Karat karat Osmanlı tarihi

Sanat tarihi profesörü Gül İrepoğlu, ‘Osmanlı Saray Mücevheri-Mücevher Üzerinden Tarih Okumak’ kitabını yayınladı ve Osmanlı’nın iktidar, ihtişam ve gösterişini anlatan bir tarih okuması yaptı.

Şermin TERZİ
14 Eylül 2012 - 23:21:23

- Mücevher üzerinden tarih  okunur mu?
- Hem de nasıl! Mücevher, eşyalar ve takılar öyküleriyle birlikte yan yana dizildiğinde bir kültürün tarihi rahatlıkla okunabilir.
- Osmanlı ve Avrupa mücevherleri arasında farklar var mı?
- Osmanlı kuyumcusu, taşın şekline en az müdahaleyi yapar. Ama Avrupa mücevherinde katı simetri vardır. Batılı kadının takıları birbirini tamamlar ama Osmanlı kadını farklı parçaları bir arada kullanır.
- Osmanlı, savaşlarla meşgul bir imparatorlukken, mücevhere niçin bu kadar önem vermiş?
- Basit bir süs amacıyla değil elbette, saltanatın gücünü göstermek için.
- Topkapı Sarayı’nda hep erkeklere ait mücevherler varken, niçin çok az kadın mücevheri var?
- Çünkü mücevherler çoğunlukla padişahın kullanımı için üretilmiş. En değerli takıları kullanan padişah. Kadınların takılarıysa değiştirilmeye daha açık, ayrıca saraydan çıkınca onlarla beraber gidiyor.
- Osmanlı’da mücevherin bir yükseliş dönemi mi var?
- 15. yüzyılın ikinci yarısından itibaren, Balkanlardaki altın ve gümüş madenlerinin Osmanlı egemenliğine girmesi ve kuyum ustalarının da başkente gelmesi mücevherin yaygınlaşmasını sağladı.
- Padişahlar, sırf zevk olsun diye hazineye girip mücevherleri seyreder miydi?
- Yalnızca zevk için değil de, varlıktan haberdar olma arzusundan kaynaklı yaparlarmış. Sultan I. Ahmed’in incelediği anlatılır. Sultan Abdülmecid ise yabancı elçilerin seyretmesi için sergiletmiş.
- “En büyük İslam hazinesi Osmanlı mücevherleridir” diyorsunuz. Bu iddianızın sebebi nedir?
-  Çünkü herhangi bir yağmaya maruz kalmayan en büyük İslam hazinesi.
- Osmanlı’da çok değerli taşlar ve müthiş bir el işçiliğiyle işlenmiş mücevherler varken, sırf büyük diye en kıymetli mücevher Kaşıkçı Elması mıdır?
- Kaşıkçı Elması tam 86 karat ve gerçekten göz kamaştırıcı bir taş. Ama hazinedeki mücevherleri taş değerlerine göre ölçmek doğru olmaz. Üzerlerindeki motiflerin, özenli işçiliği ve ince zevki bir yana, tarihsel değerleri ve anlamları da her türlü maddi değerin üzerinde.
- Bazı padişahların tahtında zümrütler, inciler, yakutlar varken, ihtişama çok değer veren Kanuni’nin tahtında niçin sadece küçük bir firuze taşı bulunuyor?
- Firuzenin, yenilmezliğe atfedildiğine inanılır. Ama abanoz tahtın harikulade sedeften motifleri değerli taşlara gerek bırakmaz zaten.

KÖSEM VALİDE SULTAN’IN KÜPELERİ KAHİRE’NİN BİR YILLIK GELİRİYLE ALINMIŞ

En ‘süslü’ padişah, en süslü hanımsultan kim?
- Kanuni’nin gençliğinde çok mücevher kullandığı, biliniyor. Sultan IV. Murad’ın fetihlerden sonra İstanbul’a giriş alaylarında abartılı bir süslü giyimi var. 18. yüzyıl padişahlarının sorguçları da çok göz alıcı. Kösem Valide Sultan’ın boğulduğu sırada kulağındaki elmas küpelerin, Kahire’nin bir yıllık geliriyle alınmış olduğu söylenir.

Yayınlanma Tarihi : 15 Eylül 2012 - 00:00:00
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün