İstanbul Türkçesi var mıdır?

Hürriyet Haber
18.03.2005 - 00:00 | Son Güncelleme :

İSTANBUL Türkçesi var mıdır, sorusunun yanıtı vardır olmalı. Belki de daha doğrusu vardı, demek gerekir.Ziya Gökalp, kullanılması gereken Türkçe’nin İstanbul Türkçesi olduğunu söylemişti, bunu da Aksaray’daki hanımefendilerin konuştuğu dil diye tanımlamıştı.Bugün bazı kimseler, İstanbul Türkçesi diye bir Türkçe’nin varlığını kabul etmeyebilirler. Çünkü o dil o kadar çok değişmiştir, başkalaşmıştır ki, toplumsal değişime paralel olarak, öylesine başka bir dil çıktı ki ortaya, eskisinden eser kalmadı.Peki bu dil değişti de aynı zamanda zenginleşti mi? Bir açıdan evet, diğer açıdan hayır. Çünkü büyük şehirlerin kendine özgü dilleri, terimleri, kavramları olduğu kanısındayım. Kelimelerin telaffuzu bile başkadır.Büyük, kozmopolit İstanbul, dillerin orada yaşayanlar tarafından süzülerek kendine ait olmasını sağladı. Oysa sonradan bozuldu.* * *DÜN İngilizce’nin globalleşme yüzünden bozulduğunu, Kraliçe’nin İngilizcesi olmaktan artık uzaklaştığını yazdım.Türkiye’deki durum ne? Türk dilinin küreselleşme serüveni yaşanmadığına göre belki bizdekini ulusallaşma olarak nitelendirebiliriz.Yani büyük şehre, İstanbul’a Anadolu’dan gelenler kendi kültürlerini getirirlerken bunun dildeki karşılıklarını dile soktular.Dil hayatın, özellikle günlük yaşamın aynasıdır. Eski İstanbullu, dürümü, ocakbaşını bilmiyordu, bilmediğine göre sözlüğünde yoktu, her şeyi göçle öğrendi. Onların dili de etkiledi.Şimdi okurlarımın bazısı şöyle söyleyecektir: Eski İstanbul Türkçesi artık olmadığına göre, -bu itiraz da doğru değil, birçok eski İstanbullu hálá bu konuşma ve yazı dilini kullanmaktadır- bunun ne olduğunu nereden öğrenebiliriz.Hüseyin Rahmi Gürpınar’ı, Ahmet Rasim’i okuyun diyeceğim. Daha sonra bu okumaları Abdülhak Şinası Hisar’a kadar götürünüz.Şimdi dille yaşama biçimi arasındaki bağlantıyı göz önünde bulundurarak İstanbul Türkçesini algılamaya çalışmalıyız.Hiç kuşkusuz içinde Osmanlıca da vardır, yabancı kelimeler de sızmıştır, belki bu kozmopolit şehrin güzellikleri dilde de böyle yansımasını bulmuştur.Kendine özgü bir bileşim, gerek günlük konuşmada gerek edebiyat dilinde kendini gösterir.* * *BEN o Türkçe’yi seviyorum ve özlüyorum, belki çocukluğumdan beri alışık olmamdan, belki de dildeki zenginleşme ile bozulmayı birbirine karıştırdığımdan.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün