İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey

Yönetmen Ceyda Torun, İstanbul’u tur defterlerinden ve gazete manşetlerinden farklı bir şekilde göstermek istiyordu. İki buçuk yıl önce Türkiye’ye gelip çalışmaya başladı. Ortaya ‘Kedi’ belgeseli çıktı.

21 Şubat 2016 - 01:55:57

Binlerce yıldır aramızdalar... İmparatorlukların yükseliş ve çöküşlerine, kentin küçülüp büyümesine tanık olmuşlar... Ama hâlâ pati atıp, kafalarına göre takılmaya devam ediyorlar. Onlar, İstanbul’un kedileri... Yönetmen Ceyda Torun’la, İstanbul’u kedilerle anlattığı, !f İstanbul Bağımsız Filmler Festivali kapsamında gösterilecek belgeseli ‘Kedi’yi konuştuk.

Hayata kedi olarak gelmek ister miydiniz?

-Kesinlikle isterdim. Fiziksel olarak bambaşka bir yetenekteler, süperkahraman gibi... Kendilerini oldukları gibi kabul ettirmiş olmaları da güzel. Düşünsenize, bir kediden başka türlü davranmasını hiçbirimiz beklemiyoruz ve onu öyle kabul ediyoruz. Gerekirse tırnak da atıyor ya da saatlerce mırıldanıyor.

İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey


Neden kedi belgeseli çektiniz?

-Çocukluğumda Boncuk diye bir kedim vardı. Altı sene içinde 23 çocuğu oldu, hepsine baktım. Kedinin sizi seçme tarafı var, bir bireysellik var. Sizinle vakit geçirirse sizinle vakit geçirmek istediği içindir. Bir odada on kişisinizdir, kedi gelir bir kişiye gider. Hayatlarının içine alıyorlar gibi geliyor. Herhalde o yüzden kedi.


Bizim kedilerden farkı var mı?

-İstanbul’da kedi dünyada örneği olmayan bir şey. Avrupa’da, Amerika’da, yok. Japonya ve Tayvan’da kedilere adanmış iki ada var ama orada da bizimki gibi bir ilişki kurulmuş değil. Yani dünyanın başka yerlerinde kediler ya önemsenmiyor ya da sistematik bir şekilde ortadan kaldırılıyor. Yurtdışındaki metropollerde yaşayan kedilerin bir sürü insanla ilişki kurma ortamı, olanağı yok. Ama İstanbul’da kediler, sanki sizi senelerdir tanıyormuş gibi tavır alıyor.

İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey


Burada şehrin yerlisi mi kediler?

-Aynen. Hatta şehri bizden daha iyi tanıyorlar. Bizim giremediğimiz yerlere girip çıkıyor, şehri göremediğimiz açılardan görüyorlar. En son ne zaman yerden 30 santim yukarıdan bu şehri gördünüz?

Filmde bir çatıdan, ta karşı çatıdaki kediyi görüntülemişsiniz. O nasıl denk geldi?

-Her sabah 06.00’da Galata’da çatılara çıktık ve gece 12’lere kadar bekledik. Biz bir yere yemeğe oturduğumuz zaman kedi geliyordu, hemen onu çektik. Sahilden başladık; Kumkapı, Samatya, Galata, Karaköy, Beyoğlu, Cihangir, Beşiktaş, Nişantaşı... Türkiye’ye gelmeden önce üç ay boyunca 35 mekân ve 35 kedi araştırmıştık.

İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey


Kente bir kedinin gözünden bakmayı öğrendiniz mi peki?

-Bir derece. Çünkü onların gidebildiği ama benim gidemediğim çok yer oldu. İstanbul’un gerçek gizemini onların bizden çok daha iyi anladığına eminim.

İstanbul’da kedi olmak neye benziyor sizce?

-Hindistan’da inek olmak gibi. Tabii ki o kadar tapıldıklarını düşünmüyorum ama İstanbul’da kedi olmak İstanbul’u yaşanması gerektiği gibi yaşamak demek. Sahilde saatlerce kayığı seyrediyorlar. Tam bir keyif.

İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey


Bir sokak kedisinde nasıl bir karakter gözlemlediniz?

-Hepsi birbirinden farklı. İnsanlarda ne kadar fark varsa onlarda da o kadar fark var. Karaköy’deki Bengü kadar sevecen bir kedi görmedim. Hayvan mırlamaktan başka bir şey yapmıyor. Bir yandan da kıskanç ama küsse de küsmeyi uzun tutmuyor. Samatya’daki Psikopat, gerçekten psikopat bir kedi. Yumuşak seversen saldırıyor. Eşine “İlk önce ben yiyeceğim, sonra sen ye” diyor ve yedirmiyor. Galata’daki Sarı derseniz başta çok arsız sandım çünkü her yerden mama almaya çalışıyordu. Sonra bir baktık, o mamaları hep aldı yavrularına götürdü.

CEYDA TORUN KİMDİR?

İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey

Üvey babam UNICEF’te bölge direktörüydü, küçükken Ürdün’e gittik, Körfez Savaşı çıkınca geri döndük. Bir sene sonra da Amerika’ya gittik. Antropoloji okudum. İstanbul’a döndüm, bir reklam ajansında Reha Erdem’in yönetmen yardımcısı olarak çalıştım. Sonra Londra’ya gittim, düşük bütçeli projelerde yönetmenlik ve prodüktörlük yaptım. Sonra uzun metraj filmlerde yapımcı olarak çalıştım. ‘Kedi’, ilk belgeselim.

 

BELGESELDEN... 

NANKÖRLÜK DEĞİL DELİKANLILIK

İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey


“Bir sürü kedi büyüttüm. Yaşlanıp eceliyle ölen de oldu, arabanın altında kalanlar da... Sevdiğin şey zamanla gidebilir, bunu öğrendim. Bir metanet duygusu edindim. O nankörlük çok delikanlı bir hareket. Teşekkür etmek zorunda değil yani. Kediden onu bekleyen insanlar var demek ki... Cihangir’in altı Tophane. Osmanlı zamanında burası büyük bir limanmış. Her yerden gelip yük bindirirlermiş. Gemiciler de gemideki ambar farelerine karşı gemide kedi bulundururmuş. İşte o yük alışverişinde o kediler, karaya geldik diye inip Cihangir sırtlarına doğru tırmanıp daha sonra gemiyi kaçırarak Cihangir’de yaşamaya başlamış. O yüzden Cihangir’de çok tür kedi varmış. Osmanlı’nın ilk kanalizasyon şebekesi de Cihangir’e kurulmuş. Çok büyük fareler o kanalizasyondan evleri basıyormuş. Cihangir’deki evlerde o kanalizasyondan gelen iri farelere karşı mutlaka kedi olurmuş.” (Bülent Üstün/ ‘Kötü Kedi Şerafettin’in çizeri)

 

ÖTEKİ TARAFTA BULACAĞIM

İstanbul’da kedi, dünyada örneği olmayan bir şey


“Bu (kedi) benim ilk çocuğum. İlk çocuğum olduğu için de özeldi, ayrı ama karakteri de çok özeldi. Göğüs kanserinden öldü. Benzerini bulmak için çok zorlandım, aradım bir dönem ama bunun boşuna bir arayış olduğunu düşünüyorum şimdi. Eğer öte dünya varsa bununla karşılaşmak isterim, babaannemle filan değil.” (Gülsüm Ağaoğlu)

 

Yayınlanma Tarihi : 21 Şubat 2016 - 01:55:57
Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Önümüzdeki birkaç gün bazı konulardaki gerçekleri kafanızda toparlayabilir, çalışmalarınızı ve araştırmalarınızı hızlandırabilirsiniz....Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Eksikliklerinizi tamamlayan kişilerle iş birlikleri ve ilişkiler geliştirmenizde fayda var. İlham verici fikirler kuvvetli hissetmenizi sağlayabilir. Birkaç gün...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Önümüzdeki birkaç gün ortaya çıkacak olayları ve gelişmeleri sakinlikle karşılamaya çalışmanızda fayda var. Performansınızı ortaya...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Önümüzdeki birkaç gün için başladığınız işleri bitirmeli ve yalnız çalışmayı tercih etmelisiniz. Bazı konularda ileri atılmadan önce...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Önümüzdeki iki gün boyunca ekip çalışmalarının ve grup aktivitelerinin faydasını görebilirsiniz. İyimserliğinizi koruyarak gayret göstermeniz...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Çalışma alanınızı genişletmelisiniz. Yeni iş ve kariyer fırsatlarını gözden geçirebileceğiniz iki gün. Eski hırslarınız veya tutkularınız tekrar hayat...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Huzuru yakalamak için keyif aldığınız aktivitelerle vakit geçirmenizde fayda var. İş hayatınızı ilgilendiren çalışmalarınız olabilir. Ortaya çıkan...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Maddi durumunuzu ilgilendiren işleri, planları veya evrakları düzenlemeniz gerekiyor. Vergi, sigorta, kredi ya da diğer resmi finansal başlıkların dikkatle ele alınması...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Planlı ilerleyebilirseniz, paranızı koruyabilmeniz veya biriktirmeniz daha kolay olacaktır. Zarar görmemek için partnerinizle uyumlu ve organize şekilde ilerlemenizde...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Önümüzdeki birkaç gün boyunca artan iş yükünüz sizi yorabilir. Ne kadar çok çalışırsanız o kadar çok kazanırsınız...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Arkadaşlarınızla ve ailenizle rahatlamanız daha kolay olabilir. Ortak amaçlar için kafa kafaya verebilirsiniz. Disiplinli ve çalışkan olmak, iş...Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Evinizi ve ailenizi ihmal etmemeniz gereken birkaç gün. Yaratıcılığınızı kullanarak ilerleyebilirsiniz. Zaman ya da para kazanabilmek için zor işleri...Balık Burcu Günlük Yorumu

Koç Burcu
(21 MART - 20 NİSAN)

Olumlu değişiklikler gündeme gelebilir ya da daha olumlu düşünmeye başlayabilmek için yeni şeyler öğrenebilirsiniz. Eviniz veya ailenizle ilgili...Koç Burcu Günlük Yorumu

Boğa Burcu
(21 NİSAN - 20 MAYIS)

Diğerlerinin vereceği tepkileri dikkatle incelemelisiniz. Bu sayede bir sonraki adımınızı daha rahat hesaplayabilirsiniz. Gerçekçi beklentileri olmayan kişilerin...Boğa Burcu Günlük Yorumu

İkizler Burcu
(21 MAYIS - 20 HAZİRAN)

Çevrenizde düzenlemeler yapmamanız durumunda eleştiri ve şikayetlere açıksınız. Maddi kazanımlar sağlayabilmek için, neler öğrenmeniz gerektiğini...İkizler Burcu Günlük Yorumu

Yengeç Burcu
(21 HAZİRAN - 22 TEMMUZ)

Kontrolü ele alır, güvensizliği bir kenara bırakır ve bilginizi ve yeteneklerinizi kullanırsanız, bazı kişilerin fikirlerini savuşturmak ve diğerlerini detaylı...Yengeç Burcu Günlük Yorumu

Aslan Burcu
(23 TEMMUZ - 23 AĞUSTOS)

Bugünlerde, desteklendiğinizi görebilir, maddi başlıklı konularda yeni adımlar atabilirsiniz. Ayrıca, olumsuz olaylarla veya tepkilerle karşılaşsanız dahi başladığınız...Aslan Burcu Günlük Yorumu

Başak Burcu
(24 AĞUSTOS - 23 EYLÜL)

Sesli düşünebilir, fikirlerinizin bilinmesini sağlayabilir ve alacağınız geri dönüşleri dikkatle dinleyebilirsiniz. Bazı işlerin hallolmasını istiyorsanız...Başak Burcu Günlük Yorumu

Terazi Burcu
(24 EYLÜL - 23 EKİM)

Kendi üstünüze düşeni yapmamanız durumunda şikayet ve eleştirilere maruz kalabilirsiniz. Huzuru nasıl sağlayacağınızı biliyorsunuz, ama bu sefer size yardım...Terazi Burcu Günlük Yorumu

Akrep Burcu
(24 EKİM - 22 KASIM)

Duygularınız neyin mümkün neyin mümkün olmadığı konusunda size doğru yolu gösterebilir. Hırslı ve gerçekçi olmanız durumunda özel...Akrep Burcu Günlük Yorumu

Yay Burcu
(23 KASIM - 21 ARALIK)

Bazı konularda harekete geçmeden, seyahatlere çıkmadan veya imajınızı etkileyebilecek tartışmalara girmeden önce çok düşünmelisiniz. Kişisel...Yay Burcu Günlük Yorumu

Oğlak Burcu
(22 ARALIK - 20 OCAK)

Yaptıklarınızla gurur duyabilirsiniz. İnsanların sizden fayda sağlamasına izin vermemelisiniz. Kişisel ilişkilerinize ve iş birliklerinize konsantre olun. Evinizde yapacağınız...Oğlak Burcu Günlük Yorumu

Kova Burcu
(21 OCAK - 18 ŞUBAT)

Başladığınız işleri bitirmek için ne gerekiyorsa yapmalısınız. Bazı konularda sorumluluk almaktan kaçmamanız sizi test eden kişilerin işlerini zorlaştıracaktır....Kova Burcu Günlük Yorumu

Balık Burcu
(19 ŞUBAT - 20 MART)

Arkadaşlarınız veya ailenizle yaşadığınız problemler karmaşayı veya hatırı sayılır sorunları akla getiriyor. Çekirdek ailenizle vakit geçirmeye çalışın, ama...Balık Burcu Günlük Yorumu