkanı Udo Steinbach, karikatürleri bir ’provokasyon’ olarak değerlendirdi.

    Steinbach, Alman DW Radyosu’nun sorularını yanıtlarken, tepki toplayan karikatürlerin İslam dünyasının bir bölümü ile Batı arasındaki ilişkilerin gergin, hatta ’düşmanca’ olduğu bir sırada yayımlandığını hatırlattı. Steinbach, "Bu karikatürlere baktığımda, çok basit olduklarını görüyorum. Hiçbir yapıcı tarafları yok. Ne siyasi bir mesajları var, ne de sanatsal, komik bir içerikleri. Buradan çıkan sonuç şu: Bu tam anlamıyla bir provokasyon ve zamanlama itibarıyla tabi ki kötü bir gelişme" dedi.

    ’PUTLAŞTIRILIR DİYE RESİM VE ÇİZİMLERİNE İZİN VERİLMİYOR’

    Steinbach,  şöyle devam etti:

    "Hepimiz Müslümanların Hz. Muhammed konusunda ne denli hassas olduğunu biliyoruz. Putlaştırılır diye resim ve çizimlere izin verilmiyor. ’İslamiyet’te mizah yapılır mı?’ sorusunu farklı sormak gerek. İslam dünyasında tabi ki mizah var. Sosyal ve siyasi mizah var. Örneğin, Türkiye’de mizah dergileri var. Türkiye laik bir ülke. Ama Mısır’a bakın. Mısır’da önemli bir mizah geleneği var. Burada mizah sadece dine bulaşmıyor. Bu nedenle ’İslamiyet’te mizah yapılabilir mi?’ diye sormak doğru değil. Burada Hz. Muhammed terörist olarak konumlandırılıyor ve bu da hoş olmayan bir durum."

    FRANSA HAHAMBAŞI: MÜSLÜMANLARIN ÖFKESİNİ PAYLAŞIYORUM
      
    Fransa Musevileri Hahambaşı Joseph Sitruk, Avrupa gazetelerinde çıkan Hz. Muhammed karikatürleriyle  ilgili olarak Müslümanların öfkesini paylaştığını söyledi. Başbakan Dominique de Villepin ile yaptığı görüşmeden sonra  açıklama yapan Hahambaşı Sitruk, “Öfkeyi paylaşıyorum ve bu karikatürleri uygun bulmuyorum” dedi.
      
    Daha önce de Hz. İsa ve Hıristiyanları inciten filme karşı ilk tepkiyi gösteren dini lider olduğunu hatırlatan Hahambaşı Sitruk, ”Dinleri küçük görmek ve aşağılamaktan hiçbir şey kazanmayız. Bütün dinlere saygı göstermesini bilmeliyiz” diye konuştu.
      
    Hahambaşı, “espri anlayışı sınırlarının, başka bir kişinin dini inancına hakaret edildiği zaman son bulduğunu” belirtti ve “nükte hakkının sınırsız olmadığını” hatırlattı. Fransa İslam Konseyi, dün yaptığı açıklamada, karikatürleri sert dille eleştirmiş ve “ciddi tahrik” olarak değerlendirmişti.

    FRANSA DIŞİŞLERİ'NDEN KARİKATÜR ELEŞTİRİSİ

    Bu arada, Fransa Dışişleri Bakanlığı, Hazreti Muhammed'in karikatürlerinin Fransız gazetesi France Soir tarafından yayınlanmasına sert çıktı.

      

    Fransa Dışişleri Bakanlığı tarafından yayınlanan açıklamada, ”Fransa'nın, bireyleri inanışlarında veya dini inançlarında yaralayanları kınadığı” belirtilerek, “Fransa'nın ifade özgürlüğüne bağlı bir saygı ve hoşgörü ülkesi olduğu” vurgulandı.

     

    NORVEÇ'TEN ÖZÜR

      

    Öte yandan, Lübnan'ı ziyaret etmekte olan Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı Raymond Johanssen, ülkesinde de bu karikatürlerin yayınlanması dolayısıyla Lübnan Dışişleri Bakanı Fevzi Salluh'tan özür diledi.

      

    Johanssen ile görüşmesinin ardından basına açıklama yapan Salluh, Norveç Dışişleri Bakan Yardımcısı'nın hükümeti adına özürlerini sunduğunu ve kendisinden de böyle olayların tekrarlanmamasını istediklerini söyledi. Johanssen ise karikatürlerin yayınlanmasıyla Müslümanlarca hissedilen hakarete uğramışlık duygusunu anlayabildiğini, bunun pişmanlık verici ve üzücü bir olay olduğunu ifade etti.

      

    MOELLER GEZİSİNİ ERTELEDİ

      

    Bu arada, karikatürlerin ilk kez yayınlandığı Danimarka ile Arap dünyası arasındaki diplomatik kriz nedeniyle Danimarka Dışişleri Bakanı Per Stig Moeller, Afrika ülkelerine yapacağı geziyi erteledi.

      

    Danimarka Dışişleri Bakanlığı'ndan yapılan açıklamada, Moeller'in pazartesi başlayacak Liberya, Fildişi Sahili ve Mali'yi kapsayan gezisini ertelediği belirtildi.

     

    LE MONDE: MÜSLÜMANLARIN ÖFKESİ YAYILIYOR

     

    Le Monde gazetesi, France Soir’daki karikatürlere dikkat çekerken "Müslüman dünyasının öfkesi yayılıyor" ifadesini kullandı.
      
    Geçen 30 Eylül’de Danimarkalı gazete Jyllands-Posten’de yayınlanan Hz. Muhammed’in 12 karikatürünün, 10 Ocak’ta Norveç’li Magazinet’in ardından 1 Şubat tarihli France Soir gazetesinde de yer verilmesi, tartışmaların iyice büyümesine neden oldu.
      
    Le Monde gazetesi, "Müslüman dünyasının öfkesi yayılıyor" başlıklı yazısında karikatürlerin İslam dünyasında büyük bir tepki yarattığını belirtti. Tunus’ta toplanan Arap ülkeleri içişleri bakanlarının Danimarka hükümetinin karikatürleri çizenlerin ağır bir biçimde cezalandırmasını istediklerine dikkat çeken gazete, Ortadoğu’dan sonra Fas’taki din bilginlerinin karikatürleri kınadıklarını kaydetti.
      
    Bazı Müslüman ülkelerde Danimarka ürünlerinin boykot edildiğini belirten gazete, karikatürleri ilk yayınlayan Jyllands-Posten gazetesinin Aarhus’daki bürolarının bir bomba ihbarı ardından boşaltıldığına dikkat çekti.
      
    Müslümanların öfkesinin, İslam ile terör arasında bir bağlantı kurulmasıyla izah edilmeyeceğine değinen gazete asırlardır Müslüman ülkelerinde ne Allah’ın, ne de Hz. Muhammed’in resmedilmediğine dikkat çekti. Gazete, antropolog Malik Chebel’in "İnsan, her zaman kendisi ile Allah ve Peygamber arasındaki mesafeyi korumalı" sözlerine de yer verdi. Gazete, İslam’ın bir kez daha vicdan ve ifade özgürlüğü sorunu ile karşı karşı kaldığı yorumunu da yaptı.
      
    France Soir, "Evet, Tanrı’nın karikatürünü çizme hakkımız var" başlığıyla Hz. Muhammed karikatürlerini yayınlarken "Hz. Muhammed, Hz. İsa, Buda ve tüm dini eğilimlerin karikatürize edilebileceği ve buna da laik bir ülkede ifade özgürlüğü denileceği" yorumunu yapmıştı.

     

    GUARDIAN’DAN "KARİKATÜR" YORUMU: EDİTÖRLER İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜ SAVUNUYOR

     

    Fransa, Almanya, İtalya, İspanya ve Hollanda’daki gazeteler, Danimarka basını ile dayanışma içerisinde Hz. Muhammed karikatürlerini yayınlarken İngiliz The Guardian gazetesi "Editörler, ifade özgürlüğü hakkını savunuyor" ifadesini kullandı.
      
    The Guardian gazetesi, Avrupa’daki gazetelerin dayanışmasını değerlendirirken bu yayınların tartışmaları tırmandırdığını, Müslüman dünyasının öfkesine neden olabileceğini yazdı.  "Editörler, ifade özgürlüğü hakkını savunuyor" ifadesini de kullanan gazete, Fransa ve Almanya’daki Müslüman gruplarının büyük bir öfke içinde olduklarını kaydetti.

     

    DANİMARKA GAZETESİNE YİNE BOMBA İHBARI

     

    Danimarka'da, Hazreti Muhammed'in karikatürlerini yayımlayan gazetenin merkezine ikinci kez bomba ihbarı yapıldı. Polis, Jyllands-Posten gazetesinin ülkenin ikinci büyük kenti Aarphus'taki merkezine bu akşam ikinci kez bomba ihbarı yapıldığını, bunun üzerine binanın boşaltıldığını belirtti.

      

    İhbarın, ankesörlü bir telefondan İngilizce konuşan biri tarafından yapıldığı kaydedildi. Gazeteye daha önce de bomba ihbarı yapılmış, ancak ihbar asılsız çıkmıştı.

     

    “İFADE ÖZGÜRLÜĞÜNÜN KARŞITLARI KAZANDI”

     

    Jyllands-Posten Gazetesi'nin yayın yönetmeni Carsten Juste, karikatürlerin yayınlanması nedeniyle çıkan tartışmaların “ifade özgürlüğüne karşı olanların kazanması anlamına geldiğini” ileri sürdü. Juste, AP'ye yaptığı açıklamada, “karanlık diktatörlük kazandı” ifadesini kullandı. Juste, Danimarka'da yayınlanan Berlingske Tidende gazetesine yaptığı açıklamada ise, “Karikatürlerin, Danimarka mallarının boykotuna ve insanların hayatının tehlikeye girmesine neden olacağını önceden görebilseydi, karikatürleri yayınlamayacağını” söyledi.

      

    Carsten Juste, Fransa ve Almanya gazetelerinin karikatürleri nereden alarak yayınladıklarını bilmediğini de belirtti.

      

    Yayınlanan karikatürleri çizen karikatürcülerin sözcüsü olarak hareket eden Danimarka Gazeteciler Sendikası Başkanı Mogens Blicher Bjerregaard ise Fransız ve Alman gazetelerinin kendilerinden izin istemediğini bildirdi. Bjerregaard, karikatüristlerin Danimarka istihbarat servisi tarafından korunduğunu ama sürekli polis koruması altında olmadıklarını söyledi. Sendika başkanı, “normal yaşamlarına devam ediyorlar, ancak bazılarının gerçekten de korktuğunu söyleyebilirim” dedi.

     

    FRATTİNİ: KARİKATÜRLER UYGUNSUZ

    AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Franco Frattini, Hz. Muhammed'in bir Danimarka gazetesinde çıkan karikatürlerine ilişkin yazılı açıklamasında, söz konusu karikatürleri ”uygunsuz” bulduğunu, ancak gösterilen tepkilerin kabul edilemez olduğunu bildirdi.

    Yönetim organı AB Komisyonu'nun özgürlük, güvenlik ve adalet alanlarından sorumlu üyesi Frattini, açıklamasına, değişik toplumların din, kültür ve siyasi eğilim farklılıklarına ve toplumsal uyuma verilen öneme işaret ederek başladı.

    AB'nin ve kurumlarının “liberal ilkeleri” üzerinde duran Frattini, Müslüman toplumların, bu karikatürler yüzünden bugünlerde hissettikleri üzüntü ve kendilerine sataşıldığı duygusunu anladığını, bu tür olayların “dinler ve kültürler arasında diyalogu”, ”yabancıların uzun ve yorucu uyumunu” kolaylaştırmadığını ifade etti.

    “Ancak Avrupamızın temel ilkeleri arasında fikir özgürlüğü, dolayısıyla eleştiri hakkı da bulunuyor” diyen Frattini, farklı görüşlerin çatışmasının şekil ve içeriğinin, bazen sert ve saygısız da olsa, özgür politika çerçevesinde tartışıldığını, mizahın da bu kapsama girdiğini söyledi.

    Benimsenen kurallara göre fikirlerin ve kelimelerin, silahların ve şiddetin yerini alması gerektiğini ifade eden Frattini, günümüzde, özellikle kutsal alanda ve dinde bazı “hassas konular” bulunduğunu, bu nedenle söz konusu karikatürlerin yayımlanmasını ve bu karikatürlerin yansıttığı yorumları uygunsuz bulduğunu kaydetti.

    Bu görüşün, Danimarka'ya ve diğer bazı AB ülkelerine karşı gösterilen tepkileri hiçbir şekilde doğru bulduğu anlamına gelmediğini ifade eden Frattini, şiddet, şantaj, boykot çağrısı, basın özgürlüğünü kısıtlama girişimlerinin kabul edilemez olduğunu, bunların, toplumlar arası uzlaşmayı kolaylaştırmayacağını söyledi.

    Frattini, insanoğlunun temel haklarını tehdit edenlerle, korku saçmak isteyenlerle diyalog kurulamayacağını belirterek, özgürlük kısıtlamasının hep acı getirdiğini, farklı görüşlerden olanların da özgürlüklerinin savunmak gerektiğini, özgürlük olmadan diyalog da olamayacağını ifade etti.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı