Dünya Haberleri

DÜNYA

    İşte İran'ın korkma sebebi

    Hürriyet Haber
    21.07.1999 - 00:00 | Son Güncelleme: 21.07.1999 - 00:01

    Ankara Siyasal Bilgiler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof.Dr.Baskın Oran, Aydınlık gazetesinde (18 Temmuz 1999) çıkan ‘İran’da Allah'ın emri' başlıklı yazısında İran'ı tahlil etti.

    Prof.Oran, ‘Dikkat edin, halk tarafından bu kadar tutulan, bu kadar katı bir rejim bile çanak anten ve video yasağını yürütemedi. Çünkü İran, dünyanın küreselleşmesine paralel olarak hızla burjuvalaşıyor. Yani bir anlamda Türkiye’leşiyor' diyor ve ekliyor ‘Türkiye’deki rejim ve benzerleridir İran için tehdit edici olan. Hangi rejim daha çağdaşsa, daha geri olan rejim için ‘tehlike’dir. Kural budur... Yani bu iş İran'da Allah'ın emri!'

    Prof.Oran şöyle devam ediyor:

    ‘Dönüşü olmayan süreç başladı. Her zamanki gibi tepki gençlerden başladı. (...) İran katı molla rejiminin baskısından kurtulacak ama, bu Türkiye bile değil ‘İran tipi' bir özgürlük olacak. Çünkü İran'ın özgün koşulları Türkiye'den çok farklı.'

    Oran bundan sonra da ‘İran'ın özgün koşullarını' özetle şöyle sıralıyor:

    (1) İran Batı ile hiçbir zaman Türkiye kadar yoğun temasta olmadı.

    (2) İran hiçbir zaman Türkiye kadar kapitalistleşmedi. Tutunum ideolojisi din olan feodal bünye hep güçlü kaldı.

    (3) İran'ın seçkinleri hiçbir zaman Türkiye kadar Batıcı fikirlerle yetişmedi.

    (4) İran'da (Türkiye'deki olgunun tam tersi) din adamları devleti sürekli pençe altında tuttular.

    (5) İran'daki din adamları memur değil özerk mali kaynak sahibi oldular, bir ‘kilise' kurumu oluştu.

    (6) Şii uleması dini yorumlayageldi. Bu sayede dini ve kendini güncel olaylar ve rejimler karşısında canlı ve işlevsel tutabildi.

    (7) Şiilik, Türkiye'deki dinin aksine ülkenin bütünlüğünü sürdüren en büyük, belki de tek unsur.

    Oran, İran'daki son gelişmeleri anlatacak şekilde şu bilgiyi de veriyor:

    ‘Zaten, İran'da sınıflar ulema'da yansımalarını bulduklarından, tek bir ulema yok. Toprak ağasının uleması başka, ticaret burjuvazisinin (Çarşı) uleması başka. Yarı-okumuş mollaları arkasına alan Ayetullah Hamaney birinci, Cumhurbaşkanı Hatemi ikinciyi temsil ediyor.'



    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı