Japonya’nın batısı

Hürriyet Haber
13.09.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

YİRMİ küsur yıl var, o sıra Tokyo’da Haiku şiirleri lisanını öğrenen ve sonradan iki oğlumun da annesi olan Fransız sevgilimle bir süre beraber kalmak için Japonya’ya gitmiştim.Haniyse ayağımın tozuyla da gayet civcivli Şincuku Meydanı’nda ‘piyasaya çıktık’. Müthiş kalabalık alanda adamın biri kelimenin tam anlamıyla ‘anırmaktadır’. Hayrola! Neyin nesidir ve kimin fesidir? Deli midir, zırdeli midir, hınzır deli midir? Refakatçim avaz haykırışın tercümesini anlattı ki, filan firmada falan memur üstlerine hakkıyla itaat etmediği ve ‘Japon ruhu’nu zedelediği için ‘aleni özeleştiri’ yapıyormuş.Vay canına!* * *EVET vay canına, zira ben o sıra ‘cinnet yılları’ dehşetiyle köprüleri yeni atmıştım.Üstelik, ‘bireyi ezme’ ayinine tekabül eden yukarıdaki cins ‘özeleştiri’nin Marksist organizmada, Kilise’nin ‘günah çıkartma’ sahtekarlığından kopya edildiğini öğrenmiştim. Eh, madem öz itibariyle her ikisi de ‘Batı düşüncesi’nin varyantlarını oluşturuyor, o halde umuyorum ki ‘Doğu’da daha ‘özgürleştirici’ bir şeyler bulabileceğim.Cemil Meriç’ten İbn Arabi’ye, ‘kendine dönüş’ü bunun için yutmuyor muyum?Zaten, aşk meşk bahane, şu Japon ‘seferim’ dahi aynı arayıştan kaynaklanmıyor mu?Programıma, Kyoto’nun zen manastırında bir hafta inzivaya çekilmeyi koymadım mı?Oysa şu işe bakın ki, sonra sayısız tekrarına rastlayacağım gibi, daha ilk adımı attığım an karşıma, ‘üstlerine itaat etmediği’ için ‘suçluğunu’ (!) anıran bir herifçioğlu çıkıyor. * * *HALBUKİ, ben buraya hiç de öyle ‘boş beyin’ gelmedim. Mişima romanlarından Kavabata ciltlerine ‘yerel edebiyatı’ sayfa sayfa devirdim.Artı, Şogun feodalitesinden Meici modernleşmesine, Japonya’yı ‘Batılı gözlükler’le anlatan bir alay toplumsal tarih kitabını iyicene hatmettim. Daha demin uçak Alaska ikmaline indiğinde, Büyük Roland Barthes’in ‘İşaretler İmparatorluğu’nu üçüncü defa bitirdim.Dolayısıyla, zaten bir ‘itaat felsefesi’ olan Çin Konfüçyanizminin ada versiyonuna tekabül eden Şintoizmden ötürü, ‘gelenekselcilik’in burada hayati yer tuttuğunu biliyorum.Ama, o ‘itaat’ ve o ‘gelenek’in bu raddeye ulaşacağını asla tahayyül edememiştim.* * *BUNLARI bana düşündüren şey, yukarıdaki ülke Başbakanı Juniçiro Koizumi’nin yüzde atmış iki gibi ezici bir çoğunlukla pazar günü kazandığı erken seçim zaferi oldu.Bu, ilk bakışta, ‘demokrasi’ tanımına rağmen özde ‘itaat toplumu’na eklemli bir ‘siyaset loncası’ tarafından yönetilen Japonya için ‘ileri’ bir adımmış gibi gözüküyor. Çünkü, karizmatik ve sıradandışı kimlikli Koizumi, atmış yıldır hemen hiç aralıksız iktidarda bulunan kendi Liberal Parti’sindeki ‘eşraf’ muhalefetine rağmen başarı kazandı.Üstelik de, o genel ‘siyaset loncası’na hem cep doldurmak, hem ‘ulûfe dağıtmak’ imkánını sağlayan PTT’nin özelleştirilmesi projesini halk kitlelerine kabul ettirtmiş oldu.O halde, ‘iyimser’ bir yaklaşımla diyebiliriz ki, Ada’daki ‘itaat statükosu’ sarsıldı. Ama, her yıl geleneksel kimono kuşanan aynı Koizumi, Kore ve Çin gibi mağdur ülke acılarını tınmadan, savaş suçlusu canilerin külünü de barındıran tapınağı tavafa gitmiyor mu? Muhtemelen nükleer silah üretmek artniyeti de dahil, anti-militarizmi Anayasa’ya kayıtlı Japonya’yı tekrar ‘askeri güç odağı’na dönüştürmek emeline sıcak durmuyor mu?Bunlar hiç mi hiç hayra alamet sinyal vermiyor. Özeleştirideki sahtiliği gizleyemiyor. Diğer bir deyişle, yirmi küsur yıl önce ve şükür ki ancak çok az bir süre için bu satırlar yazarını da cezbeden ‘Doğu toplumları’nın ‘itaat içgüdüsü’; dolayısıyla, onun rahminde kanserli bir ur olarak yaşayan totaliter ve otoriter ruhiyat, Japonya’dan silinmişe benzemiyor.Ve Batı, kendini ‘sorgulamak itaatsizliği’ni dahi onayladığı içindir ki ‘Batı’ oluyor.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün