İşçiye yıpranma şoku

Hürriyet Haber
20.02.2000 - 00:00 | Son Güncelleme:

BAŞTA madenciler olmak üzere bazı sektörlerdeki işçilere tanınan ‘‘yıpranma payı’’ hakkı, Yargıtay İçtihatları Birleştirme Genel Kurulu tarafından ortadan kaldırıldı. Buna göre, 5 bin işgünü çalışıp, 6 bin 250 gün üzerinden maaş bağlanma olanağı ortadan kalktı.

YARGITAY İçtihatları Birleştirme Büyük Genel Kurulu, başta maden işçileri olmak üzere, işçilerin emekliliklerindeki yıpranma haklarını içtihat ile elinden aldı. Yargıtay, SSK Kanunu'ndaki, ‘‘İtibarı hizmet sürelerinin’’ (Yıpranma payı) sadece ‘‘Sigortalılık süresine mi’’ yoksa ‘‘Hem sigortalılık hem de prim ödeme gün sayısına mı’’ ekleneceği konusundaki boşluğu, başta madenciler olmak üzere işçi aleyhine doldurdu.

Yargıtay'ın, kanun gibi işlevi olan içtihat kararına göre; maden işçileri, gazeteciler, basım ve gazetecilik işyerlerinde çalışanlar, gemi adamları ile azotlu işyerlerinde görev yapanlara tanınan itibari hizmet süresi, sadece sigortalılık süresine eklenecek. Prim ödeme gün sayına ilave edilmeyecek. Yaş sınırını doldurup, prim ödeme gün sayısını doldurmayanların emekli olabilmeleri için, ‘‘Eksik kalan prim gün sayısı kadar çalışma’’ koşulu da hükme bağlandı.

Yargıtay 1997/1 sayılı 18 Şubat 2000 tarihli kararını 42'ye karşı 89 oyla ve son derece tartışmalı bir oturum sonunda aldı. Bu konu 1997 yılında bu yana tartışılıyordu. Önce Yargıtay 10. Hukuk Dairesi ile 21. Hukuk Dairesi arasında görüş ayrılığı çıktı. 10. Hukuk Dairesi, ‘‘İtibari hizmet sürelerini hem sigortalılık süresine hem de prim ödeme gün sayısına eklenmesi’’ yönünde görüş oluşturdu. 21. Hukuk ise sadece ‘‘Sigortalılık süresine ekleme’’ yönünde kararlar veriyordu. Arkasından bu konu, Yargıtay Genel Kurul'una gitti.

Genel Kurul da 21. Hukuk gibi karar verince, bu kez 10. Hukuk Dairesi, içtihatı birleştirme kararı istedi. Önceki gün toplanan Kurul da konuyu tartıştı. Sonuçta, işçi aleyhine olabilecek kararı aldı. Oya ARMUTÇU/ANKARA

Karar ne getiriyor?

YENİ içtihat kararı ile sözkonusu yasayla belirlenen işkollarında çalışarak, emekli olacakların maaşları, itibari hizmet süreleri prim gün sayısına eklenmeyeceği için, sadece ödedikleri prim gün sayısı dikkate alınarak hesaplanacak. Bu kararla yine 20 yıl çalışanlar 25 yıl çalışmış sayılacak. Ancak bu hesaplama prim ödeme gün sayısına yansıtılmayacak.

İki emeklilik örneği

YARGITAY 10. Hukuk Dairesi'nin görüşü doğrultusunda emeklilik hakkı kazananlar, 5 bin işgünü prim ödemişken, 6 bin 250 iş günü üzerinden emekli maaşları hesaplanıyordu. İçtihat kararı nedeniyle bu ortadan kalktı. Yaş sınırını doldurup prim ödeme gün sayısını doldurmayan, emekli olabilmek için, eksik kalan prim gün sayısı kadar daha çalışacak. İkinci örnek şöyle: 55 yaşını dolduran ve itibari hizmet süresinin eklenmesiyle yasanın aradığı prim gün sayısını dolduran bir işçi emekli olabiliyordu. Ancak, son kararla, bir işçi emeklilik için gerekli yaş sınırını doldursa bile, itibari hizmet süresinin prim ödeme gün sayısına eklenmemesi nedeniyle, prim ödeme gün sayısı dolmadığı için emekliye ayırlamayacak.

Okuyan: Yasal boşluk hemen doldurulur

ÇALIŞMA ve Sosyal Güvenlik Bakanı Yaşar Okuyan, 506 sayılı SSK Yasasındaki bir boşluğun Yargıtay'ca işçiler aleyhine doldurulduğu haberini Hürriyet'ten alınca, bu konuyu derhal ‘‘yakın takibe’’ aldırdı. Yargıtay, kararının istenmesi için bürokratlarına talimat veren Okuyan, ‘‘Yasal boşluktan ötürü, zor şartlarda çalışan işçilerimiz haksız bir kayba uğrayacaklarsa, Meclis'e derhal bir yasa değişikliği sunacağız’’ dedi.

Etiketler:


EN ÇOK OKUNAN HABERLER

    Sayfa Başı