"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Kalsiyum desteklerinden nasıl faydalanmalı?

Eğer besinlerle yeteri kadar kalsiyum kazandığınızdan emin değilseniz kalsiyum desteği almayı düşünebilirsiniz. Ancak kalsiyum haplarının çoğu yanlış ve gereksiz zamanlarda, çok yüksek dozlarda kullanılıyor. Peki kalsiyum desteklerinden nasıl faydalanmalı? İşte bu sorunun yanıtı...

Kırklı yaşları geçen kadınlarda nedense iflah olmaz bir kalsiyum aşkı başlıyor! 40-60 yaş aralığındaki her iki kadından biri, 60 yaşı geçenlerinse neredeyse tamamı kalsiyum desteği kullanıyor. Neden olarak da son yıllarda ciddi bir korku haline gelen “kemik erimesi” (!) probleminden korunmak ya da bu sorunu tedavi etmek gösteriliyor. Peki doğru mu yapıyorlar? Doğru dozlarda mı kullanıyorlar? Doğru ürünlerden mi yararlanıyorlar? İşte bu soruların yanıtları...

YANLIŞ KULLANIM ÇOK YAYGIN

Çok sık ve yaygın kullanılan bir destek olmalarına rağmen kalsiyum haplarının çoğu yanlış ve gereksiz zamanlarda, çok yüksek dozlarda kullanılıyor. Kalsiyum tabletlerinin önemli bir kısmı zaten ilaç standartlarında ve AMP kurallarına uygun üretilmiyor.
Üretimdeki kontrolsüzlük nedeniyle de ağızdan yuttuğunuz kalsiyum haplarının çoğu bağırsaklarda çözülüp vücudunuza giremeden doğrudan kanalizasyona karışıyor. Ayrıca birçok kadın bu hapları gereksiz yere yutuyor. Çoğu kadın “D vitamini fakiri” olduklarının ve özellikle D vitamini noksanlığını tamamlamaları gerektiğinin farkında bile değil. Oysa D vitamininiz yoksa kalsiyum haplarının faydası olmuyor ve her üç kadından ikisinde “D vitamini eksikliği” var!
Kalsiyum haplarını kullananların uymaları gereken daha pek çok önemli ayrıntı var. Ama bu ayrıntıları ne hastalar yeteri kadar biliyor ne de hekimlerimiz hastalarını bu desteklerden daha iyi faydalanma konusunda eğitiyor ya da uyarıyorlar.

İşte kalsiyum kullanma kılavuzunuz...

Eğer şu veya bu nedenle kalsiyum desteği kullanmak durumundaysanız aşağıdaki noktalara dikkat etmenizde fayda var.
-Kalsiyum ihtiyacınızı öncelikle doğal yollardan karşılamaya bakın. Hapla, şurupla kalsiyum yutacağınıza daha fazla yoğurt, peynir yiyin, ayran için. Kalsiyumdan zengin yeşil yapraklı sebzelere (özellikle kuşkonmaz, lahana, karnabahar, yeşilbiber), kuruyemişlere (öncelikle badem) ağırlık verin. Deniz ürünlerinden, bilhassa kılçığıyla birlikte yenen balıklardan daha sık ve bol istifade edin.
Bir bardak yoğurtta, sütte 300, bir porsiyon sert beyaz peynirde 300-400 mg kadar kalsiyum var. Günde iki su bardağı kadar yoğurt ya da bir su bardağı kadar yoğurt ve bir porsiyon peynir yiyorsanız kalsiyum ihtiyacınızı önemli ölçüde karşılıyorsunuz demektir.
-Yüksek dozdan kaçının. Kalsiyum destekleri genellikle yüksek dozda kullanılıyor, bu son derece yanlış bir yaklaşım. Çünkü çok ileri yaşlarda olsa da hiçbir kadının günde 1500-1600 mg.dan daha fazla kalsiyuma ihtiyacı olmaz.
Bu miktarlar da sadece çok özel durumlarda ve yalnızca doktor gerekli gördüğü zaman kullanılabilir. Oysa eczanelerde satılan kalsiyum desteklerinin çoğu 1000-1200 mg kalsiyum ihtiva ediyor. Bunun bir nedeni de devletle ilişkili sigorta yapılanmasının (SGK) dozu yüksek olan kalsiyumlarda geri ödeme yapması. Bu yanlış uygulama maalesef çoğu kişinin gereğinden fazla kalsiyum almasına sebep olabiliyor. Sütü, yoğurdu, sebzeyi yeteri kadar yiyen birinin günlük kalsiyum ihtiyacı genelde 600 mg.ı geçmez. Fazla kalsiyum vücutta pek çok soruna yol açar.
-Kullandığınız kalsiyumun yapısına dikkat edin. Kalsiyum tabletlerinin farklı tuzları var. Kimi sitrat, kimi glukonat, kimi de karbonat tuzu içeriyor. Bunların en makbulünün kalsiyum sitrat olduğu biliniyor. Bu nedenle öncelikle sitrat tuzlarını tercih etmek gerekiyor. En çok da kalsiyum tuzlarından uzak durmak lazım. Çünkü en az faydalı olanı bu tuzdur.
-Kalsiyum nereden elde edilmiş dikkat edin. Kemik veya kemik iliği ya da istiridye kaynaklı kalsiyumlar ağır metalle kirlenmiş olabileceklerinden önerilmiyor. Bu nedenle “kemik özü/bone meal” veya “istiridye kabuğu/oyster shell” kaynaklı kalsiyumlardan uzak durun.
-Kombine preparatlara dikkat edin. Kalsiyum tabletlerine eklenen boron, msm, çinko ve daha birçok desteğin ürün fiyatını arttırmaktan öte kemiklere herhangi bir faydası yoktur. Mümkünse sadece D vitamini ve magnezyum ile zenginleştirilmiş, hadi bilemediniz K vitamini eklenmiş kalsiyum desteklerini satın almaya bakın.
-İlaç firmalarınca üretilen ve sağlık bakanlığınca onaylanan ürünleri tercih edin.
-Ne zaman aldığınız ve nasıl kullandığınız da önemli. Kalsiyum tabletlerini günlük dozu ikiye bölerek kullanmanızda fayda var. Yemek aralarında almaya çalışırsanız daha iyi olur. Eğer tiroid hormonu kullanıyorsanız kalsiyumu başka bir üründe almalısınız.
Kalsiyumu tek doz kullanıyorsanız –örneğin günde bir kez 400-600 mg.lık bir kalsiyum hapı yutuyorsanız- akşam saatlerinde ve bol suyla içmenizi tavsiye ederim. Çünkü akşam alınan kalsiyum uykuyu destekliyor.

BİR SORU/BİR CEVAP

Kırmızı pancar kanseri önler mi?

Kırmızı pancarın kanseri önleyici etkisinin olup olmadığı uzun zamandır tartışılan bir konudur. Kırmızı pancarda bulunan kırmızı boya maddesi betain bazılarına göre kanserden koruyucu bir maddedir, çünkü hücre solunumunu uyarıcı bir etkiye sahiptir.
Kırmızı pancarın beslenme programlarımıza dahil edilmesinin yararlı olabileceğini ben de düşünüyorum. Hastalarıma da sık sık taze kırmızı pancarı şu veya bu şekilde yemelerini öneriyorum. Ne var ki kırmızı pancarın suyunu çok sık içmek pek de doğru gibi görünmüyor. Çünkü kırmızı pancar nitrat depolayan bitkilerden biri.
Yarım litre kırmız pancar suyu içtiğinizde bile günlük almanız gereken maksimum nitrat sınırını aşabiliyorsunuz. Bilindiği gibi nitrat özellikle bitkilerin kökleri tarafından topraktan kolayca alınan bir madde. Ama belirli bir miktardan fazla nitrat tüketimi vücuda zarar veriyor.

X