Dünya Haberleri

DÜNYA

    İran BM Güvenlik Konseyi'ne sevk edildi

    A.A.
    04 Şubat 2006 - 13:04Son Güncelleme : 04 Şubat 2006 - 21:34

    Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK), İran'ın nükleer dosyasının BM Güvenlik Konseyi'ne havale edilmesini öngören karar tasarısını kabul etti. UAEK'nın Viyana'daki Yönetim Kurulu toplantısında, tasarı 35 üyeden 27'sinin evet oyuyla kabul edildi. Tasarıya Türkiye de destek verdi. İran ise kararın ardından nükleer faaliyetlere hemen başlayacağını ve BM denetimlerini derhal durduracağını açıkladı. Karar, İran’a olası yaptırımların yolunu açıyor.

    Oylamada Cezayir, Belarus, Endonezya, Güney Afrika ve Libya çekimser, Suriye, Küba ve Venezula ise hayır oyu kullandı.

    Tahran yönetimi, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Yönetim Kurulu'nda bugün kabul edilen karar tasarısının ardından, yarın itibariyle uranyum zenginleştirme faaliyetlerine başlayacağını, BM müfettişlerinin ani denetimlerine imkan sağlayan Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) ek protokolünün uygulanmasını da askıya alacağını açıkladı.

    İran devlet televizyonu, Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Gulamrıza Agazade'ye “barışçı amaçlı nükleer yakıt üretme faaliyetlerine yarın itibariyle başlanması talimatı verdiğini” duyurdu.

    Ahmedinejad, Agazade'ye gönderdiği talimatta, “ülkesinin 2,5 yıldır UAEK ile iyi bir işbirliği yaptığını, iyi niyetini göstermek ve güven yaratmak için bütün uranyum zenginleştirme faaliyetlerini askıya aldığını, NPT ötesinde işbirliği yaparak ek protokülü kabul ettiğini” anımsattı.

    UAEK yönetim kurulunun bugün kabul ettiği karar tasarısına da değinen Ahmedinejad, “Bütün bunlardan sonra, İran'ın uluslararası kurallara bağlı kaldığı ve bütün faaliyetlerini şeffaf bir şekilde yürüttüğü bir ortamda, böyle aceleci ve gerekçesiz bir tepki çok üzüntü vericidir” dedi.

    Ahmedinejad, “UAEK yönetim kurulu kararının İran'ın ulusal hakkını çiğnediğini ve uluslararası bir kurumun (UAEK) itibarını da zedelediğini” öne sürdü.

    Agazade'ye “yarın itibariyle barışçı amaçlı nükleer yakıt üretimi için bütün araştırma ve geliştirme faaliyetlerini başlatma talimatı veren” Ahmedinejad, ülkedeki bütün bilimadamları ve uzmanlardan ”potansiyellerini birleştirmelerini ve barışçı amaçlı nükleer enerjiden yararlanılması için çaba göstermelerini” istedi.

    İran'ın bundan sonra nükleer faaliyetlerinin NPT yükümlülükleri ve UAEK kuralları doğrultusunda olacağını bildiren Ahmedinejad, UAEK ile işbirliği ve müfettişlerin İran'ın nükleer faaliyetlerini denetlemesinin NPT çerçevesinde devam edeceğini, NPT ek protokolü ve bu konuyla ilgili bütün gönüllü girişimlerin askıya alınacağını” açıkladı.

    ABD: İRAN'A 5 MART'A KADAR SÜRE TANIYORUZ

    /images/100/0x0/55eb2a94f018fbb8f8af9d1d

    Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Başkanı Muhammed El Baradey


    Oylamadan sonra basına açıklama yapan Amerikan heyetinin başkanı Büyükelçi Gregory Schulte, “BM Güvenlik Konseyi'nin 5 daimi üyesi olarak İran'a 5 Mart'a kadar süre tanıyoruz” dedi.

    Schulte, İran'ın nükleer programını “gerçekten barışçı amaçla kullandığına uluslararası kamuoyunu ikna etmesi ve nükleer tesislerindeki faaliyetlerini Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (UAEK) denetimlerine açmasını” bekliyoruz diye konuştu.

    UAEK yönetim kurulunun olağan toplantısının 6 Mart'ta yapılacağını dikkate alan Schulte'un, İran'a 5 Mart'a kadar süre tanıması dikkat çekti.
      
    KARAR TASARISINA TÜRKİYE DE DESTEK VERDİ
      
    AB üçlüsü Almanya, Fransa ve İngiltere ile ABD'nin ortaklaşa sunduğu karar tasarısına Türkiye'nin de destek verdiği öğrenildi. Oylamadan sonra üye ülkelerin görüşlerini açıklamaları için devam eden oturumda söz alan Türk heyetinin başkanı Büyükelçi Ahmet Ertay, ”AB'nin yaptığı açıklamayı desteklediklerini” bildirdi.

    Yönetim kurulu üyeleri rotasyon usulüyle belirlendiği için, Türkiye toplantılara bu dönem için “gözlemci” olarak katılıyor. Türkiye, 2008 yılında yönetim kuruluna asil üye olarak katılacak.
      
    İRAN'DAN REST

      
    İran Ulusal Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Cevad Vahidi, UAEK'nun kararının ardından, “Meclisin daha önce aldığı karar uyarınca Natanzs'daki nükleer faaliyetlere derhal başlayacağız” dedi.

    Vahidi, bunun hakları olduğunu belirterek, “Çünkü AB ve ABD, bu karar tasarısını oylatarak Rusya'nın önerisini öldürdü” diye konuştu. Vahidi, İran'ın nükleer tesislerindeki BM denetimlerini derhal durduracaklarını da ifade etti.

    Rusya, İran'ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini kendi tesislerinde uluslararası denetim altında yapmayı önermişti.

    'İRAN NÜKLEER SİLAH ÜRETEBİLİR' 
     
    Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu (UAEK) Yönetim Kurulu'nun İran aleyhine kabul ettiği karar tasarısında, “İran'ın elinde uranyum zenginleştirme ile ilgili bazı belgeler olduğu ve bu çalışmaların nükleer silah üretimiyle sonuçlanabileceği” bildirildi.

    UAEK Yönetim Kurulu'nun bugünkü toplantısında kabul edilen tasarıda, “kurumun, 3 yıldır çalışmalarını sürdürmesine rağmen, hala İran'ın nükleer faaliyetleri hakkında kesin bir sonuca ulaşamadığı” belirtildi.

    “İran'ın Nükleer Silahların Yayılmasının Önlenmesi Antlaşması (NPT) ve UAEK'ya karşı yükümlülüklerini tam olarak yerine getirmediği” ifade edilen karar tasarısında, İran'ın geçmişte gizli faaliyetleri olduğuna işaret edildi ve bu ülkenin nükleer hedefinin barışçı olduğuna ilişkin bir güven olmadığı” vurgulandı.

    Tasarıda, “İran'ın nükleer sorununu çözme çabaları, dünyada ve Ortadoğu'daki nükleer silahların yok edilmesi çalışmalarıyla birlikte yürütülmelidir” ifadelerine yer verildi.

    İran'ın bundan sonra güven yaratmak için adım atması gerektiği kaydedilen tasarıda, “İran'dan bütün nükleer faaliyetlerini askıya alması, NPT ek protokolünü kabul ederek uygulamaya geçirmesi, BM müfettişlerinin bütün belgelere ulaşabilmeleri ve bütün tesisleri denetleyebilmelerine imkan sağlanması” istendi.

    UAEK Başkanı Muhammed El Baradey'den İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin BM Güvenlik Konseyi'ne rapor sunması da istenen tasarıda, “İran'ın elinde uranyum zenginleştirmeyle ilgili bazı belgeler olduğu, bu çalışmaların nükleer silah üretimiyle sonuçlanabileceği” kaygısı dile getirildi ve İran'dan bu belgeleri UAEK'ya vermesi istendi.

    Uranyum zenginleştirmeyle ilgili bütün faaliyetlerini askıya alma talebine rağmen İran'ın ağustos 2005'te uranyum dönüştürme, geçen ay da uranyum zenginleştirme faaliyetlerine başladığına işaret edilen tasarıda, bunun “üzüntü verici olduğu” dile getirildi.

    UAEK Yönetim Kurulu, AB üçlüsüyle ABD'nin ortaklaşa sundukları ”İran'ın nükleer dosyasının BM Güvenlik Konseyi'ne havale edilmesini” öngören karar tasarısını bugün, 35 üyeden 27'sinin evet oyuyla kabul etmişti. Toplantıda, 5 üye çekimser kalırken, 3 karşı oy kullanmıştı.

    RUSYA DA ÇAĞRI YAPTI

    Rusya da İran'dan, Uluslararası Atom Enerjisi Kurumu'nun (UAEK) işbirliği konusundaki çağrısına uymasını istedi.

    Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mikhail Kamyin, yaptığı açıklamada, ”Moskova'nın Tahran'dan, UAEK yönetim kurulunun, uranyum zenginleştirme çalışmalarındaki gönüllü moratoryumun yenilenmesi de dahil olmak üzere sorunların çözümü için tam işbirliği çağrısına, yapıcı bir şekilde cevap vermesini istediğini” söyledi.

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı