Gündem Haberleri

GÜNDEM

    İstanbul Yazıları

    Hürriyet Haber
    08 Temmuz 1999 - 00:00Son Güncelleme : 08 Temmuz 1999 - 00:01

    Enis Karakaya

    Şengül Hamamı

    Eminönü İlçesi'nde, Alemdar Mahallesi'nde, Alay Köşkü Caddesi üzerinde, Hacı Beşir Ağa Külliyesi'nin yakınında bulunmaktadır. 1962'den beri, bugünkü sahibi tarafından konulmuş olan ‘‘Köşk Hamamı’’ adını taşımaktadır. Evliya Çelebi'nin Seyahatname'sindeki, hamam listesinde Şengül Hamamı'nın da adı vardır.

    Sadrazam Mahmud Paşa'nın vakıfları içinde bu hamamın adı bulunmaktadır. E.H. Ayverdi, bu yapının Mahmud Paşa Sarayı'nın hamamı olduğunu yazar. Şengül Hamamı klasik Türk hamamlarının mimari özelliklerini taşımakla birlikte, örneğine çok sık rastlanmayan sıcaklık bölümündeki düzenlemesiyle ilgi çekici bir örnektir. S.Eyice tarafından yapılan sınıflamaya göre, ortası kubbeli enine bir sıcaklığı olan çifte halvetli hamam tipine dahil edilebilir.

    Üzeri düz bir çatı ile örtülü olan camekánda (soyunmalık), camlı ahşap bölgelerle bir takım soyunma kabinleri yapılmıştır. Kapının sağına rastlayan yerden, taş basamaklı bir merdivenle üst kattaki soyunma odalarına (şırvan) çıkılır. Ana kapının karşısındaki duvarda bulunan bir başka kapı ise külhanı ateşlemeye yarayan ocağın bulunduğu yere açılmaktadır.

    Camekána sivri kemerli dar bir kapıyla bağlanan sıcaklığın sağ tarafında, üzeri birer kubbecikle örtülü iki tane ufak mekán bulunur. Bunlardan ilki hela, ikincisi ise usturalık olarak düzenlenmiştir. Orta mekánı oluşturan sofa büyükçe bir kubbe ile örtülmüş, bunun sol kısmındaki nişin içi ortadan bir duvarla bölünerek iki kısım halinde kurnalı birer yıkanma bölmesi haline getirilmiş, girişin hemen yanındaki sığ nişe de iki kurna yerleştirilmiştir. Sıcaklık, üzeri birer kubbe ile örtülü olan iki halvet hücresine birer kapı ile bağlanır. Ortasında aydınlık feneri bulunan halvet kubbeleri, köşelerde tromplar aracılığıyla duvarlara oturur. Soldaki halvet dört, sağdaki halvet ise üç kurnalıdır. Mermerden yapılmış olan kurnaların üzerinde rölyef olarak yapılmış neoklasik bezemeler bulunmaktadır.

    Soyunmalık kısmı ve dış cepheleri oldukça yenilenmiş olan Şengül Hamamı, eski halinden çok şey yitirmesine rağmen, İstanbul'un en eski hamamlarından biri olarak varlığını ve işlevini koruyabilmiştir.

    (İstanbul Ansiklopedisi. Tarih Vakfı Yayınları)

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı