Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Jeologlar ve iktisatçılar

JEOLOGLARDAN örnek veriyor Ben Bernanke, Amerikan Merkez Bankası Başkanı.

"Jeologlar en çok depremle ilgilenir, çünkü jeolojinin insanı büyüleyen en muhteşem alanı depremlerdir."

Amerika’da bir üniversitede iktisat hocalığı yaparken Federal Reserve’in (ABD Merkez Bankası) başına gelen Ben Bernanke, jeolojiyi iktisata bağlıyor:

"İktisatın da, en ilgi çeken alanı ekonomik krizlerdir".

Üniversitede hoca iken, en çok ekonomik kriz araştırmaları üzerinde duran Ben Bernanke, kaderin cilvesi, dünya çapında bir ekonomik krizle karşı karşıya kalıyor. Kriz ve Ben Bernanke ikiz kardeş gibi. Bernanke şimdi kardeşini iyileştirme çabasında.

KREDİ KARTLARI

Ben Bernanke, "Kriz bize teğet geçer, bize bir şey olmaz" demiyor.

Bize ise, pek çok şey oluyor. Olmaya devam ediyor. Üç örnek bize ne olduğunu anlatmaya yetiyor.

İlk örnek, kredi kartları. 26 Şubat 2005’te kredi kartı borçlarına taksitle ödeme kolaylığı getiren yasa çıkıyor.

Yasa çıktığı tarihte, 26 Şubat 2005’te, 727 milyon YTL tutarında sorunlu kredi kartı var. Sorunlu, yani ödenemeyen.

İki hafta önce 10 Ekim 2008’de sorunlu, yani ödenemeyen kredi kartı miktarı 2 milyar 104 milyon YTL. Sorundaki artış oranı yüzde 189.

Rakamlar Merkez Bankası kaynaklı.

TÜKETİCİ KREDİLERİ

İkinci örnek, tüketici kredileri. Kaynak yine Merkez Bankası.

Yine yasanın çıktığı 26 Şubat 2005’te sorunlu, yani ödenemeyen tüketici kredileri 101 milyon YTL.

İki hafta önce, 10 Ekim 2008’de sorunlu yani ödenemeyen tüketici kredi miktarı 1 milyar 670 milyon YTL. Artış oranı %1.557.

PROTESTO VE SENET


Üçüncü örnek, protesto edilen senet tutarı. Rakamlar Merkez Bankası kaynaklı.

Geçen yıl ocak-ağustos döneminde protesto edilen senet tutarı, 3 milyar 585 milyon YTL.

Bu yıl ocak-ağustos protesto edilen senet tutarı, 4 milyar 70 milyon YTL. Banka Genel Müdürü arkadaşlarımla konuşuyorum. Onlar:

"Protesto edilen çek ve senetler, ödenmeyen kredi kartlarını takip etmekte bile zorlanıyoruz."

Bu rakamlar krizin soğuk yüzü.

Krizin sıcak yüzü, doğrudan insana dair. İşten çıkarmalar ve artan işsizlik.

Aslında bizde iyi jeologlar var, depremleri iyi analiz eden. Ama onlar teknisyen. Demagoji ile bizi kandıracak zamanları yok.

Bir de YİMPAŞ var

HEP Deniz Feneri. Doğru, Deniz Feneri. İnsanları aldatmak, soymak.

Bir tarihte, bir de YİMPAŞ
var. Dini duyguların sömürülerek halkın soyulmasında ilk örneklerden biri.

Bürokrasi ve siyasi bağlantıları nedeniyle Deniz Feneri davası ön planda. Oysa, şu sıralarda Almanya’nın çeşitli eyaletlerinde görülen bir dava daha var, YİMPAŞ.

Almanya’da yaklaşık 80 bin Türk, İsviçre’de 6 bin Türk YİMPAŞ’a kaptırdığı paranın peşinde. Paralar Deniz Feneri ile karşılaştırıldığında o kadar büyük değil. Almanya’da 1 milyar Euro, İsviçre’de 27.7 milyon İsviçre Frangı iç ediliyor.

İnsan ister istemez sormak ihtiyacını duyuyor. YİMPAŞ ve benzerlerinden ağzı yananlar hálá nasıl oluyor da Deniz Feneri’ne para kaptırıyor.
X