Gündem Haberleri

    İşletmelerin yüzde 94’ü aile şirketi

    Hürriyet Haber
    08.07.2001 - 00:00 | Son Güncelleme:

    Günümüz işletmeleri için vazgeçilmez bir yönelim haline gelen kurumsallaşma, aile şirketleri için çok daha fazla önem taşıyor. Bugün dünyada ve Türkiye'de küçük ve orta ölçekli şirketlerin yüzde 90'ından fazlasının aile şirketlerinden oluştuğu dikkate alındığında bu konunun önemi daha iyi anlaşılıyor.Aile şirketlerinin devamlılıklarını sürdürememelerinin altında yatan en büyük neden, kurumsallaşamama olarak belirlendi.     Dr. Ebru Karpuzoğlu tarafından kaleme alınan ve Hayat Yayınları tarafından yayınlanan ''Büyüyen ve Gelişen Aile Şirketlerinde Kurumsallaşma'' adlı kitaptan derlenen bilgilere göre, 1997 yılı itibariyle ABD'de faaliyet gösteren şirketlerin yüzde 95'ini aile şirketleri oluşturuyor.     Şili'de şirketlerin yüzde 90'ı, İtalya'da yüzde 99'u, İspanya'da yüzde 71'i ve 1996 verilerine göre Türkiye'deki küçük ve orta ölçekli işletmelerin de yüzde 94.1'i aile şirketi.      EN ESKİSİ 4. KUŞAK GEÇMİŞE GİDİYOR       Amerika'da 1640 yılında kurulup bugün 12. jenerasyon tarafından yönetilen firmalara rastlanırken, Türkiye'de en eski aile şirketlerinin 1870 yılında kurulduğu ve ancak 4. jenerasyona ulaşabildiği görülüyor.     Türkiye'deki en eski ve nesiller boyu devam etmeyi başaran aile şirketleri boza, kahve, helva gibi geleneksel ürünlere yönelik.     Dikkati çeken bir diğer unsur ise 4. jenerasyonun yönetiminde olduğu Amerikan şirketlerinin 1843 yılından itibaren kurulmalarına rağmen Türk şirketlerinin 1870 yılından itibaren kurulmaya başlaması ve aynı jenerasyonda bulunan Amerikan şirketlerine göre daha genç olmaları.      İLGİ VAR AMA YETERLİ DEĞİL        Kitapta, Türk aile şirketlerinin diğer ülkelerin benzer türdeki işletmelerine göre kurumsallaşma açısından daha fazla zorluk çekeceklerine işaret ediliyor.     Aile şirketi olsun ya da olmasın genelde Türk kültürünün yönetsel anlamda en tipik zaafiyetinin planlamaya ve organize etmeye önem vermeden icraata girişme anlayışı olduğu, bunun da kurumsallaşmaya engel teşkil ettiği vurgulanıyor.     Son 10 yıl zarfında ülkemizdeki küçük ve orta ölçekli aile şirketlerinin kurumsallaşmaya yönelik düzenlemelere daha fazla ilgi duydukları, buna karşılık söz konusu ilginin kurumsallaşmayı gerçekleştirme açısından yeterli görülmeyeceğinin söylenebileceği belirtiliyor.      EBRU KARPUZOĞLU         New Port University'de yönetim-organizasyon konularında ders verenkiabın yazarı Dr. Ebru Karpuzoğlu da kurumsallaşmayla ilgili boyutların 9 aşamadan oluştuğuna dikkat çekerek, ''planlama, amaç belirleme, insan kaynaklarına yatırım yapma, etkin ve verimli kullanma, finansman boyutlarında Türk aile şirketlerinin kurumsallaşması düşük'' dedi.    Türk aile şirketlerinde acil durum planı, varis-miras planının genellikle uygulanmadığını ifade eden Karpuzoğlu, aile şirketlerinin üretim, pazarlama, yönetim konularında ise orta düzeyde kurumsallaştığını belirtti.    Karpuzoğlu, ''Kurumsallaşma düzeyinin çok da yüksek olduğu herhangi bir boyut yok. Küçük ve orta boy işletmelerde orta boy düzeyde kurumsallaşmalar geçerli. Büyük işletmelerde durum biraz daha farklı ama yine de tam anlamıyla Türkiye'de kurumsallaşma düzeylerininyüksek olduğu işletmelerden çok fazla söz edemeyiz'' diye konuştu.      AİLE VE ŞİRKET İÇ İÇE         Aile ve şirketin iç içe girmesinin aile şirketlerinin en büyük handikapı olduğuna işaret eden Karpuzoğlu, Türk kültürünün ataerkil yapısının ve planlı programlı yaşamak yerine günübirlik yaşamaya önem vermesinin burada etkili olduğunu kaydetti.     Aile şirketlerini, girişimcinin kurduğu aile şirketleri, kardeş ortaklığı, kuzen ortaklığı ve sürekli olmayı başaran aile şirketleri olarak 4 döneme ayıran Karpuzoğlu, Türkiye'deki aile şirketlerinin en fazla kuzen ortaklığı döneminde olduğuna işaret etti.     Karpuzoğlu, kadınlara şirketlerde çok da fazla etkin rol verilmediğine de dikkat çekti.    Karpuzoğlu, ''Bizde uzun süreli olan aile şirketleri geleneksel ürünleri üreten şirketler. Sanayi sektöründe yer alıp da uzun dönemde varolan aile şirketi yok gibi. Türkiye'de sürekli olmayı başaran aile şirketi safhasına gelen şirket yok'' dedi.         
    Etiketler:

    EN ÇOK OKUNAN HABERLER

      Sayfa Başı