Kaf Dağı’nın Ardından Büyüklere Masallar

Arter’de 12 Eylül – 24 Aralık 2017 tarihleri arasında CANAN’ın “Kaf Dağı’nın Ardında” başlıklı sergisi yer alıyor. Arter’in tüm katlarına yayılan ve sanatçının pratiğine kapsamlı bir bakış niteliğini taşıyan “Kaf Dağı’nın Ardında” sergisinde, CANAN’ın bu sergi için ürettiği yeni yapıtlarla, bazıları daha önce hiç sergilenmemiş erken dönem eserleri bir araya geliyor.

Hürriyet Haber
29.09.2017 - 22:13 | Son Güncelleme :

“... Her meyvenin tadı başka başkaymış ve bu meyvelerden tadanlar birbirlerine âşık olmuş. Aşk, toprağın rengini kırmızıya çevirince gökyüzüne iki turna havalanmış, ağacın meyveleri bu hikâyeyi anlatanın ve dinleyenlerin başına düşmüş.”

IMG_6248.JPG

CANAN’ın cennetinin kapısından bu hikayeyle giriyorsunuz. Ulaşamayacağınızı sandığınız, belki de ulaşmaya çekinip utan(dırıl)dığınız Kaf Dağı’nın ardında gördüğünüz doğallık, sevgi, aşk Arter’de CANAN’ın sesinden masallarla size ulaşıyor.

Herkes çocuk kalmak, çocukluğuna dönmek ister. Çocukken duyduğumuz masallara inanır, onların üzerinden hayaller kurar, hatta “maceralara” atılırız. Çok güzel anılar var aklımda yazlıkta arkadaşlarımla uydurduğumuz hikayelerle ilgili. Esrarengiz insanlar hayal eder, onların izini sürerdik mesela. Onlara işaretler bırakırdık. Herkes kafasından uydurduklarıyla meşguldü ve mutluydu. Sonunda denen oldu; “Biz büyüdük ve kirlendi dünya”.

CANAN’ın sergisini ilk gezdiğimde, hatta sosyal medyada yorumladığımda, çocukluğa duyulan o özlemle dinlediğimiz, anlatılan masalların yer yer acıtıcı konulara dokunduğu için duymak istemediğimiz ama bizim gözümüze kulaklarımıza tatlı tatlı sızdırılan masallar olduğunu düşünmüştüm. Serginin üzerine kafa yordukça öyle olmadığı sonucuna vardım. Acıtmıyor da uyandırıyor, hatta mutlu ediyor CANAN’ın masalları.

Sanatçı, sergide Cennet, Araf ve Cehennem yaratıyor kat kat. Nakış işleri, videolar, kumaşlar, kağıtlar, taşlar, pasparlak payetler, minyatürlerle bir masal diyarı... Filmin sonunu söyleyeceğim ama, masalın mesajı, “Aslında Cehennem yok.” Sen istersen, sana hep cennet var. Kaf Dağı’nın ardında kalsa bile, inanırsan, bilirsen, ona ulaşabilirsin.

IMG_6204

CANAN’ın İstiklal Caddesi’nden de izlenebilen Hayvanlar Alemi’nden, kızına duygularını, annelik hallerini yansıttığı Çeşme’sinden, dedikodulardan bunalıp hayatına son veren Madam Marta’nın onuruna özgürlüğe uluyan (ve Kurtlarla Koşan Kadınlar’ı okumayı artık farz kılan) Ay Işığında Yıkanan Kadınlar’ın arasından geçip asıl uyanışı yaşadığınız Araf katına ulaşıyorsunuz.

Final_edit.00_03_30_00.Still092.jpg

canan_kus_kadin.jpg

Araf’a geldiğinizde ne yalan söyleyeyim, beni görsel olarak en çok etkileyen işlerden olmasa da, hikaye olarak en çok etkileyen işlerden Simurg’un taş kuşları karşılıyor sizi. Yeryüzüne bereket bahşedeceğine ve dünyayla gökler arasındaki birliği sağlayacağına inanılan dev kanatlı bilge kuş Simurg, sensin Kuş Kadın diyor CANAN. Belki dereler tepeler düz gideceksin, badireler atlatacaksın ama sonunda yine kendine varacaksın, içindeki o gücü, kendini ancak yine sen keşfedeceksin.

IMG_6220

Bu aralar herkesi bayacak şekilde “Biz neden böyle sevgisiz bir ülkeyiz, bir merhabayı, bir güler yüzü birbirimize fazla görüyoruz,” hezeyanı içinde olduğum için Dışarıda Çok Kötülük Var odası, en çok sevdiğim işlerden oldu. Sanatçı Kaf Dağı’nın ardı kadar uzakta olduğu düşünülen sevgi dolu ve iyi bir dünyayı kendi el yazısıyla önümüze getirmiş, bizi içeri davet ediyor. Normal bir hayat yaşamıyoruz (ki bu hissiyat da sergideki Hezeyan videosuyla örtüşüyor – sanal dünya, beklentiler, baskılar, bastırılmışlıklar...), etrafımızdaki hiçbir şey doğal değil ve bu hayatın kısacık ve yaşanılası olduğunu, saçma şeyleri kendimize dert etmememiz gerektiğini (maalesef) bize bir şeylerin, birilerinin hatırlatması gerek. Bu hatırlatmalardan en çok sevdiklerimden biri, Kaş’ta çok garip bir yerde, çok garip deneyimle karşıma çıkmıştı mesela. Uzun bir seansın ve lafın kısası, sonunda bana tavsiye edilen şey, her şeyden önce kendimi sevmemdi. Sonunda “Ay niye ağlıyorum şu an hiç bilmiyorum” lafı ve çeşitli savurucu el hareketleriyle şakır şakır ağlamamla sahneyi kapadık. Fakat hakikaten ya, biz niye bunu unutuyoruz; kendini unutuyorsun, haliyle karşındakini unutuyorsun, sonra işteki hırs delisi, trafikte önüne çıkan manevra delisi, senin gününün olayı oluyor. Küçük hırslar, endişeler, önemsiz tartışmalar, çekinceler hayatının odağı oluyor. Olmasın. CANAN da odasında öyle diyor nitekim. Olmasın. Özlem duyduğun, aslında içinde aşktan, sevgiden, erotizmden, doğal hallerden utanma, bul onu. Niye utanıyorsun ki; bak şu adamın harika suratına! Utanmadan bak, hayranlıkla bak. Birini bu kadar sevmek neden kötü olsun ki? Gözlerimi kaçırmadan sana hayranlıkla baksaydım ne yapardın?... Ne olur mesela?”

Screen Shot 2017-09-29 at 22.16.05.png

Artık pozitif ayrımcılık mı olur, doğrucu davutluk mu bilemiyorum ama kadınlar farklı yaratıklar, kafalarında her zaman bin farklı şey var, bunu kabul etmek lazım. CANAN da dört bin gözlü Şehretün’nar’ın hikayesini resmetmiş bize Araf’tan Cehennem’e geçerken. Birçok karmaşık duyguyu içinde barındıran, yaşanan her türlü acıya karşılık, duyguları dışarıya yansıtmayan kadınları düşünmüş sanatçı. Daha yeni okuduğum Salman Rushdie’nin son kitabı İki Yıl Sekiz Ay Yirmi Sekiz Gece‘de, Şehretün’nar gibi aşkla yanıp kavrulan, aşığına kızgınlık duyan cinler kraliçesi cinniye Dunia’nın hikayesine de bir selam oldu benim için bu resim. Bambaşka coğrafyalardaki iki bambaşka insanın, mitolojik bir hikayeden referans alıp farkında olmadan aynı dönemde bize benzer güçlü kadın hikayeleri anlatmaları çok hoş bir rastlantı bence.

canan_garaibul-mevcudat

“...Karanlık çökünce garip yaratıklar ortalığa dökülür ve çocukların yanlarına gelerek korkunç kahkahalarını atıp onları korkutmaktan zevk alırmış. Çocuklar birbirlerine tutunarak, ürpertiyle yollarını bulmaya çalışırken garip yaratıklar aralarından süzülüp rüzgarlarıyla yüzlerini yalarmış. En küçükleri olan bir kız çocuğu korkuyla en önde giderken annesinin söylediği bir sözü hatırlamış: “Cesaret korkuya rağmen ilerlemektir yavrum.” Küçük kız el yordamıyla elektrik düğmesini açtığında bütün garip yaratıkların uçuşup kaçtığını fark ederek uykusundan uyanmış...”

Baştan sırrını açığa çıkardım filmin sonuna geldiğimizde ise, Cehennem katında kapkaranlık bir odaya giriyorsunuz. Karanlıkta neon renklerde parlayan cinler ve ejderhalar, tepeden üstünüze üstünüze geliyorlar. Sonra birden pat! bir aydınlık oluyor ve o korkunç yaratıkların asılmış bezler, tüller üzerine işlenmiş desenler olduğunu anlıyorsunuz. Korkacak bir şey yok yani; küçük kız gibi, elinizi uzatın, elektriğin düğmesine basın ve bitsin o kafanızda yarattığınız cehennem. Zaten gerçek de değildi; uçuşan önemsiz tüllerdi...

Bazı sergiler vardır, tekniğe hayran olursunuz, bazı sergiler vardır sanatçının gösterdiği uğraşa, sarf ettiği emeğe hayran olursunuz, bazı sergiler yaşanılan dönem için dönüm noktalarındandır. Elbet, hepsinden biraz olur tüm sergilerde; ama benim için CANAN’ın sergisi, bu sergi izlenimden çok deneme gibi olan yazıdan da anlaşılacağı üzere, insana kendini çok doğru bir şekilde sorgulatan, tüm işlerin birbirini tamamladığı, masallarla insanı uyandıran bir sergi.

İşleri gezerken bu masalları dinlemek için sakın ola audio guide almayı unutmayın! Kaf Dağı’nın Ardında, 24 Aralık’a kadar Arter’de.

 

irmakozer.com Tarafından hazırlanmıştır.

 

 

 

 



EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün