İnsana çarptı mı öldürmeyecek!

Hürriyet Haber
30.04.2004 - 00:00 | Son Güncelleme :

Avrupa’da önümüzdeki yıldan itibaren, yeni yasalar gereğince, yayaların kazalardan sonra hayatta kalma şansını yükselten, yumuşak kaporta uygulamasına geçiliyor. Otomobiller, 2010 yılına kadar, öngörülen testleri geçmek zorunda. Avrupa Birliği ülkelerine otomobil satmak giderek zorlaşacak. Türkiye otomobil üreticileri de, yayalara çarptığında ölüm oranlarını en aza indirecek yumuşak kaporta üretmek zorunda kalacaklar.Ford kuruluşu şu sıralar Almanya’daki acil tıp doktorlarıyla birlikte trafik kazalarını araştırıyor. Ekim 2005 tarihinden itibaren Avrupa pazarına sürülen her otomobil modeli, yayaları korumaya yönelik ölçütlere sahip olacak. Bugüne kadar hiçbir otomobil, testleri geçemedi. Testler iki aşamadan oluşuyor. İlkinde bir bacak modeli, 40km/h’lik bir hızla otomobilin önüne fırlatılıyor. Bu çarpışma sırasında yapay diz ekleminde oluşan deformasyonun limit değerleri aşmaması gerekiyor. İkinci testte ise bir mancınık, çocuk kafasını temsil eden 3,5 kilo ağırlığındaki bir küreyi, 35km/s’lik bir hızla ön kaportaya savuruyor. Ön kaportanın üçte ikilik bir alanında yapay kafanın küçük yaralar almasına izin verilmekte. Yeni uygulama otomobil tasarımında önemli değişiklikler yaratacak. Mesela geniş tamponlu büyük arazi otomobilleri trafiğe giremeyecek. Hatta gösterişli motorlu limuzin ve spor otomobiller de yeni ölçütlere uygun değil. Çünkü istenilen yumuşaklığın sağlanabilmesi için kaportanın altı ila sekiz santimetre kadar eğrilmesi gerekiyor. Roadstar’a Avrupa yasakYayaları koruyan yeni yasa en başta Amerikan General Motors (GM) firmasını rahatsız etti. Şu sıralar markanın eskimiş imajını canlandırması beklenen bir Roadstar (Chevrolet) geliştiriliyor. Yeni uygulamaya uygun olmayan model ne var ki yeni yasanın yürürlüğe girmesinden sonra hazır olacak. Ve sırf bu yüzden bu model hiçbir Avrupa ülkesine satılamayacak, diye yakınıyor GM tasarım şefi Robert Lutz. Ayrıca yeni testler çok pahalı. Üreticiler gelecekte test mankenleri için milyonlarca euro harcamak zorunda kalacaklar. Avrupa’da trafik kazalarına kurban giden yaya sayısı son yıllarda düşmeye başladıysa da yine de her yıl 200. 000 yaya yaralanırken 6000 kişi de yaşamını yitirmekte. Ve Avrupa trafiğinde ölenlerin %14,8’i yayalardan oluşuyor. Peki bu sayılar yeni uygulamayla değişecek mi? Testler, raporlarını beş yıldan bu yana AB komisyonuna sunan bilim adamları ve mühendislerin önerileri doğrultusunda geliştirildi. Yeni tasarımlar gündemdeAslında önerilen test yöntemi bacak, kalça, çocuk ve yetişkin kafa modelleriyle yapılan çarpışma deneyleri olmak üzere dört bölümden oluşuyordu. Programdaki bazı aksaklıklar yüzünden AB komisyonu bu programı 2010 yılından itibaren uygulamaya koymaya karar verdi. Mesela 2,5 kiloluk çocuk kafası modeli hafif bulunmuş. Çünkü normalde çocuğun bedeni de çarpışmanın şiddetini arttırmakta. Dolayısıyla da 2,5 kiloluk bir kürenin etkisiyle eğrilecek kaporta çocuğun çarpması sonucunda motora kadar eğrilebilir. Bu nedenle testler 3,5 kiloluk küreyle yapılıyor. Yayanın durumu zorÜreticileri en çok da kalça testinin kaldırılması memnun ederdi. Artık neredeyse tüm otomobil modellerinin ön kaportaları öne doğru iyice alçalıyor ve bu tasarımdan dolayı kazalarda bu tür yaralanmaların ortadan kalktığını, acil tıp doktorları tarafından bile doğrulanmakta. Çarpışma testlerini hazırlamak hiç de kolay. Özellikle de yayalar büyük sorun yaratıyor. Otomobilde yolculuk edenler kemerlerini bağlamış olarak belli bir pozisyonda oturur. Fakat yayaların durumu çok değişken. Yaya durabilir, yürüyebilir, hızlı yürüyebilir, koşabilir, birden bire otomobilin önüne atlayabilir vb diyor Ford araştırma projesini yöneten Werner Koch. Yayanın değişken davranışları olası kazaların hesaplanmasını neredeyse imkansızlaştırıyor. Ford araştırmacıları buna rağmen önemli hareket motiflerini anlamak için gerçek örneklerle kazaları inceleyerek kurbanın çarpışma anındaki pozisyonunu değerlendiriyorlar: Yayanın kesin fırlama yönü nasıldı? Kafatası ne zaman ve neden kırılmıştı? Hedef, çarpışmaların kesin olarak tasarlanmasına dayanıyor. Bugüne kadarki bilgiler genelde cesetlerle yapılan çarpışma testlerine dayanıyordu. Fakat ölü bedenin hiçbir zaman canlı bedenin etkisini göstermeyeceğine inanan Koch bu tür testleri yanıltıcı buluyor: ‘Çarpışmadan önceki milisaniyeler içindeki bir kas gerilimi bile kinematiği değiştirebilir.’ Araştırmacı bu nedenle gerçek çarpışmaları hatasız olarak hesaplayabilecek ve kazaları otomobilin geliştirilmeye başlanmasından itibaren tasarlayabilecek bir bilgisayar programı üzerinde çalışıyor şimdi. Cama çarpıyorlarSaatte 40km ve daha yüksek hızdaki kritik çarpışmalarda yetişkinler genelde kafalarıyla otomobilin ön camına çarpıyorlar. Aslında camların daha yumuşak olması nedeniyle bu büyük bir şans sayılır. Fakat çarpışma camın kenarına rastladığında durum değişir. Çünkü camın çerçevesi kaportanın önemli bir parçası olduğu için daha serttir. Yeni uygulama, üreticileri ister istemez fiziksel bir çelişki içine soktu. Bir yandan takla atarken ezilmeyecek kadar sağlam üst kaporta destekleri, öte yandan da yayayı ağır yaralamayacak kaporta üretmek zorundalar. Ve 2010 yılındaki çarpışma testlerinde ön camın alt çerçevesine de, test mankenleri savrulacak. AB komisyonu tarafından öngörülen 40km/s’lik hızda hafif yaralanma riski, halihazırdaki otomobil modellerinde dört mislidir. Honda öndeKomisyonun beklentisine yakın özelliklere sahip otomobil üretebilen tek firma, Honda. Kuruluş uzun yıllardan beri bu konuda araştırmalarını sürdürürken dünyanın hiçbir yerinde böyle bir yasa bulunmamasına karşın, bir de özel test mankeni geliştirdi. Artık yayaların yaralanma olasılıklarının da denendiği tüketiciyi koruma testlerinde en başarılı sonuçlar alan Honda’nın modelleri. Mesela Honda Civic ve Stream modellerinde ön kaportanın alt kısmındaki saç yapısı o kadar yumuşak ki 2010 yılı için öngörülen AB ölçütleriyle çok az bir fark göstermekte. Fakat üst kaporta desteklerini aynı yumuşaklıkta üretmek pek mümkün görünmüyor. Bu destekler karoserinin dayanıklılığı açısından çok önemli, dolayısıyla da daha yumuşak tasarlanamaz. Bu konuda belki dışa açılan hava yastıkları akla gelebilir. Ama esas sorun sensor sisteminde: Sistem, otomobilin önüne çıkanın mesela bir dal parçası mı yoksa kuş mu olduğunu kesin bir şekilde algılayabilmesi gerekiyor. Avrupa’da uygulanacak testler 2005Bacağın 40km/h’lik bir hızla otomobilin önüne çarpması.Çocuk kafasının 35km/h’lik bir hızda yaralanma riski bir metrelik mesafeden test edilecek. 2010Kalçanın 20-40km/h’lik bir hızla ön kaportaya çarpması.Yetişkin kafasının ön kaporta veya ön cama çarpışı 2,10m’lik mesafeden test edilecek.

Etiketler:

EN ÇOK OKUNANLAR

    Koç Burcu
    21 Mart - 20 Nisan

    Kişisel farkındalığınızı arttıracak, bilgi kazanmanızı sağlayacak, ama bu esnada bütçenize çok fazla zarar vermeyecek şeyler planlamalısınız. Tüm...Koç Burcu - Bugün

    Boğa Burcu
    21 Nisan - 20 Mayıs

    Başarınızı diğerleriyle de kutlayabilirsiniz. Bilgi toplamalı, bilgilerin gerçekliğinden emin olmalı ve başladığınız işleri bitirmelisiniz. Fark yaratmak istiyorsanız,...Boğa Burcu - Bugün

    İkizler Burcu
    21 Mayıs - 20 Haziran

    Evinizde ve özel ilişkilerinizde yapacağınız değişiklikler duygusal anlamda istikararı sağlayabilir. İş birliğine açık olmanız durumunda, evinizi veya yaşadığınız yeri...İkizler Burcu - Bugün

    Yengeç Burcu
    21 Haziran - 22 Temmuz

    Önemli detayları atlamadığınızdan emin olun. İstediğinizi açık açık ortaya koymak işe yarar çözümler üretmenizde size yardım edebilir....Yengeç Burcu - Bugün

    Aslan Burcu
    23 Temmuz - 23 Ağustos

    Duygusal anlamda motive bir gündesiniz. Yanlış nedenlere dayalı değişiklikler yapmak doğru olmayabilir. Olayları doğru değerlendirmeli, daha alçak...Aslan Burcu - Bugün

    Başak Burcu
    24 Ağustos - 23 Eylül

    Sahip olduğunuzdan daha fazla paranız varmış hissine kapılmayın ve aşırı harcamalardan kaçının. Sizi motive eden kişilerle görüşebileceğiniz bir hafta...Başak Burcu - Bugün

    Terazi Burcu
    24 Eylül - 23 Ekim

    Bu hafta sonu, önemli kişisel değişiklikler yapmanız durumunda kendinizi çok iyi hissedebilirsiniz. Sizi bekleyen güzel bir gelecek varken lüzumsuz...Terazi Burcu - Bugün

    Akrep Burcu
    24 Ekim - 22 Kasım

    Dış etkilere bağlı duygusal durumlarla uğraşabileceğiniz bir hafta sonundasınız. Bazı kişilerin yapacağı son dakika değişiklikleri sizi asıl uğraşmanız gereken işlerden...Akrep Burcu - Bugün

    Yay Burcu
    23 Kasım - 21 Aralık

    Duyduğunuz her şeye inanmamalısınız. Belli anlaşmalar yapmadan ya da bazı sözler vermeden önce, kendi araştırmanızı bizzat yapmanızda fayda var. Bu hafta sonu, elinize...Yay Burcu - Bugün

    Oğlak Burcu
    22 Aralık - 20 Ocak

    Endişelerinizi dile getirerek olaylara netlik kazandırabilir ve doğru kararlar alabilirsiniz. Eviniz ve ailenizle bağlantılı konularla ilgilenirken daha sorumlu davranmalısınız....Oğlak Burcu - Bugün

    Kova Burcu
    21 Ocak - 18 Şubat

    Çok fazla bilgi paylaşımı size ters şekilde geri dönebilir ve size bazı bedeller ödetebilir. Bu hafta sonu, sevdiğiniz kişilerle ilişkilerinizi...Kova Burcu - Bugün

    Balık Burcu
    19 Şubat - 20 Mart

    Bu hafta sonu, bazı işleri ele alış veya uygulayış biçiminizi ya da bilgi edinme ev haber alma yöntemlerinizi gözden geçirebilirsiniz. Bu sayede kendinizi...Balık Burcu - Bugün