İntikam değil bir inat filmi

Yönetmen Fatih Akın, bundan beş yıl önce memleketi Trabzon’daki Çamburnu köyüne çöplük yapıldığını duyunca, protesto etmek istedi. Zamanın Çevre Bakanı Osman Pepe, “Herkes kendi işine baksın” diye çıkışınca, o da kendi işine baktı ve Çamburnu’nun ‘Çöpburnu’na çevrilmesinin belgeselini çekmeye karar verdi. ‘Cennetteki Çöplük’ 5 Ekim’de gösterime giriyor.

Şermin TERZİ
30 Eylül 2012 - 00:04:01

Nefis bir oturma odasının tam ortasında, sifonu hiç çekilmeyen bir tuvalet düşünün. Trabzon’un Çamburnu köyü, işte aynen böyle bir metaforun kurbanı. Yeşillikler içinde bir köy ama tam ortasında kokudan durulamayan, gri, leş gibi bir pislik... Hani “Akıl var mantık var, buraya çöp tesisi nasıl kurulur?” deyip hayrete düşeceğiniz, ancak Karadeniz fıkrası olur diyeceğiniz ama gülmeyeceğiniz bir durum. Peki, Fatih Akın bu ‘pisliğe’ nasıl bulaştı?

Akın’ın ailesi Trabzonlu ama o zamana değin Trabzon’la çok da duygusal bir bağ kurmamış. Bir gün, hayranı olduğu Bob Dylan’ın kitabını okurken, onun da annesinin Trabzon’da yaşadığını öğrenince, memleketini iyice merak eder olmuş. Merak etmekle kalmamış, bir baba-oğul hikâyesini anlatan ‘Yaşamın Kıyısı’nda filmi için, babasını da yanına alarak Trabzon’un yolunu tutmuş. İşte, ilk o zaman görmüş köyünü ve çöplüğe dönüştürülen köylerini kurtarmak için isyan eden köylülerini…

“Size yardım edeceğim” deyince, Madonna’dan Salma Hayek’e kadar “Çalışmak için can atıyoruz” desteği gelmiş. Bir ünlünün Çamburnu’na sahip çıkması, haliyle Türk gazetelerine de haber olmuş. Dönemin Çevre Bakanı Osman Pepe, “Herkes kendi işine baksın” diye fikir beyan edince, Karadenizli damarı tutan Akın’ın “Madem öyle, kendi işime bakayım ve buranın belgeselini çekeyim” demesiyle başlamış her şey. Belgesel, henüz fikir aşamasındayken, Akın’la röportaj yaptım, “Bir belgesel çeker, tüm dünyaya gösteririm. Bu da intikamım olur” dedi. İşte o Fatih Akın, dediğini yaptı, çekimi tam beş yıl süren belgeseli çekti ve Cannes Film Festivali’nde gösterdi.

BİR TÜRKİYE HİKÂYESİ

‘Cennetteki Çöplük’ belgeseli, Trabzon’un bir köyünde geçen sadece bir çevre savaşının öyküsü değil asla. Deli fişek Karadenizli kadınların namını tescilleyen nefis bir manzume. “Genç olacağudum ki, buraya o çöplüğü nah yaparlardı” diyen şahane kadınların hikâyesi. Belgeselin bir sahnesinde, jöleleyerek yukarı doğru taradığı saçıyla Manga konserinde kafa sallayan gencin, ertesi sabah köy camisinin şerefesinde ezan okuyan bir imam olduğunu gördüğümüz bir Türkiye hikayesi. Fatih Akın, ‘Cennetteki Çöplük’ filmine İstanbul’da afili bir gala yapmadı. Cannes Film Festivali’ndeki gibi cicili bicili elbiseleriyle boy gösteren kadınlar da yoktu etrafta. Onun yerine Çamburnu köy meydanında sıralanmış beyaz plastik sandalyelerde peştamalleriyle oturan, zamanın valisinin yakasına yapışıp, “De bana bakayum napaysunuz burda” diyen kadınlar vardı.

İNTİKAM DUYGUM KALMADI

İstanbul’daysa ailesi ve küçük bir arkadaş grubuyla izledi filmini Fatih Akın. Köklerine sahip çıkmanın terapi gibi geldiğini anlattı. Muhafazakâr sandığı hemşerilerinin hiç de muhafazakâr olmadığını ve gördüğü en samimi insanlar olduğunu söyledi.
İstanbul’da birlikte filmi izlerken, bana beş yıl önceki röportajda söylediği ‘intikam’ lafını hatırlatıp, “Aldın mı intikamını şimdi” diye sordum. “İntikam duygum kalmadı. O zaman daha gençtim. Aradan beş yıl geçti. Böyle şeylerin intikam ve öfkeyle çözülemeyeceğini anladım. Bu duygu değişti, filme konsantre oldum. Karşımdaki insanlar canavar değiller, empati kurdum” diye cevap verdi. Çamburnu Belediyesi ve halkı, orayı çöplüğe dönüştürenlere onlarca dava açtı ama hepsini kaybetti.
Akın, “Cennet gibi bir yerin çöplüğe dönüştürülmesi adalet duygunu zedeledi mi? Halk devlete karşı savaşını kaybetti. Ne düşünüyorsun?”sorumu, “Ben dâhil bütün Türkler inatçı. Bir karar verdikten sonra muhakkak savaşırız. Bu durum karşı taraf için de böyle. Bu benim için bir intikam ama aynı zamanda bir inat hikâyesi aslında.
Hayal kırıklığı yaşadım ama burası Türkiye ve karşımızda devlet var. Aksine inanmak, çocukluk olurdu” diye cevapladı. Peki filmden geriye aklında en çok ne kaldı derseniz, o çöp tesisi yetkilisinin cevabı derim; “Organik o çöpler organik…”

BAKAN BUGÜN NE DÜŞÜNÜYOR?

Filmi izledikten sonra, eski Çevre Bakanı Osman Pepe’yi aradım. “Herkes kendi işine baksın” sözünü hatırlattım. “Bazı şeylerin kamuoyunda konuşulması için öyle sözlere ihtiyaç vardır” deyiverdi.

Alman Yeşiller Partisi Eş Başkanı Claudia Roth ve yönetmen Fatih Akın, Trabzon’un Çamburnu Beldesi’ne bağlı Kutlular Köyü’nde, yapımı tamamlanma aşamasına gelen Katı Atık Depolama tesisinin bölgeye zarar vereceğini ileri sürerek, tepki için Çamburnu’na geldi.

Yayınlanma Tarihi : 30 Eylül 2012 - 00:00:00
Etiketler:


    EN ÇOK OKUNANLAR

      Koç Burcu
      21 Mart - 20 Nisan

      Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

      Boğa Burcu
      21 Nisan - 20 Mayıs

      Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

      İkizler Burcu
      21 Mayıs - 20 Haziran

      Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

      Yengeç Burcu
      21 Haziran - 22 Temmuz

      Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

      Aslan Burcu
      23 Temmuz - 23 Ağustos

      Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

      Başak Burcu
      24 Ağustos - 23 Eylül

      Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

      Terazi Burcu
      24 Eylül - 23 Ekim

      Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

      Akrep Burcu
      24 Ekim - 22 Kasım

      Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

      Yay Burcu
      23 Kasım - 21 Aralık

      Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

      Oğlak Burcu
      22 Aralık - 20 Ocak

      Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

      Kova Burcu
      21 Ocak - 18 Şubat

      Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

      Balık Burcu
      19 Şubat - 20 Mart

      Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün