"Bülent Katarcı" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Bülent Katarcı" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Bülent Katarcı

Kanserde ağrı yılı

Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Anestezi Kliniği Anabilim Dalı Ağrı Ünitesi Başkanı Prof. Dr. İbrahim Yegül, Uluslararası Ağrı Araştırmaları Teşkilatı'nın (IASP) Ekim 2008 ile Ekim 2009 tarihleri arasındaki zaman dilimini dünya çapında kanser ağrısına karşı yıl olarak ilan ettigini bildirdi.

Prof. Yegül, bu yılın sloganının 'Farkındalığı yükseltme - tedaviyi geliştirme - desteği arttırma' olduğunu da sözlerine ekledi. Son 30 yıldır bütün dünyada olduğu gibi ülkemizde de kansere bağlı kronik ağrıların gündeme geldiğini söyleyen Yegül, "Kansere bağlı bu ağrılar kronik ve akut olmak üzere ikiye ayrılıyor. Kronik ağrılar da ikiye ayrılır. Kansere bağlı kronik ağrılar ve kanser dışı kronik ağrılar. Tedavideki gelişmeler hastaların yaşam sürelerinin uzaması sonucunu doğurdu. Ancak bu süre içinde bahsi geçen ağrıların ortaya çıktığı görülüyor. Örneğin bazı kanser ilaçları nöropatik ağrıya neden oluyor" diye konuştu.

Morfin en etkin tedavi

Bu duruma karşı en etikili yöntemin morfin tedavisi olduğunu kaydeden Yegül, "Ancak morfin tedavisi, amaç dışı kullanımından korkulduğu için yeterince desteklenmiyor. Oysa ki insanları bilinçlendirerek korkulardan kurtulmayı sağlamalıyız. Kanser ağrılarında en etkin tedavi morfinle yapılandır. Hastalar ve hasta yakınlarının morfin kullanımından doğan endişeleri giderilmelidir" dedi.

Anne adaylarına toksoplasmosis uyarısı

DOKUZ Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Parazitoloji Anabilim Dalı Başkanı, Prof Dr. Çiler Akısü, anne adaylarını Toksoplasmosis hastalığına karşı uyardı. Toksoplasmosis'in gebelik esnasında enfekte kedi ile temas ya da enfekte çiğ et yenmesi sonucu anne adayının hastalanmasına ve kan yolu ile bebeğe geçmesi sonucu düşüklere neden olan son derece önemli bir paraziter hastalık olduğunu belirten Akısü, "Hastalık insana, kedi dışkısı, kedi dışkısı bulaşmış besinler ve çiğ etlerle geçmektedir. Hastalık etkeni olan Toxoplasma gondii, kedilerin barsaklarında yaşar ve kedi dışkısı ile dış ortama atılır. Hastalık kedi dışkısının direkt alımı yanında, kedi dışkısı bulaşmış toprakta yetişen marul, maydanoz, roka, tere otu gibi sebzelerin ve bu sebzelerin çiğ olarak yer aldığı salata ve sandviçlerin alımı ile insanlara bulaşır. Gözle görülemeyecek kadar küçük olan parazit, sığır, dana ve koyun gibi hayvanların kaslarına yerleşir ve bu hayvan etlerinin bilerek ya da bilmeden çiğ olarak yenmesi ile de geçebilmektedir" diye konuştu.

Nasıl korunmalı?

Çocuk sahibi olmak isteyen tüm kadınların gebe kalmadan önce bu parazit ile ilgili testleri yaptırması gerekir. Gebelik süresince kedi ve kedi dışkısından uzak kalınması, kedi dışkısının bulaşma ihtimali olan, toprakta yetişen marul, maydanoz, roka, tere otu gibi sebzelerin iyi yıkanması, ev haricinde bu tip sebzelerin çiğ olarak yer aldığı salata ve sandviçlerin yenmemesi, gebelik esnasında kırmızı etlerin çiğ ya da az pişmiş olarak yenmemesi, özellikle çiğ köfte yenmemesi, sucuk, salam, sosis gibi et içeren mamullerin ise çiğ ya da az pişmiş olarak tüketilmemesi, gebelikte yumurtanın iyice tam pişmiş yenmesi ve sütün mutlaka kaynatılarak ya da pastörize şekilde tüketilmesi gerekmektedir.

Hastalığın bulguları

Anne karnında Toksoplasmosis geçiren bebeklerde bazı organların yeterince gelişmemesi sonucu doğabilir. Ağır bulgularla dünyaya gelen bu bebeklerde beyin iltihabı ve beyinde su toplaması, kafa içi kireçlenmeler, körlüğe kadar giden göz hastalıkları, zihinsel gerilik, nörolojik bozukluklar, karaciğer ve dalak büyüklüğü, kan bozuklukları oluşabilir. Bazen bebek bu bulgularla doğarken, bazen bu bulgulardan bir kısmı doğumdan sonraki günlerde ortaya çıkabilir. Eğer anne gebeliğin ileri dönemlerinde hastalanırsa, bebek hastalıktan daha az etkilenecek ve daha hafif bulgular ortaya çıkacaktır. Gayet sağlıklı ve normal gelişim gösteren çocukta, sinsi seyreden hastalık ilk bulgularını okul çağında gösterir ve özellikle göz bozuklukları şeklinde ortaya çıkar.

Nodüler guatra dikkat

ENDOKRONOLOJİ Uzmanı Dr. Erdal Duman, nodüler guatrla ilgili bilgi vererek ülkemizde de sıkça görülen hastalığa karşı uyarılarda bulundu. Özellikle iyottan yoksun bölgelerde ve yeterince iyotlanmamış tuz kullanımı sonrasında daha sık gözlemlenen hastalığın tiroid hormonunun artmasına ve tiroid kanserine neden olabildiğini hatırlatan Dr. Erdal Duman, "Özgeçmişlerinde boyun bölgesinde radyasyon uygulanmış olanlarda ve radyoaktiviteye maruz kalanlarda tiroid kanseri riski çok daha yüksektir. Eğer tiroid nodülleri boyunda baskı yapıyorsa, önceki ultrasonografi incelemelerine göre belirgin bir büyüme söz konusuysa, şekil düzensizliği, nodül merkezinde kanlanmada artış, nodülde kireçlenme bozukluğu varsa acil cerrahi müdahale gerekebilir" dedi.

X