"Osman Müftüoğlu" hakkında bilgiler ve tüm köşe yazıları Hürriyet Yazarlar sayfasında. "Osman Müftüoğlu" yazısı yayınlandığında hemen haberiniz olması için Hürriyet'i takip edin.
Osman Müftüoğlu

Kadınlarda kansızlık

Bir genç kız ya da kadın yorgunluk, halsizlik, bitkinlik ve enerjisizlikten yakındığında hekimlerin aklına ilk önce kansızlık sorunu gelir.

Bu yakınmalara merdiven, yokuş çıkınca ya da birazcık hızlı yürüyüp fiziksel çabayı artırınca çarpıntı, nefes darlığı gibi şikâyetler de ekleniyorsa, sorunun kansızlıkla ilişkisi olması ihtimali daha da artar. Nedenine gelince...

Genç hanımlarda demir eksikliğine bağlı kansızlık çok yaygın bir sorun. Her ay tekrarlayan periyot kanamalarında kanla birlikte önemli miktarda demir de kaybediliyor. Kaybedilen demir eğer yerine konamaz ya da kanamalar sıklaşır veya kan kaybı aşırı olursa demir rezervleri azalmaya, demir eksikliği oluşmaya başlıyor, klinik tablo da demir eksikliği kansızlığı olarak adlandırılıyor.
Bu tür kansızlığa vejetaryenlerde veya demirden zengin besinleri yeteri kadar tüketmeyi ihmal edenlerde -et, karaciğer, dalak, yeşil yapraklı sebzeler, yumurta, balık, tavuk, süt ürünleri tüketmeyenlerde- de sık rastlıyoruz.
Yukarıda da belirttiğimiz gibi periyot dönemlerinde birkaç ay üst üste fazlaca kan kaybeden ya da tekrarlayan ara kanamalar yaşayan kadınlarda da demirden zengin gıdalar yeteri kadar yense bile bir miktar demir açığı ortaya çıktığı için zamanla kansızlık da gelişebiliyor.

B12 ÖNEMLİ

Genç hanımlarda kansızlığın sık görülmesinin nedeni sadece demir noksanlığı değil, B12 vitamininin eksikliğine bağlı kansızlıkla da karşılaşmak her zaman mümkün.
B12 noksanlığı özellikle vejetaryen hanımlarda sık görülen bir sorun. Bilindiği gibi B12 vitamininin temel kaynağı hayvansal ürünler ve özellikle vejetaryen hanımlar maalesef hayvansal ürünlerden uzak duruyor, özellikle kırmızı et yemiyorlar.
Oysa kırmızı et en zengin demir kaynaklarından biri. Eti kırmızı yapan da zaten içindeki yoğun demir depoları. Eti az yiyince de 3-5 ay içinde B12 seviyeleri düşmeye, sonra da B12 noksanlığına bağlı anemi oluşmaya başlıyor.
Genç kız ve hanımlardaki kansızlığın başka nedenleri de olabiliyor. Midedeki bir ülserin, rahimdeki bir miyomun, makattaki bir hemoroitin kanaması, aspirin ve benzeri ağrı kesicilere bağlı eroziv gastritle veya ülserle ilişkili mide kanamaları ve daha pek çok nedenle de genç kız ve hanımların kansız kalmaları mümkün.
Kansızlıktan korunmak için dengeli ve yeterli beslenmek en önemli konudur. Hayvansal ve bitkisel ürünleri düzenli ve dengeli tüketmek (yumurta, ıspanak, kıymalı kuru fasulye, etli nohut, kıymalı biber dolması), tek yönlü beslenme modellerinden uzak durmak, zararlı olabilecek diyetleri uygulamaya kalkışmamak, kırmızı et ve sakatat tüketimi konusunda ihmalci davranmak kansızlığa işaret eden sorunlar ortaya çıktığında da tıbbi bir denetimden geçmek önemli noktalardır.

BİR NOT

Kilo almak ister misiniz?

Boş kalorileri tüketmeyin. Çikolatalar, şekerlemeler gibi aşırı yağlı besinlerin vücudunuza besinsel faydası yoktur. Kilo almak için bu besinlerin tüketimini artırırsanız sadece zarar görürsünüz.
Kalorisi yoğun ama sağlıklı besinler seçmeye özen gösterin. Taze meyve yerine kuru meyveleri tercih edin. Çorbalarınıza veya sütünüze süt tozu ekleyin. Salatalarınıza zeytin, avokado ve peynir (kaşar, parmesan) mısır, fasulye gibi besinler ekleyerek hem lezzetini hem de kalori değerini arttırın.
Daha sık yemeye çalışın. Zayıflama diyetlerinde önerilen ‘sık sık yemek’ kavramı şişmanlamak isteyenler için de geçerlidir.
Sıvıları yemeklerle birlikte tüketmeyin. Yemek sırasında tüketeceğiniz fazlaca su midenizde yer kaplayarak daha az yemenize neden olabilir.
Desteklerden yararlanın. Ancak bunun için öncelikle doktorunuza danışmalısınız.
Yemek yerken bazı püf noktalarına dikkat edin. Yemeklerinizi arkadaşlarınızla yemek ve yemek yerken daha pozitif düşünmek gibi davranışlar iştahınızı artırabilir.

Besin zehirlenmeleri artıyor

Sıcak yaz günlerinde besin zehirlenmeleri olasılığı yükseliyor. Bunun nedeni, besinlerin sağlıksız koşullarda hazırlanması ve saklanması. Sıcak ortamda besinlerde mikropların üremesi kolaylaşıyor. Mikroplar ve onların toksinleriyle kirlenmiş yiyecekler bazen oldukça ağır seyredebilen besin zehirlenmelerine neden oluyor.
Besin zehirlenmesinin başlıca belirtileri: Bulantı, kusma, karın ağrısı ve ateştir.
Besin zehirlenmesi açısından en riskli yiyecekler, soğuk tüketilen ve üzerine krema, mayonez gibi soslar eklenen besinler. Süt ve süt ürünlerinde, soğuk tavuk besinlerinde de bu risk yükseliyor.
Özellikle sağlıksız koşul-larda hazırlanmış ve saklanmış dondurmaların ve sıcakta bekletilmiş tavuk sövüşlerin besin zehirlenmesi açısından daha riskli olduğunu hatırlatalım. Temiz sudan üretilmemiş buzlar da besin zehirlenmesi olasılığını yükseltiyor.

X
YAZARIN DİĞER YAZILARI