Türkiye'nin en iyi köşe yazarları en güzel köşe yazıları ile Hürriyet'te! Usta yazarlar ve gündemi değerlendiren köşe yazılarını takip edin.

Irak’ta zaman kazanma

İTE kaka gerçekleşen parlamento seçimleriyle beklenen istikrar bir türlü gelmeyince, Irak’ta şimdi umutlar anayasa referandumunda.

Dünkü referandum, büyük olasılıkla kabul edilecek edilmesine de, sonuç değişecek mi?

Yeni anayasa, Irak’ın toprak bütünlüğü ve demokratikleşmesini garanti edecek mi?

Başkan Bush ve yakın çevresi dışında bu konuda iyimser olana rastlayan var mı bilemiyorum.

Ben rastlamıyorum.

Kürt ve Şiiler’in bağımsızlık isteklerini geri çevirecek, üniter Irak’ı onlar için daha çekici hale getirecek alternatif formül, anayasa konusunda varılan tüm uzlaşmalara rağmen henüz ortada yok.

Referandum kampanyası sırasında gerek kuzeyde, gerek güneyde kullanılan motifler her iki tarafın bağımsızlık özlemlerine doğrudan seslenen slogan ve görüntüler.

‘Irak’ın toprak bütünlüğü için anayasaya evet’ diyerek taraftarı etkilemeye çalışan yok.

Sünnilerin son anda kazandıkları açılımın ne sonuç vereceği Aralık’taki seçimlerle belirlenecek parlamentonun yapısına bağlı. Eğer Sünniler, etkili bir grupla temsil edilebilirlerse kurulacak olan yeni komisyon anayasada değişiklikler yapabilecek.

Bu mümkün mü? Pek değil. Daha doğrusu Sünniler, Irak anayasasını endişelerini giderecek biçimde değiştiremeyeceklerinin farkında.

***

ANAYASA’nın kabulü Bush yönetiminin Irak’tan çıkış stratejisinin bir parçası. Seçimlerle hızlandırılmaya çalışılan süreç çok ağır ilerliyor. Yeni hükümet Amerikan kontrolündeki Yeşil Hat dışında fazla bir etkiye sahip olmadı.

Iraklının yaşamındaki korku ve istikrarsızlığa çare bulunamadı. Sorunlar sürüyor. Giderek de ağırlaşıyor.

Başkan Bush, istediği kadar Irak’ta teröristlere karşı savaştıklarını söylesin, savaşın Kürtler, Şiiler ve Saddam iktidarını paylaşmış olan Sünni gruplar arasındaki çıkar çatışmasına dönüştüğü ortada. İşgal kuvvetleri artık bu çatışmada kendi gündemlerine hakim değil. Kürt ve Şii egemenliğine karşı ayaklanan Sünni isyanını bastırmaya odaklandılar. Yarın kime karşı kiminle savaşacakları belli değil.

***

BAŞINDAN beri savaşa ve ‘işgal’ kuvvetleri ile aynı safta görünmeye karşı çıkan Arap ülkeleri de Irak’ın bölünmesini engellemek için harekete geçtiler. Arap Birliği’nin, Sünni grupları referanduma ikna için devreye girmesi bu yüzden.

Arap ülkeleri Irak’ta İran Şiileri üzerindeki İran hakimiyetinden çok rahatsızlar. Önümüzdeki günlerde Arap Birliği’nin girişimiyle Irak Ulusal Uzlaşma Konferansı toplanacak.

Irak’ın etkili iki unsuru olan Kürtler ve Şiiler arasındaki ilk uzlaşma Saddam’ı devirmek içindi. Bütün uzlaşmalar bu hedefe yönelik yapıldı.

Şimdi bu gruplar arasındaki ittifakın ikinci adımını, ‘adım adım ayrılık’ı izliyoruz.

Sünnilerle yapılan anayasa uzlaşması başarılı olur mu olmaz mı belli değil. Ama belli olan bunun, herkese zaman kazandıran bir adım olması. ABD de dahil.
X