Gündem Haberleri

GÜNDEM

    İnsani kalkınma raporu açıklandı

    Hürriyet Haber
    10 Temmuz 2001 - 10:17Son Güncelleme : 10 Temmuz 2001 - 10:17

    Türkiye, BM Kalkınma Programı Dairesi UNDP tarafından yapılan değerlendirmede, insani kalkınma açısından bu yıl 3 basamak yükselerek 82. sırada yer aldı. Türkiye, geçen yılki endekste 85. sırada bulunuyordu. 


    Raporda, insani kalkınma açısından ''orta'' düzeyde yer aldığı belirtilen Türkiye'de, kişi başına ulusal gelirin 1999 verileri esas alındığında 6 bin 380 dolara çıktığı kaydedildi. Eldeki son veriler olan 1999 rakamlarına göre, Türkiye'nin ulusal geliri 185.7 milyar dolar. Satın alma gücüne göre hesaplandığında ulusal gelir 410.8 milyar dolara çıkıyor. 


      Yarın Meksika'nın başkenti Mexico'da resmen açıklanması beklenen insani kalkınma endeksinin bu yılki değerlendirmesinde, Türkiye ile ilgili bazı veriler şöyle:


     -Tahmini ortalama ömür 69.5 yıl


     -Okuma-yazma oranı yüzde 84.6


     -Kişi başına ulusal gelir 6 bin 380 dolar.


     -Yoksulluk sınırı altında yaşayanların oranı yüzde 2.4


     -1000 kişiye 384 telefon düşüyor(cep telefonları dahil)


     -Kişi başına elektrik tüketimi 1.353 kw/saat.


     -Araştırma-geliştirme harcamaları ulusal gelirin yüzde 0.5'i.


     (İşletmelerde oran yüzde 32.9'a çıkıyor).


     -Türkiye'de 100 bin kişiye 121 doktor düşüyor.


     (Bu oran Norveç'te 413, Belçika'da 395, ABD'de ise 279.)


     -Türkiye'de yetişkinler, kişi başına yılda 2 bin 304 sigara tüketiyor.


     -Tüketici endeksindeki ortalama artış 1990-1999 döneminde yüzde 81.5.


     -Gelir dağılımındaki eşitsizlik endeksi (Gini endeksi) 41.5.


     (Gini endeksine göre 0 değer hiç eşitsizlik bulunmadığını.


     100 değer ise eşitsizliğin en yüksek düzeyde olduğunu  gösteriyor).


     -Harcama önceliklerinde Türkiye ulusal gelirinin yüzde 2.2'sini eğitime, yüzde 5.0'ini askeri harcamalara, yüzde 7.4' unu ise  borç ödemelerine ayırıyor. 


     -Türkiye'de 1.738.500 işsiz var (1999). 


     İşsizlik oranı eski veriye göre yüzde 7.3 oranında arttı.


     Uzun dönemli işsizlerin yüzde 44.1'i kadın, yüzde 29.8'i erkek. 


     TEKNOLOJİDE GERİYİZ


     ''Teknolojik gelişmeye'' ağırlık verilen bu yılki raporda Türkiye teknoloji açısından gerilerde kaldı. Teknoloji alanında lider ülkeler sıralamasında Finlandiya ABD'nin önüne geçerek birinci olurken Türkiye, ''liderler'', ''potansiyel liderler'' ve ''dinamik ülkeler'' arasına giremedi.


    Finlandiya'nın ''teknolojik başarı endeksi'' 0.744, ABD'ninki ise 0.733.


     Türkiye'nin ''başarı endeksinin'' boş bırakıldığı raporda, Türkiye’de her 1000 kişi için 2.5 internet hizmeti sağlayan kuruluş bulunduğu kaydedildi. Bu rakam Finlandiya'da 200.2, ABD'de ise 179.1. Buna karşılık Türkiye'nin yüksek ve orta düzeydeki teknoloji ihracatı, toplam ihracatının yüzde 26.7'sine ulaşıyor.


     UNDP raporuna göre 1999'da 65.7 milyon olan Türkiye nüfusu, 2015 yılında 79 milyona ulaşacak. 1975-1999 döneminde yüzde 2.5 olan nüfus artış hızı ise 1999-   2015 döneminde yüzde 1.2'ye gerileyecek.


     2015 yılında kent nüfusunun, toplam nüfusun yüzde 84.5'ünü oluşturması bekleniyor. 


      NORVEÇ LİDER  


    Rapora göre Norveç dünyanın en gelişmiş ülkesi. ABD ise 6. sırada yer alıyor. Türkiye, birçok istatistikte Ekonomik İşbirliği-Kalkınma Örgütü OECD ülkeleri listesine değil, ''kalkınmakta olan ülkeler'' istatistiklerine dahil edildi.


     Teknolojik gelişimde ülkeler arasındaki uçurum giderek büyüyor.


     * ABD'de her yıl 169 bin patent başvurusu yapılırken, bütün  dünyadan Dünya Telif Hakları Örgütü'ne sadece 74 bin başvuru  yapılıyor. 


     * 29 OECD ülkesinin kalkınma ve bilimsel araştırmalara ayırdığı  520 milyar dolar, 30 az gelişmiş ülkenin toplam üretimine  karşılık geliyor. 


     * Her gün, üç bin çocuk önlenebilir hastalıklardan ölürken, 325 milyon çocuk fakirlik nedeniyle okula gidemiyor.


     * Afrikalı çocukların yarısı ise parasızlıktan aşılanamıyor.


     ÇÖZÜM GEN TEKNOLOJİSİNDE


     UNDP raporuna göre, dünyadaki 800 milyon aç insanı doyurmanın  çaresi ''gen teknolojisiyle üretilen gıdalar''. Raporda zengin ülkelerin, asıl sorunları bir kenara bırakıp fiyatlar üzerinde tartışmalar yaratarak, ilaçların gelişimini ve dağıtımını engellediği öne sürülürken, genetik değişimle elde edilen ürünlere ilişkin tartışmaların da tek taraflı olduğu belirtildi.


    Raporda, daha çok mahsul elde etmek için genetik olarak değiştirilen ürünlerin Afrika, Latin Amerika ve gelişmemiş tüm ülkelerdeki çiftçilikte devrim yaratabileceği vurgulanırken, Avrupa ve ABD'de bu konuda süren tartışmaların gelişmekte olan dünyayla ilgili kaygıları göz ardı ettiği kaydedildi.


    Eleştirmenler, güvenilirlikleri konusunda yeterince araştırma yapılmadığı gerekçesiyle genetik olarak değişikliğe uğrayan ürünlerin sağlık için potansiyel tehlike oluşturduğunu öne sürerken, raporda bu ürünlerin dünyanın açlık sorununa çare olabileceğine dikkat çekildi.


     Raporda yer alan konu başlıkların bir tanesi de Beyin göçü. Dünya genelinde yaşanan beyin göçünün gelişmekte olan ülkelere maliyeti milyarlarcan dolar. Sadece Hindistan'da her yıl 2 milyar dolara eğitilen 100 bin Hintli bilim adamı, ABD'nin hizmetine giriyor.



     

    Etiketler:
    

      EN ÇOK OKUNANLAR

        Sayfa Başı